Guggenheim Bilbao

Video: twintig jaar Guggenheim Bilbao

29 september 2017, 15:53

Op 19 oktober is het precies twintig jaar geleden dat het Guggenheim Museum Bilbao zijn deuren opende. Het iconische, door architect Frank Gehry ontworpen gebouw gaf de Baskische stad zo’n impuls dat de term ‘Bilbao-effect’ ontstond. In de jaren erop probeerden verschillende onbekende steden zichzelf op de kaart te zetten met prestigieuze architectuurprojecten, meestal zonder succes.

Het museumgebouw met zijn gefragmenteerde gevel van titaniumplaten maakt deel uit van een grootschalige stadsvernieuwing, waaraan het economisch kwakkelende Bilbao zichzelf sinds de jaren tachtig aan had onderworpen. De stad in het noorden van Spanje kreeg onder meer een nieuwe haven en metro en een eigen universiteit. Cultuurgebouwen vormden het speerpunt in de vernieuwing.

Guggenheim Bilbao vormde de absolute bekroning en lokte in zijn eerste twee decennia twintig miljoen bezoekers naar de stad. Ook zorgde voor duizenden banen en andere vormen van inkomsten, wat weer bijdroeg aan een significante daling van de armoede. Misschien nog wel het belangrijkst is de trots die inwoners en vertegenwoordigers van Bilbao weer voelen over hun stad.

Veel andere onbekende en vaak niet al te florerende steden hebben geprobeerd het succes te kopiëren, door beroemde architecten (om niet te zeggen ‘starchitects’) als Santiago Calatrava, Zaha Hadid en ook Frank Gehry in te huren voor de soms meest absurde bouwprojecten. Vaak berustten deze acties op het misverstand dat alleen een spectaculair gebouw een stad naar een hoger plan zou kunnen trekken.

Waar dit toe leidt, bewijst bijvoorbeeld het National Centre for Popular Music in het Engelse Sheffield (ontworpen door Nigel Coates), dat een jaar na de opening in 1999 de deuren moest sluiten omdat het een commerciële mislukking was. Steden die net als Bilbao een veelomvattender en doordachter plan hadden, zoals Birmingham en Glasgow, boekten meer succes.

Gehry omschreef de perverse kant van het Bilbao-effect in een interview als volgt: “Sinds de opening van het Guggenheim komen er opdrachtgevers naar me toe met de vraag of ik het Bilbao-effect voor ze wil creëren. Als ik ze vervolgens vraag hoe het programma, de infrastructuur, het budget en de planning eruit ziet, antwoorden ze: maak je geen zorgen, dat komt later. Zorg jij gewoon voor het Bilbao-effect.”

https://youtu.be/rQZ1FHLFF8U

Trefwoorden

guggenheim museum frank gehry bilbao-effect guggenheim bilbao

1	Hoogste elftallen van Ajax nemen nieuw gebouw op De Toekomst in gebruik woensdag, 11 november
2	Plan voor wijk met 2.300 woningen op terrein Máxima MC Eindhoven woensdag, 11 november
3	Rinske Wikkerink verlaat Kraaijvanger en begint eigen bureau dinsdag, 10 november
4	Lunchevents rond parametrisch ontwerpen en overkoepelende systemen voor AI op Digibouw 2026 woensdag, 11 november
5	Houten woongebouw verlevendigt achterkant van winkelcentrum maandag, 9 november

Gerelateerde nieuwsberichten

Architect Frank Gehry op 96-jarige leeftijd overleden

8 december 2025

Foto's + video: LUMA Arles

30 juli 2021

Video: Ingekorte versie documentaire BIG Time bij Close-up

1 december 2017

Video: architecten in reclamefilmpjes

17 november 2017

Video: Tegenlicht ‘City for Sale’

10 november 2017

Helsinki schrapt komst Guggenheim-museum

2 december 2016

'Bilbao-effect' naar Broadway

29 maart 2010

Project uit ‘Bilbao-periode’ Gehry voltooid

9 oktober 2009

Calatrava krijgt alsnog geld van Bilbao

17 maart 2009

'Rivaal' voor Guggenheim Bilbao opent deuren

24 september 2008

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Dubbel blok met woningen en andere functies op Peperkliplocatie Schiedam

13 november, 3:47

Op de Peperkliplocatie in Schiedam-Oost, waar nu nog een basisschool staat, komt een dubbel blok met onder meer 232 woningen. MoederscheimMoonen Architects en Orange Architects ontwerpen elk een deel van het Peperkwartier.

Tentoonstelling van OMA/AMO onderzoekt rol en betekenis van winkelcentra

13 november, 1:21

‘The Mall’ toont inzichten uit recent onderzoek van OMA/AMO naar de invloed van het winkelcentrum als architectonische en stedenbouwkundige typologie.

Woningbouwproject Verra van MVRDV in Boston opgeleverd

13 november, 11:48

In de Amerikaanse stad Boston is een wooncomplex met 343 appartementen naar ontwerp van MVRDV voltooid. Het uit twee gebouwen bestaande Verra bevindt zich op de nieuwe Enterprise Research Campus.

Speeltoestel Aldo van Eyck in tuin Burgerweeshuis geplaatst

12 november, 3:13

De plaatsing maakt deel uit van de ecologische en cultuurhistorische herinrichting van de buitenruimte rond het Burgerweeshuis, waarbij het oorspronkelijke ontwerp en gedachtegoed van Van Eyck als inspiratiebron dienen.

Mathenesse aan de Maas wint de Van der Leeuwprijs 2026

13 november, 2:15

Bij dit initiatief worden bewoners, ondernemers en andere partijen in de Rotterdamse wijk Mathenesse bij elkaar gebracht via huiskamerconcerten, het jaarlijkse Lentefeest, groene initiatieven en bewonersbijeenkomsten.