Floris Alkemade start als Rijksbouwmeester

31 augustus 2015, 15:46

Architect en stedenbouwkundige Floris Alkemade gaat morgen aan de slag als Rijksbouwmeester. Hij combineert de functie (toch weer) met een actieve architectuurpraktijk.

Alkemade treedt per 1 september aan als Rijksbouwmeester en voorzitter van het College van Rijksadviseurs. Als Rijksbouwmeester moet hij zich onder meer buigen over afstoot en transformatie van rijksvastgoed, een omvangrijke opgave waar het Rijk momenteel voor staat.

Het Atelier Rijksbouwmeester ziet hij als een plek voor strategische reflectie op projecten en grote maatschappelijke thema's. Het ontwerp kan een middel zijn om actief in te grijpen.

Tot begin december zal Alkemade zich vooral wijden aan het formuleren van de agenda voor zijn rijksbouwmeesterschap, zo laat hij weten. Met zijn aantreden bestaat het College van Rijksadviseurs naast de Rijksbouwmeester uit Rients Dijkstra (rijksadviseur Infrastructuur en Stad) en Eric Luiten (rijksadviseur Landschap en Water).

Deeltijd
Alkemade combineert zijn rijksbouwmeesterschap met het werk voor zijn eigen bureau FAA en met zijn lectoraat aan de Academie van Bouwkunst in Amsterdam. Het Rijksvastgoedbedrijf is blijkbaar teruggekomen op zijn eerdere aankondiging dat de nieuwe Rijksbouwmeester voltijds in dienst zou treden.

Hoewel de functie voorheen ook in deeltijd werd vervuld, wilde men met het voltijds dienstverband voorkomen dat zelfs maar de schijn van belangenverstrengeling zou kunnen ontstaan. Alkemade's voorganger Frits van Dongen stapte op omdat hij die schijn wilde voorkomen: hij was als adviseur voor een van de mededingende consortia bij het Haagse Spuikwartier betrokken.

Praktijk
Alkemade studeerde af bij Rem Koolhaas aan de TU Delft. Daarna was hij achttien jaar verbonden aan het bureau OMA, waarvan de laatste zeven jaar als partner. Hij werkte wereldwijd aan projecten en studies, zowel op het schaalniveau van de architectuur als stedenbouw.

In Nederland werkte hij onder meer aan het nieuwe stadshart van Almere, het Paard van Troje in Den Haag en een studie naar de Deltametropool. In Lille werkte Alkemade aan het masterplan voor Euralille, een complexe gebiedsontwikkeling met daarbij een nieuw TGV-station, waarmee OMA definitief zijn naam vestigde als uitvoerend bureau.

Sinds 2008 leidt Alkemade zijn eigen bureau FAA. Hiermee werkte hij bijvoorbeeld aan grootschalige architectuurprojecten in Frankrijk, zoals het zeshonderd meter lange entrepotgebouw Macdonald in Parijs. Opvallend in Frankrijk vindt hij de grote betrokkenheid en duidelijke visie van politiek en bestuur bij ruimtelijke opgaven, iets wat volgens Alkemade in Nederland ontbreekt.

Andere aannames
Als architect gaat Alkemade telkens uit van de eigenheid van een opdracht. "Ik probeer de neiging om direct antwoorden te formuleren te onderdrukken en neem de tijd om eerst de vraag zelf te onderzoeken", legt hij uit. "Voor je ontwerpt, moet je een moment van fundamentele twijfel toelaten om de context beter te leren begrijpen en niet te snel mogelijkheden uit te sluiten."

Hij wijst verder op het grote belang van herontwikkeling. "We hebben te snel de neiging om gebouwen die hun huidige functie verliezen af te schrijven als onbruikbaar, zeker als we ze toevallig niet mooi vinden", zegt hij. "Maar als je niet te bang bent om met andere aannames te werken, en indien nodig radicale ingrepen te doen, kun je verrassend veel gebouwen uitstekend herprogrammeren en er ook nieuwe kwaliteiten aan toevoegen."

"Onze historische binnensteden kregen hun waarde doordat er eeuwenlang aan gesleuteld is; een dergelijke benadering zouden we voor gebouwen ook veel vanzelfsprekender moeten vinden", aldus Alkemade. Het Rijksvastgoedbedrijf gaf in zijn zoektocht naar de functieinvulling al aan dat het zwaartepunt van de opgave was verschoven van nieuwbouw naar transformatie naar renovatie.

Trefwoorden

floris alkemade floris alkemade architect rijksbouwmeester college van rijksadviseurs

1	Hoogste elftallen van Ajax nemen nieuw gebouw op De Toekomst in gebruik woensdag, 11 november
2	Plan voor wijk met 2.300 woningen op terrein Máxima MC Eindhoven woensdag, 11 november
3	Rinske Wikkerink verlaat Kraaijvanger en begint eigen bureau dinsdag, 10 november
4	Lunchevents rond parametrisch ontwerpen en overkoepelende systemen voor AI op Digibouw 2026 woensdag, 11 november
5	Houten woongebouw verlevendigt achterkant van winkelcentrum maandag, 9 november

Gerelateerde nieuwsberichten

Floris Alkemade

24 september 2018

Koninklijke onderscheiding voor Floris Alkemade

31 maart 2022

Overheid op zoek naar nieuwe Rijksbouwmeester

23 maart 2020

Floris Alkemade uitgeroepen tot Architect van het Jaar 2018

8 november 2018

Annet Bertram nieuwe directeur-generaal Rijksvastgoedbedrijf

20 juni 2017

CRa wil 'bereikbaarheidslabel' voor gebieden

17 mei 2017

Rijksbouwmeestercongres over gedeelte ruimte

13 oktober 2016

Strootman en Zandbelt nieuwe Rijksadviseurs

8 juli 2016

Loket Knooppunten helpt Almere en Eindhoven

1 februari 2016

Floris Alkemade nieuwe Rijksbouwmeester

10 juli 2015

Zoektocht nieuwe Rijksbouwmeester gestart

12 maart 2015

Frits van Dongen stopt als Rijksbouwmeester

13 november 2014

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Dubbel blok met woningen en andere functies op Peperkliplocatie Schiedam

Gisteren, 15:47

Op de Peperkliplocatie in Schiedam-Oost, waar nu nog een basisschool staat, komt een dubbel blok met onder meer 232 woningen. MoederscheimMoonen Architects en Orange Architects ontwerpen elk een deel van het Peperkwartier.

Tentoonstelling van OMA/AMO onderzoekt rol en betekenis van winkelcentra

Gisteren, 13:21

‘The Mall’ toont inzichten uit recent onderzoek van OMA/AMO naar de invloed van het winkelcentrum als architectonische en stedenbouwkundige typologie.

Woningbouwproject Verra van MVRDV in Boston opgeleverd

Gisteren, 11:48

In de Amerikaanse stad Boston is een wooncomplex met 343 appartementen naar ontwerp van MVRDV voltooid. Het uit twee gebouwen bestaande Verra bevindt zich op de nieuwe Enterprise Research Campus.

Speeltoestel Aldo van Eyck in tuin Burgerweeshuis geplaatst

12 november, 3:13

De plaatsing maakt deel uit van de ecologische en cultuurhistorische herinrichting van de buitenruimte rond het Burgerweeshuis, waarbij het oorspronkelijke ontwerp en gedachtegoed van Van Eyck als inspiratiebron dienen.

Mathenesse aan de Maas wint de Van der Leeuwprijs 2026

Gisteren, 14:15

Bij dit initiatief worden bewoners, ondernemers en andere partijen in de Rotterdamse wijk Mathenesse bij elkaar gebracht via huiskamerconcerten, het jaarlijkse Lentefeest, groene initiatieven en bewonersbijeenkomsten.