Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Luchtfoto van de Marker Wadden in april van dit jaar

Marker Wadden met vogelscherm De Aalscholver

Uitkijktoren De Steltloper

Uitzichtpunt De Lepelaar

Minister Cora van Nieuwenhuizen tijdens de opening van het hoofdeiland van de Marker Wadden

Marker Wadden: archipel met een voor- en achterkant

13 september 2018, 15:42

De Marker Wadden zijn ontworpen met een ‘voor- en een achterkant’. Dit zorgt niet alleen voor de beschutting van de vogels en andere natuur, maar het geeft de nieuwe eilandengroep in het Markermeer ook structuur en een eigen identiteit. Dat vertelt landschapsarchitect Rik de Visser (Vista) in een gesprek met Architectenweb, naar aanleiding van de opening van het hoofdeiland afgelopen zaterdag.

De Marker Wadden, een groep van vijf eilanden negen kilometer ten noordwesten van Lelystad, is een van de grootste natuurherstelprojecten van West-Europa. Doel van het project is om een rust- en broedplek voor vogels te creëren, het water in het ‘dode’ Markermeer plaatselijk weer helder te krijgen en het meer tot een goed leefgebied voor planten en vissen te maken.

De aanleg van het ‘vogelparadijs’ was in handen van een consortium onder leiding van Boskalis, met Vista in de rol van landschapsarchitect. De eilanden zijn ingetekend binnen een rechthoekige kavel, met aan de westelijke en zuidwestelijke zijde een rechte kustlijn. Deze beschermt het achtergelegen gebied tegen de harde wind en hoge golven die de Marker Wadden vanaf die kant teisteren.
https://youtu.be/ALParOZ65Xs

Duinlandschap
De beschermende kustlijn bestaat uit duinlandschappen die zijn verbonden door een stortstenen dam. Eerstgenoemde component is in het begin van het ontwerpproces toegevoegd, vertelt De Visser. “De duinen dragen bij aan de benodigde luwte in het gebied erachter, maar ze vormen ook een nieuw landschapstype en een habitat binnen de Marker Wadden. Bovendien versterken ze het natuurlijke karakter ervan.”

Achter de dam en duinen ligt een gevarieerd plas-drasgebied, waar vogelsoorten als de lepelaar en de kluut hun hart kunnen ophalen. Ook voor vissen is het een vruchtbare plek, dankzij de aanwezige kreken en andere ondiepe wateren. Omdat delen van het gebied af en toe overstromen ten gevolge van een ‘scheve’ waterstand in het Markermeer, vinden (jonge) vissen als vanzelf hun weg naar het meer. Dit versterkt de natuurlijke dynamiek in het gehele Markermeer.

De Visser onderscheidt de ‘stoere’ kust en het luwe achtergelegen gebied als de voor- en achterkant van de Marker Wadden. Deze geleding heeft niet alleen een positief effect op de natuur, maar zorgt er ook voor dat het gebied structuur en herkenbaarheid krijgt.

“In eerdere studies zijn de Marker Wadden als atollen vormgegeven, wat een efficiënte oplossing is, maar die geven het gebied geen eigen identiteit. Dit ontwerp doet dat wel; het voorziet de eilandengroep in een duidelijke ‘harde en zachte’ kant en het geeft uitdrukking aan de strijd met de elementen”, zegt De Visser.
https://youtu.be/Z9F4rx-I0J8

Hoofdeiland
Afgelopen zaterdag opende minister van Infrastructuur en Waterstaat Cora van Nieuwenhuizen de opening van het hoofdeiland van de Marker Wadden. Dit is met een omvang van 250 hectare het grootste van de vijf eilanden en is als enige publiek toegankelijk. Bezoekers kunnen er wandelen, vogels kijken, op het strand liggen en zelfs een duik in het water nemen.

Het eiland beschikt over een eigen haven, volgend jaar wordt er een nederzetting met onder andere een informatiecentrum voor bezoekers en overnachtingsfaciliteiten voor medewerkers gebouwd en er zijn wandelpaden aangelegd. Vista ontwierp eveneens de vier vogelhutten annex uitkijkpunten en de houten vlonders die deel uitmaken van de wandelroute.

De verschillende bouwwerken bieden alle een ander perspectief op het gebied. Vanaf uitkijktoren en landmark van het eiland De Steltloper kunnen bezoekers de gehele Marker Wadden overzien, terwijl uitzichtpunt De Lepelaar een blik biedt vanuit een lager standpunt, net hoog genoeg om over het over het iets lager gelegen riet en de kreken uit te kijken. De Aalscholver is een scherm met zicht op een vogeleiland en De Duikeend kijkt vlak boven het wateroppervlak uit op de in het water vertoevende vogels.

Nog meer eilanden
De Marker Wadden zijn mogelijk het begin van nog meer eilanden in het Markermeer. “We hebben een lange-termijnplan gemaakt voor nog meer eilandengroepen. Het Markermeer is erg groot, zo’n 70.000 hectare. Als je iets wilt doen voor het ecosysteem, is het belangrijk om ondieptes en ‘luwten’ te realiseren in het meer. Dat doen we natuurlijk al met de Marker Wadden, maar om echt impact te creëren, zul je dit gebied nog met een factor vier of vijf moeten uitbreiden. Pas dan ontstaat voldoende luw en helder water. Dat is goed voor de groei van waterplanten en jonge vissen krijgen zo een kans.”

Zulke plannen zullen niet meteen tot enthousiasme leiden bij bijvoorbeeld watersporters, die bij de aanleg van de Marker Wadden al bezwaar maakten omdat het ten koste zou gaan van de openheid in dit deel van het meer. De Visser denkt dat dit uiteindelijk wel mee gaat vallen. “Nu we een haven hebben aangelegd, zien de watersporters de kwaliteiten ook en zeggen ze: we hebben er een mooie vaarbestemming bij gekregen. Bij de opening sprak ik nog iemand die vertelde dat watersporters dit een saaie hoek vonden omdat er niet zo veel te zien was. Ze zaten daarom veel liever aan de Noord-Hollandse kant van het meer. Dit kan juist een aantrekkelijke rand worden door de Marker Wadden verder uit te breiden.”
https://youtu.be/nUYQXjxYDek

Trefwoorden

eiland rik de visser vista natuurherstel marker wadden markermeer

1	AM en Amvest zoeken architecten voor herontwikkeling Draka-terrein dinsdag, 19 mei
2	Woningbouwproject KAAP langs het IJ in Amsterdam voltooid dinsdag, 19 mei
3	Renovatie station Leeuwarden door Movares afgerond woensdag, 20 mei
4	Dam & Partners ontwerpt multifunctioneel gebouw in Schinkelhaven dinsdag, 19 mei
5	Utrechtse flats gerenoveerd volgens 'chassis-carrosseriemethode' donderdag, 21 mei

Gerelateerde nieuwsberichten

Mecanoo presenteert visie Nationaal Park Nieuw Land

28 februari 2019

Vijf jaar onderzoek Marker Wadden: nog niet alle doelen bereikt

12 oktober 2022

Eerste vijf eilanden Marker Wadden helemaal gereed

1 juni 2021

Marker Wadden krijgen er twee nieuwe eilanden bij

10 februari 2021

Bestuurders enthousiast over plan 'zonne-eilanden' in IJsselmeer

23 oktober 2020

Nederzetting Marker Wadden officieel geopend

2 juli 2020

'Marker Wadden zorgen voor nieuw leven in Markermeer'

17 februari 2020

Nieuw duinlandschap ter versterking van Texelse zeedijk

3 september 2019

Extra geld voor Nationale Parken

26 juli 2019

'Zorg voor Waddenzee moet beter'

24 juni 2019

'Natuurnetwerk komt niet op tijd af'

11 februari 2019

Ziegler | Branderhorst ontwerpt nederzetting Marker Wadden

31 augustus 2018

Eerste Marker waddeneiland vanaf 8 september open

28 augustus 2018

Aanleg Marker Wadden van start

22 maart 2016

Boskalis legt eiland Marker Wadden aan

14 september 2015

Startkapitaal voor Marker Wadden rond

18 januari 2013

Toon alles

Andere nieuwsberichten

SOME architects presenteert resultaten van onderzoek naar woonwensen 55-plussers

Gisteren, 16:09

Publicatie ‘Woontitanen’ biedt inspiratie en handvatten om kloof tussen vraag en aanbod in woningaanbod voor 55-plussers te dichten.

In beeld: inschuiven dakdeel van 2,4 miljoen kilo over Vivaldipassage

Gisteren, 14:43

Bij station Amsterdam Zuid vond afgelopen week een bijzondere inschuifoperatie plaats. Ten oosten van het station werd een nieuw dakdeel met een gewicht van 2,4 miljoen kilo over de toekomstige Vivalipassage geschoven.

Brug van hergebruikte materialen over Papaverkanaal in Buiksloterham

Gisteren, 13:15

Knipscheer Infra en Rademacher / De Vries Architecten hebben de aanbesteding gewonnen voor een brug van hergebruikte materialen in de Amsterdamse wijk Buiksloterham.

OZ transformeert kantoorgebouw achter voormalig hoofdkantoor Shell tot Ypsilon Park

Gisteren, 10:41

OZ transformeert een kantoorgebouw uit de jaren zeventig aan de Wassenaarseweg in Den Haag tot een woongebouw. Ypsilon Park bestaat uit 79 appartementen en penthouses, die in grootte variëren van 75 tot 280 vierkante meter.

Amsterdam wil woningbezitters weren uit sociale huurwoning

Gisteren, 12:23

Het stadsbestuur wil daarmee duidelijk maken dat het onwenselijk is dat huizenbezitters sociale huurwoningen bezet houden.

Mogelijk minder ruimte nodig voor uitbreidingsplannen Moerdijk

Gisteren, 09:47

Het dorp Moerdijk zou in dat geval kunnen blijven bestaan, aldus de gemeente.

Museum Rotterdam ontvangt sleutels van Citykerk Het Steiger

21 mei, 3:01

Citykerk Het Steiger, een wederopbouwmonument in de Rotterdamse binnenstad, ondergaat in de komende jaren een transformatie naar onderkomen voor Museum Rotterdam, alsook naar woon- en kantoorruimte.