Justitieel Complex Zaanstad robuust én menselijk

30 september 2016, 15:36

Begin deze maand heeft koning Willem-Alexander het Justitieel Complex Zaanstad officieel geopend. De 68.000 vierkante meter grote inrichting, die de verouderde gevangenissen in Haarlem en Amsterdam vervangt, biedt plek aan meer dan duizend gedetineerden. Het gebouw is volgens een PPS-constructie gerealiseerd door het consortium Pi2.

Dit samenwerkingsverband onder leiding van Ballast Nedam en Imtech is naast het ontwerp en de bouw verantwoordelijk voor de exploitatie voor een periode van 25 jaar. EGM architecten is de hoofdarchitect, Fokkema & Partners is de interieurarchitect en Mecanoo architecten is verantwoordelijk voor het landschapsontwerp.

In hoofdlijnen bestaat de nieuwbouw uit drie delen: een gevangenisdeel, een Penitentiair Psychiatrisch Centrum en een deel met ondersteunende voorzieningen. Het complex bevat naast 667 cellen ook een arbeidscentrum, sportfaciliteiten, een medische dienst en een expeditiehof met laad- en losfaciliteiten. Een ringmuur met een lengte van 1,2 kilometer scheidt het complex van de buitenwereld.

Met een degelijke en ingetogen uitstraling bevestigt de architectuur de functie van het complex als gevangenis. De gevel van metselwerk en de gestructureerde ringmuur geven het complex zowel een robuust karakter als een menselijke maat. Dankzij het ingetogen materiaal en kleurgebruik heeft het interieur een rustig en overzichtelijk karakter.

Daglicht
Het gebouw is compact, veilig en efficiënt ontworpen, waarbij daglicht, uitzicht en een heldere structuur zorgen voor overzicht en oriëntatie. Elke functionaliteit beschikt over een eigen route, die vaak ook nog zo is uitgevoerd dat in geval van een geblokkeerde doorgang een alternatieve route beschikbaar is. Zo levert het ontwerp een structurele bijdrage aan de beheersbaarheid van werkprocessen.

Ook voor de ondersteunende processen is een separate verkeersstructuur opgenomen. Het complex is daarbij zo georganiseerd dat vanuit een beperkt aantal strategische posities de verschillende verkeersgebieden zijn te overzien. Deze aspecten van de gebouwopzet maken een efficiënte exploitatie in personeel mogelijk, meldt EGM architecten.

‘Binnen beginnen’
Binnen het Justitieel Complex Zaanstad staat het uitgangspunt ‘binnen beginnen om buiten te blijven’ voorop. Het leven van de justitiabelen is niet langer strikt gereguleerd, ze worden ook aangesproken op eigen verantwoordelijkheid.

Door de zelfredzaamheid zou de re-integratie al in de gevangenis moeten beginnen en niet pas op het moment dat de justitiabele naar buiten gaat. De teams op de leefafdelingen zijn ‘crossfunctioneel’ samengesteld, waarbij medewerkers uit verschillende functiegroepen samenwerken, met een brede taakopvatting.

Behalve in het Penitentiair Psychiatrisch Centrum en de luwteafdeling zijn vrijwel alle cellen uitgevoerd als meerpersoonscel.

Trefwoorden

ballast nedam justitieel complex zaanstad penitaire inrichting egm architecten fokkema & partners imtech gevangenis mecanoo architecten

1	De mythe van de architect dinsdag, 2 december
2	Gemeente Haarlemmermeer kiest plan Ons Erf voor deelgebied Lincolnpark Hoofddorp woensdag, 3 december
3	Barcode Architects presenteert opgeleverd stadskantoor van Dresden vrijdag, 5 december
4	Veel Nederlandse winnaars bij de Archello Awards 2025 dinsdag, 2 december
5	Amsterdam schrijft architectenprijsvraag uit voor nieuwbouw theater De Meervaart vrijdag, 5 december

Gerelateerde nieuwsberichten

Hootsmans wint competitie voor groot gevangeniscomplex in Zwitserland

4 mei 2021

Tilburgse gevangenis ‘verhuist’ naar België

16 mei 2017

Schoolgebouw in centrum Leiden officieel geopend

18 oktober 2016

DHA ontwerpt ziekenhuis Bratislava

14 november 2016

Officieel startsein bouw PI Zaanstad gegeven

24 november 2014

Nieuwe gevangenis in Zaanstad opgeleverd

3 maart 2016

Drie architecten voor gevangenis Zaanstad

22 juli 2013

Nieuwe bewoners koepelgevangenis Breda

1 november 2016

Nieuwe associate partners bij Fokkema

5 juli 2018

Balans tussen esthetiek en comfort

6 maart 2017

Vijf kandidaten voor herontwikkeling Bijlmerbajes

1 februari 2017

Eerste lean-ziekenhuis van Nederland geopend

23 juni 2017

Verkoop Bijlmerbajes van start gegaan

4 oktober 2016

Ballast Nedam kan weer vooruit kijken

12 januari 2017

Zaanstad presenteert plannen voor Kogerveld

9 mei 2019

Fokkema & Partners ontwerpt een ‘no office’-kantoor voor EDGE

14 augustus 2019

FOKLAb geeft fauteuil een waterlijn

31 januari 2020

Negentiende-eeuwse gevangenis in Alkmaar herbestemd tot hotel

10 januari 2022

EGM Architecten benoemt Arno van Schaik tot associate

14 januari 2022

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Pixelgevel van MVRDV versterkt uitstraling modulaire woontorens in Singapore

1 uur geleden

In Singapore heeft MVRDV de twee woontorens van de Irwell Hill Residences voorzien van een gepixelde gevel.

Twee scholen ontworpen door SVP opgeleverd in Amersfoort

2 uur geleden

In Amersfoort zijn dit schooljaar twee onderwijsgebouwen naar ontwerp van SVP Architectuur en Stedenbouw in gebruik genomen.

Karres en Brands presenteert masterplan voor Deventer woonwijk Wechelerhoek

3 uur geleden

De wijk met 1.500 woningen en verschillende voorzieningen wordt gerealiseerd aan de noordrand van de Koekstad.

Architect Frank Gehry op 96-jarige leeftijd overleden

Vandaag, 12:13

De in Canada geboren Amerikaan wordt gerekend tot de belangrijkste architecten van na de Tweede Wereldoorlog, met topwerken als het Guggenheim Museum in Bilbao.