Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Wordt Muur van Mussert een Bedenkingscentrum?

21 februari 2018, 11:37

Het kan verrassend lopen. Eerst wordt de ‘Muur van Mussert’ in Lunteren met sloop bedreigd, een aantal maanden later ligt er een voorstel voor een ‘Bedenkingscentrum’ met de muur als belangrijk element. Rick Abelen, student aan de TU Eindhoven, is winnaar van een prijsvraag rond ideeën over een mogelijke toekomst voor de beladen plek.

Het Bedenkingscentrum Lunteren is de winnende inzending van Rick Abelen voor een wedstrijd die de Wetenschapswinkel van Wageningen Universiteit en Researchcentrum uitschreef. De besmette muur en een deel van de trappen zijn de enige overblijfselen van de Goudsberg, een complex dat de Nationaal Socialistische Beweging (NSB) tussen 1936 en 1945 gebruikte voor haar partijbijeenkomsten. Vanaf de muur sprak NSB-leider Anton Mussert de leden toe; er was ruimte voor zo’n 20.000 toehoorders.

Abelen stelt voor om met de overblijfselen een nationaal educatiecentrum te maken. Leerlingen van lagere en middelbare scholen leren er over de duistere kant van Nederland rond de Tweede Wereldoorlog. Het centrum omvat een museum, een auditorium en een ruimte voor lezingen en debatten.

Ondergronds
De ‘Muur van Mussert’ blijft in Abelens plan het belangrijkste element in de compositie. Een deel van de muur krijgt een functionele betekenis, aldus de student. Op enige afstand van de muur voegt hij een cilindervormig volume toe, dat dienst doet als duidelijke entree en ontvangstruimte van het centrum.

In de cilinder voert een spiltrap de bezoekers naar een ondergronds gesitueerd auditorium, dat zich bevindt onder trappartijen van de muur. Aan het auditorium grenst een ruimte voor tijdelijke exposities. Die kunnen worden gerelateerd “aan actuele samenlevingsvraagstukken, zoals de omgang met diversiteit of eigentijdse vormen van verraad”, aldus Abelen.

Zwart
Vanuit de expositieruimte, gesitueerd onder de muur, stijgt de bezoeker naar het museum. Volgens de student maakt de dimensionering van de muur het mogelijk hierin een museum te realiseren. De stenen muur wordt aan de binnenzijde zwart gekeimd als achtergrond voor stukken die de donkere bladzijden van onze geschiedenis representeren.

Via het museum komen de bezoekers buiten, op het bordes. Vanaf daar kunnen ze de wandeling vervolgen in de richting van het Lunterensche Buurtbosch en uitkijktoren De Koepel. Volgens Abelen kan door de nieuwe compositie van het Bedenkingscentrum de plek moeilijk een toevluchtsoord voor neonazi’s of andere kwaadwillenden worden.

De ideeënwedstrijd werd vorig jaar uitgeschreven door de Wetenschapswinkel van Wageningen Universiteit en Researchcentrum in opdracht van Stichting Erfgoed Ede. Zestien plannen haalden de eindronde, waarna de inzending van Abelen de uiteindelijk winnaar werd. De jury noemde zijn plan “vernieuwend en gedurfd.” Volgens hun verklaring toont het plan “de sfeer van bedruktheid”.

Slopen of behouden
In het najaar van 2017 liet Roderick Zoons, eigenaar van camping De Goudsberg, de gemeente Ede weten de 'Muur van Mussert' te willen slopen. De camping moest worden opgeknapt, maar de muur stond in de weg. Terwijl er steeds meer stemmen klonken die de muur wilden behouden, wezen de gemeente en het Rijk naar elkaar om het beladen erfgoed met een monumentenstatus van sloop te redden.

Er is nog geen beslissing genomen over behoud van het vervallen complex. Mocht het behouden blijven, dan ligt er nu een plan voor een bestemming van de overblijfselen; volgens de jury kunnen ook elementen uit andere inzendingen worden gebruikt.

Trefwoorden

rick abelen muur van mussert lunteren monument bedenkingscentrum

1	Een verbod op eengezinswoningen dinsdag, 24 maart
2	Architectenweb symposium: ontwerpen van autovrije buurten woensdag, 25 maart
3	Schiphol maakt nieuwe 'huisarchitecten' bekend donderdag, 26 maart
4	Uitbreiding van New Museum door OMA officieel geopend maandag, 23 maart
5	Studioninedots ontwerpt zelfbouwwoning als landschap van gestapelde doosjes woensdag, 25 maart

Gerelateerde nieuwsberichten

Kapel als kunstwerk voor bezinning op onze relatie met natuur

5 april 2023

Sweder Spanjer & Ramon Scharff ontwerpen uitbreiding Bunkermuseum Terschelling

5 juni 2025

Muur van Mussert beschermen als monument of niet?

24 november 2017

Wie redt de 'Muur van Mussert'

7 november 2017

Muur van Mussert krijgt status rijksmonument

27 februari 2018

Muur van Mussert officieel rijksmonument

1 oktober 2018

Winnaars Design Contest BinnenhofInsideOut bekend

25 oktober 2018

Archetypisch huis biedt zicht op weinig toegankelijke natuur

12 augustus 2020

Rick Abelen wint prijsvraag Woonidee Venray

8 januari 2021

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Voorlopig ontwerp cultuurcluster Berlijnplein in Utrecht gepresenteerd

27 maart, 3:27

Het cluster in Leidsche Rijn omvat ruim negenduizend vierkante meter aan culturele voorzieningen en de inrichting van bijna één hectare buitenruimte.

Universiteitscampus Spui in centrum Den Haag in gebruik genomen

27 maart, 1:58

Het gebouw biedt ruimte aan verschillende gebruikers; de TU Delft, de Open Universiteit, Universiteiten van Nederland en het LUMC. Het ontwerp is in twee fasen verzorgd door evenzoveel architectenbureaus.

Amsterdam wil hiphopcentrum realiseren in stadseel Zuidoost

27 maart, 10:46

De komst van deze 3.500 vierkante meter omvattende voorziening maakt deel uit van de herontwikkeling van winkelcentrum Amsterdamse Poort.

Menselijk contact, licht en lucht staan centraal bij appartementencomplex van SO-IL

26 maart, 2:47

In samenwerking met projectontwikkelaar Tankhouse ontwierp SO-IL in New York een hoekgebouw dat reageert op het heersende woonparadigma in New York.

‘Transformatie en optoppen levert tienduizenden woningen en klimaatwinst op’

27 maart, 11:53

Woningbouw vergt veel grondstoffen, maar de Wetenschappelijke Klimaatraad ziet veel mogelijkheden om het anders aan te pakken.

Zeeuwse Staten willen inspraak inwoners op groeiplan provincie

27 maart, 9:30

Meerdere Statenfracties in de provincie Zeeland hebben opgeroepen de inwoners op een goede wijze te betrekken bij het uitwerken van de strategische agenda 2050.

Minister: meer geld nodig voor Warmtefonds voor duurzamere woning

26 maart, 12:29

Boekholt gaat de komende tijd op zoek naar geld, zei ze in een debat met de Tweede Kamer.

Kadaster: nieuwbouwappartementen in trek bij oudere kopers

26 maart, 9:35

Als zij verhuisplannen hebben, willen ze vaker een nieuwbouwhuis dan andere leeftijdsgroepen en zijn ze vaker bereid verder weg te gaan dan jongere kopers.