Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Guggenheim Bilbao

Video: twintig jaar Guggenheim Bilbao

29 september 2017, 15:53

Op 19 oktober is het precies twintig jaar geleden dat het Guggenheim Museum Bilbao zijn deuren opende. Het iconische, door architect Frank Gehry ontworpen gebouw gaf de Baskische stad zo’n impuls dat de term ‘Bilbao-effect’ ontstond. In de jaren erop probeerden verschillende onbekende steden zichzelf op de kaart te zetten met prestigieuze architectuurprojecten, meestal zonder succes.

Het museumgebouw met zijn gefragmenteerde gevel van titaniumplaten maakt deel uit van een grootschalige stadsvernieuwing, waaraan het economisch kwakkelende Bilbao zichzelf sinds de jaren tachtig aan had onderworpen. De stad in het noorden van Spanje kreeg onder meer een nieuwe haven en metro en een eigen universiteit. Cultuurgebouwen vormden het speerpunt in de vernieuwing.

Guggenheim Bilbao vormde de absolute bekroning en lokte in zijn eerste twee decennia twintig miljoen bezoekers naar de stad. Ook zorgde voor duizenden banen en andere vormen van inkomsten, wat weer bijdroeg aan een significante daling van de armoede. Misschien nog wel het belangrijkst is de trots die inwoners en vertegenwoordigers van Bilbao weer voelen over hun stad.

Veel andere onbekende en vaak niet al te florerende steden hebben geprobeerd het succes te kopiëren, door beroemde architecten (om niet te zeggen ‘starchitects’) als Santiago Calatrava, Zaha Hadid en ook Frank Gehry in te huren voor de soms meest absurde bouwprojecten. Vaak berustten deze acties op het misverstand dat alleen een spectaculair gebouw een stad naar een hoger plan zou kunnen trekken.

Waar dit toe leidt, bewijst bijvoorbeeld het National Centre for Popular Music in het Engelse Sheffield (ontworpen door Nigel Coates), dat een jaar na de opening in 1999 de deuren moest sluiten omdat het een commerciële mislukking was. Steden die net als Bilbao een veelomvattender en doordachter plan hadden, zoals Birmingham en Glasgow, boekten meer succes.

Gehry omschreef de perverse kant van het Bilbao-effect in een interview als volgt: “Sinds de opening van het Guggenheim komen er opdrachtgevers naar me toe met de vraag of ik het Bilbao-effect voor ze wil creëren. Als ik ze vervolgens vraag hoe het programma, de infrastructuur, het budget en de planning eruit ziet, antwoorden ze: maak je geen zorgen, dat komt later. Zorg jij gewoon voor het Bilbao-effect.”

https://youtu.be/rQZ1FHLFF8U

Trefwoorden

guggenheim museum frank gehry bilbao-effect guggenheim bilbao

1	Finalisten presenteren ontwerp voor Shift Landmark in Rotterdam woensdag, 4 maart
2	Architect Oliver Thill op 55-jarige leeftijd overleden donderdag, 5 maart
3	Nieuwe Hittekaart Woningmarkt 2026 van BPD toont aanhoudende woningdruk dinsdag, 3 maart
4	Strijp-S krijgt woonbuurtje met karakteristieken voormalig Philips-terrein maandag, 2 maart
5	Haagse gemeenteraad stemt in met bouw van 11.400 woningen in nieuw stadscentrum maandag, 2 maart

Gerelateerde nieuwsberichten

Architect Frank Gehry op 96-jarige leeftijd overleden

8 december 2025

Video: Ingekorte versie documentaire BIG Time bij Close-up

1 december 2017

Video: Tegenlicht ‘City for Sale’

10 november 2017

Video: architecten in reclamefilmpjes

17 november 2017

Helsinki schrapt komst Guggenheim-museum

2 december 2016

Calatrava krijgt alsnog geld van Bilbao

17 maart 2009

Project uit ‘Bilbao-periode’ Gehry voltooid

9 oktober 2009

'Rivaal' voor Guggenheim Bilbao opent deuren

24 september 2008

'Bilbao-effect' naar Broadway

29 maart 2010

Foto's + video: LUMA Arles

30 juli 2021

Toon alles

Andere nieuwsberichten

André Kempe: ‘Het ging Oliver Thill om het geven van betekenis’

6 maart, 7:15

Agelopen maandag is architect Oliver Thill overleden. Zijn compagnon André Kempe gedenkt de man met wie hij al meer dan 35 jaar bevriend was en ruim een kwarteeuw geleden Atelier Kempe Thill oprichtte.

TconcepT transformeert voormalig warenhuis in Offenbach tot bibliotheek

6 maart, 3:54

Het 12.000 vierkante meter omvattende complex gaat in bredere zin fungeren als een cultuur- en educatiecentrum met vele functies. In 2027 moet Station Mitte, zoals het gebouw zijn volgende leven wordt genoemd, klaar zijn.

Werkstatt gaat verder zonder medeoprichter Niels Groeneveld

6 maart, 2:49

Medeoprichter van Werkstatt Niels Groeneveld stopt als partner bij het bureau, om zich te kunnen richten op zijn gezin en onderwijs. Floor Frings en Raoul Vleugels blijven het Eindhovense bureau leiden.

Binationaal ontwerpteam buigt zich over waterhuishouding Cartagena in Colombia

6 maart, 1:43

Een Colombiaans-Nederlands ontwerpteam met Felixx Landscape Architects & Planners en Witteveen+Bos moedigt Cartagena aan om haar relatie met water te heroverwegen en na te denken over een veerkrachtige toekomst

Kunstmuseum in Den Haag moet worden verbouwd

6 maart, 4:32

Daarvoor dient het museum in het Statenkwartier waarschijnlijk een tijd te sluiten.

Coen van Oostrom benoemd tot nieuwe voorzitter VNO-NCW

6 maart, 12:23

De oprichter van ontwikkelaar Edge volgt in die rol Ingrid Thijssen op, die deze week is begonnen als nieuwe bestuursvoorzitter van de TU Delft.

Rapport: lokaal klimaatbeleid schiet nog tekort

6 maart, 10:25

De makers van de zogeheten Toekomstmeter hebben het beleid van zeventig gemeenten doorgelicht.

Hardt Hyperloop failliet verklaard door rechtbank

5 maart, 11:37

Het Rotterdamse bedrijf was bezig met de ontwikkeling van technologie om mensen op hoge snelheid via capsules door een vacuümbuis te vervoeren.

Onderzoek: zeespiegel kustgebieden hoger dan in studies aangenomen

5 maart, 9:13

De zeespiegel aan de kust is in grote delen van de wereld waarschijnlijk hoger dan in veel wetenschappelijke studies wordt aangenomen.

Gelderland geeft voorrang aan vergunningen met minder stikstof

4 maart, 12:24

De plannen zijn onderdeel van het pakket maatregelen dat het Gelderse bestuur wil nemen om de vergunningverlening voor zaken als de woningbouw weer op gang te krijgen.

Ga naar het nieuws-archief