Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Boek belicht geschiedenis Russische avant-gardisten

6 mei 2019, 13:34

De Russische avant-gardisten hadden een grote invloed op de kunst en architectuur aan het begin van de twintigste eeuw. Er bestond een levendige interactie tussen architecten en kunstenaars uit de vroege Sovjet-Unie en West-Europa, waarvan de sporen mede terug te zien zijn in de moderne architectuur.

Een voorbeeld is de Van Nelle-fabriek (1925-'31) in Rotterdam. De transportbanden, die in doorzichtige kokers tussen het fabrieksgebouw en het pakhuis aan het kanaal heen en weer gaan, worden gezien als een zuiver constructivistische invloed. Andere bekende Nederlandse gebouwen uit dezelfde periode met constructivistische kenmerken zijn Sanatorium Zonnestraal in Hilversum en de Openluchtschool in Amsterdam.

Mart Stam, die enkele jaren heeft meegewerkt aan de Van Nelle-fabriek, onderhield nauwe banden met de Russische kunstenaar El Lissitzky en vertrok in 1930 zelfs naar de Sovjet-Unie om er bij te dragen aan de opbouw van de nieuwe staat. Zijn contact met de Russische avant-garde was ontstaan in Duitsland, waar Stam (later) nog lesgaf aan een instelling waar eveneens een intensieve relatie met de avant-gardisten bestond, het Bauhaus.

Toevallige coalitie
Sjeng Scheijen heeft een geschiedenis geschreven over de Russische avant-gardisten en hun rol in de revolutie onder Lenin en de tragische jaren erna. In een bijna toevallige coalitie met de bolsjewieken kregen radicale kunstenaars als Kazemir Malevitsj, Wassily Kandinsky en Vladimir Tatlin hoge posten toebedeeld in het zojuist gevormde Volkscommissariaat van Verlichting. De verbeelding was aan de macht; de hemelbestormers wilden de straten en de pleinen, het onderwijs en uiteindelijk de mens zelf opnieuw vormgeven.

Ondanks hun grote inspanningen, die onder meer legendarische ontwerpen als het Monument voor de Derde Internationale van Tatlin en El Lissitzky’s Wolkenbügel (beide niet gerealiseerd) opleverde, viel hun verbond met de nieuwe politieke machthebbers al gauw uit elkaar. Ook onderling liepen de verhoudingen scheef, getuige bijvoorbeeld de groeiende rivaliteit tussen de constructivist Tatlin en de suprematist Malevitsj .

Terwijl de reputatie van de kunstenaars en architecten in Europa groeide, werden zij met name in de jaren onder Stalin onderdrukt en gemarginaliseerd in de nieuwe Sovjetstaat. Sommige kozen ervoor te emigreren, andere zonken langzaam weg in het moeras van de terreurstaat, werden gemarteld en/of stierven een tragische dood.

Dagboekfragmenten
In het boek De Avant-gardisten wordt gebruik gemaakt van een grote hoeveelheid dagboekfragmenten, brieven, memoires en belangrijke nieuwe archiefvondsten, meldt uitgever Prometheus. Een speciaal hoofdstuk is gewijd aan het Monument voor de Derde Internationale, ofwel ‘Tatlins toren’.

De slavist Scheijen (1972) is gespecialiseerd in Russische kunst van de vroege twintigste eeuw. Zijn biografie van impresario Sergej Djagilev werd wereldwijd geprezen en belandde op de eindejaarslijsten van beste boeken van The New York Times, The New Yorker en The Sunday Times.

Trefwoorden

vladimir tatlin constructivisme avant-garde mart stam boek rusland bauhaus

1	KAAN Architecten combineert kantoor Trudo met sociale huurwoningen in houten gebouw op Strijp-S woensdag, 3 juni
2	Woningbouwproject La Vallée Verte door MVRDV in Bordeaux opgeleverd vrijdag, 5 juni
3	Eigentijdse stolp in West-Friesland door Snitker/Borst Architecten dinsdag, 2 juni
4	Valkhof Museum heropent deuren na ingrijpende renovatie vrijdag, 5 juni
5	OMA presenteert opgeleverde Hangzhou Prism woensdag, 3 juni

Gerelateerde nieuwsberichten

Deyan Sudjic leest over Stalins staatsarchitect in Het Nieuwe Instituut

30 september 2022

Waagstukken, een boek over architecten en (fatale) ambities

29 januari 2020

Bauhaus Museum Dessau officieel geopend

9 september 2019

Film 'Bauhaus Spirit' te zien tijdens TIAFF LIGHT

2 september 2019

Achtergrond: de levendige relatie tussen Nederland en het Bauhaus

4 februari 2019

Nederlandse architectuur in Russische Hermitage

9 augustus 2013

Van Abbemuseum toont werk El Lissitzky

16 september 2009

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Ben je een groot muziekliefhebber of doe je iets bijzonders met muziek? Meld je dan aan voor onze zomerserie De Playlist!

Gisteren, 15:55

We horen graag welke rol muziek in jouw leven speelt, of het van invloed is op je werk, of dat je het juist gebruikt om afstand te nemen tot het drukke architectenbestaan.

BureauVanEig renoveert 198 woningen in Amsterdamse Akbarstraat

Gisteren, 14:35

De renovatie wordt aangegrepen om ook de plinten te verlevendigen met woningen, en de bergingen te verplaatsen. Nu de renovatie halverwege is, geeft het bureau een stand van zaken.

OMA*AMO / David Gianotten maakt gelaagd ontwerp voor State of Fashion Biënnale

Gisteren, 12:20

De tentoonstelling en scenografie leggen de verschillende verhalen achter de productie en presentatie van mode-items bloot.

Winnaars eerste Architectuurprijs Vlaanderen bekendgemaakt

Gisteren, 10:56

De vakjury kende de renovatie van de Goujons-toren in Brussel zijn prijs toe, het publiek koos vijf winnaars in evenzoveel categorieën als winnaar.

Rijnboutt benoemt vier associates

Gisteren, 15:29

Rijnboutt heeft Eke Wondaal, Michael Maminski, Mees Temmink en Stella Groenewoud tot associate benoemd.

'Woningbouwplannen Haven-Stad verder in de knel'

Gisteren, 13:16

De komst van tienduizend huizen in Haven-Stad wordt lastiger nu provincie en hoofdstad opnieuw op ramkoers liggen over woningbouw en bedrijvigheid.

EGM architecten ontwerpt behandelcentrum voor zorginstelling Ipse de Bruggen

Gisteren, 11:35

De instelling Ipse de Bruggen, die zorg biedt aan mensen met een verstandelijke beperking, krijgt op landgoed Hooge Burch te Zwammerdam uitbreiding met behandelcentrum Middenweg.

Meer nodig om miljardentekort woningcorporaties op te lossen

5 juni, 4:41

Minister Boekholt heeft enkele coalitieplannen doorgerekend om de bijna twintig miljard euro op te brengen die corporaties nog nodig hebben voor woningbouw en verduurzaming.