Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Boek belicht geschiedenis Russische avant-gardisten

6 mei 2019, 13:34

De Russische avant-gardisten hadden een grote invloed op de kunst en architectuur aan het begin van de twintigste eeuw. Er bestond een levendige interactie tussen architecten en kunstenaars uit de vroege Sovjet-Unie en West-Europa, waarvan de sporen mede terug te zien zijn in de moderne architectuur.

Een voorbeeld is de Van Nelle-fabriek (1925-'31) in Rotterdam. De transportbanden, die in doorzichtige kokers tussen het fabrieksgebouw en het pakhuis aan het kanaal heen en weer gaan, worden gezien als een zuiver constructivistische invloed. Andere bekende Nederlandse gebouwen uit dezelfde periode met constructivistische kenmerken zijn Sanatorium Zonnestraal in Hilversum en de Openluchtschool in Amsterdam.

Mart Stam, die enkele jaren heeft meegewerkt aan de Van Nelle-fabriek, onderhield nauwe banden met de Russische kunstenaar El Lissitzky en vertrok in 1930 zelfs naar de Sovjet-Unie om er bij te dragen aan de opbouw van de nieuwe staat. Zijn contact met de Russische avant-garde was ontstaan in Duitsland, waar Stam (later) nog lesgaf aan een instelling waar eveneens een intensieve relatie met de avant-gardisten bestond, het Bauhaus.

Toevallige coalitie
Sjeng Scheijen heeft een geschiedenis geschreven over de Russische avant-gardisten en hun rol in de revolutie onder Lenin en de tragische jaren erna. In een bijna toevallige coalitie met de bolsjewieken kregen radicale kunstenaars als Kazemir Malevitsj, Wassily Kandinsky en Vladimir Tatlin hoge posten toebedeeld in het zojuist gevormde Volkscommissariaat van Verlichting. De verbeelding was aan de macht; de hemelbestormers wilden de straten en de pleinen, het onderwijs en uiteindelijk de mens zelf opnieuw vormgeven.

Ondanks hun grote inspanningen, die onder meer legendarische ontwerpen als het Monument voor de Derde Internationale van Tatlin en El Lissitzky’s Wolkenbügel (beide niet gerealiseerd) opleverde, viel hun verbond met de nieuwe politieke machthebbers al gauw uit elkaar. Ook onderling liepen de verhoudingen scheef, getuige bijvoorbeeld de groeiende rivaliteit tussen de constructivist Tatlin en de suprematist Malevitsj .

Terwijl de reputatie van de kunstenaars en architecten in Europa groeide, werden zij met name in de jaren onder Stalin onderdrukt en gemarginaliseerd in de nieuwe Sovjetstaat. Sommige kozen ervoor te emigreren, andere zonken langzaam weg in het moeras van de terreurstaat, werden gemarteld en/of stierven een tragische dood.

Dagboekfragmenten
In het boek De Avant-gardisten wordt gebruik gemaakt van een grote hoeveelheid dagboekfragmenten, brieven, memoires en belangrijke nieuwe archiefvondsten, meldt uitgever Prometheus. Een speciaal hoofdstuk is gewijd aan het Monument voor de Derde Internationale, ofwel ‘Tatlins toren’.

De slavist Scheijen (1972) is gespecialiseerd in Russische kunst van de vroege twintigste eeuw. Zijn biografie van impresario Sergej Djagilev werd wereldwijd geprezen en belandde op de eindejaarslijsten van beste boeken van The New York Times, The New Yorker en The Sunday Times.

Trefwoorden

vladimir tatlin constructivisme avant-garde mart stam boek rusland bauhaus

1	Internationaal hoofdkantoor Fugro naar ontwerp van cepezed voltooid woensdag, 12 augustus
2	Sec.architecten geeft verbouwde school eenduidiger uitstraling dinsdag, 11 augustus
3	Redactie Jaarboek Architectuur in Nederland zoekt projecten voor jubileumeditie maandag, 10 augustus
4	De Playlist: Sebastian Janusz is klassiek pianist en componist maandag, 10 augustus
5	Prestigieuze Duitse onderscheiding voor André Kempe en Oliver Thill woensdag, 12 augustus

Gerelateerde nieuwsberichten

Deyan Sudjic leest over Stalins staatsarchitect in Het Nieuwe Instituut

30 september 2022

Waagstukken, een boek over architecten en (fatale) ambities

29 januari 2020

Bauhaus Museum Dessau officieel geopend

9 september 2019

Film 'Bauhaus Spirit' te zien tijdens TIAFF LIGHT

2 september 2019

Achtergrond: de levendige relatie tussen Nederland en het Bauhaus

4 februari 2019

Nederlandse architectuur in Russische Hermitage

9 augustus 2013

Van Abbemuseum toont werk El Lissitzky

16 september 2009

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Bouwstart voor Anna Maria van Schurmangebouw bij Utrechtse Dom

14 augustus, 11:58

Naar ontwerp van DP6 worden aan de voet van de Dom drie rijksmonumentale panden uit verschillende periodes gerenoveerd en herontwikkeld. Een gebouw uit de jaren vijftig wordt vervangen door nieuwbouw.

Multifunctionele accommodatie in groene setting voor Heemstede

14 augustus, 9:38

Aan de Sportparklaan in Heemstede is de multifunctionele accommodatie de Beets opgeleverd. Het gebouw, dat is ontworpen door j2o Architectuur, biedt ruimte aan basisonderwijs, kinderopvang en een gymzaal in een groene setting.

Nieuwe Instituut verwerft omvangrijke diacollectie Louis le Roy

13 augustus, 10:39

Het Nieuwe Instituut heeft een bijzonder deel van de nalatenschap van landschapsarchitect Louis le Roy (1924–2012) opgenomen in de Rijkscollectie voor Nederlandse Architectuur en Stedenbouw.

De Playlist: Ard Hoksbergen geniet van gelaagdheid Boards of Canada

13 augustus, 9:15

In de dertiende aflevering van onze zomerserie spreken we met architect Ard Hoksbergen, die fan is van het elektronische duo Boards of Canada. “Elk album is voor mij een trip die je van A tot Z moet doorlopen.”

Bundesbank begint zoektocht naar nieuw hoofdkantoor in Frankfurt

14 augustus, 10:49

De Bundesbank zoekt via een Europese aanbesteding een kant-en-klaar of volledig gerenoveerd pand met grond binnen de stadsgrens van Frankfurt.

Washington Post: verbouwing Witte Huis kost 927 miljoen dollar

13 augustus, 11:51

De balzaal is het grootste en duurste onderdeel van dit bouwproject van de regering-Trump.

Amsterdamse wethouder ontkent achterhouden kosten Oostbrug

12 augustus, 9:33

Stadsomroep AT5 schreef dat Van der Horst al voor de verkiezingen wist van een forse kostenoverschrijding, maar dat ze die informatie achter hield.

Koophuizen in bijna alle gemeenten in prijs gestegen

11 augustus, 9:54

Landelijk gezien werd voor een koophuis gemiddeld ruim vier procent meer neergeteld in het tweede kwartaal.

Vastgoedadviseur: nog jaren minder huurhuizen door verkoopgolf

10 augustus, 10:09

Dat leidt vooral voor studenten en jonge starters die een huis zoeken tot grote problemen, verwacht CBRE.

In twintig jaar bijna verdubbeling aantal restaurants, categorie fastfood groeide het hardst

5 augustus, 11:28

In totaal zijn er bijna 39.000 eetgelegenheden in Nederland. Hiervan bestaat iets meer dan de helft uit fastfoodzaken, zoals cafetaria's en broodjeszaken.

Ga naar het nieuws-archief