Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Paul de Ruiter: “Gezondheid is nu het belangrijkste”

24 juni 2013, 13:59

Architect Paul de Ruiter werkt momenteel aan een uiterst duurzaam viersterrenhotel aan de Amstel. Naast energie zijn er verschillende andere thema’s die hem hierbij bezighouden, zoals materiaalstromen en voedselstromen. Maar de belangrijkste is nu het thema gezondheid.

Tekst Kirsten Hannema

Architect Paul de Ruiter geldt als een van de founding fathers op het gebied van duurzaamheid in de Nederlandse architectuur. In 1992 startte hij met zijn promotieonderzoek getiteld ‘The chameleon skin’. De hypothese was ‘dat gebouwen in de nabije toekomst energieproducenten in plaats van energieconsumenten zouden worden’. De Ruiter heeft gelijk gekregen. Maar tegelijkertijd, zo merkt hij, is het denken over duurzaamheid veranderd.

“Destijds was de invalshoek vooral technisch”, vertelt De Ruiter. “Het ging over energiezuinig bouwen. Met de technieken waarover we nu beschikken – eigenlijk dezelfde als toen – kan dat zonder meer. Maar een energiezuinig bouwwerk is niet automatisch prettig of mooi; dat maakt het ingewikkeld. Het gaat om een integrale manier van ontwerpen. Hoe kun je door middel van oriëntatie en vorm het zonlicht slim gebruiken, zonder dat het gebouw teveel opwarmt? Hoe zorg je ervoor dat tijdens gebruik de energierekening laag is? En vooral: hoe maak je een gebouw waar het fijn is om te zijn? Gezondheid is nu het belangrijkste; dat is toch het grootste goed.”

Glazen gebouwen
Bekend werd de architect vooral door zijn duurzame werkgebouwen, zoals het hoofdkantoor van TNT in Hoofddorp, het kantoor van Transavia op Schiphol en het pas voltooide pand van ICT-bedrijf Sigmax in Enschede. Alle drie zijn het grotendeels glazen gebouwen; daglicht speelt een cruciale rol in het werk van De Ruiter, die in 2003 medeoprichter was van de Stichting Living Daylights “Het gaat er niet alleen om dat je met meer zonlicht minder kunstlicht en verwarming nodig hebt. Als je leest over welke enorme verbeteringen er te halen zijn... met licht gaan de leerprestaties op scholen bijvoorbeeld omhoog, het helpt Alzheimer patiënten bij het leven volgens het bioritme…”

Desondanks merkt De Ruiter dat duurzaam bouwen nog geen gemeengoed is, zoals bijvoorbeeld biologisch voedsel dat wel is voor een groeiende groep mensen. “De bouw is tergend traditioneel. Architecten lijken duurzaamheid nog steeds als een bedreiging in plaats van een uitdaging te zien. In het laatste Jaarboek Architectuur werd er met geen woord over gerept. En ik word regelmatig gebeld door de TU Delft om een lezing te geven, omdat studenten duurzaamheid nog niet in hun systeem hebben zitten.” Kortom, er is nog veel werk aan de winkel, constateert De Ruiter. En hij merkt het ook aan het groeiende aantal opdrachten; zijn bureau merkt niets van de crisis en draait zelfs overuren.

Nieuwe industrie
Wetgeving op het gebied van energie is volgens de architect een stap in de goede richting. “Lang niet iedereen weet het, maar in 2020 moeten alle nieuw gebouwde overheidsgebouwen energieneutraal zijn. En door het werken met certificaten wordt duurzaamheid nu ook objectief meetbaar gemaakt. Voorheen kon iedereen roepen dat iets ‘ultraduurzaam’ was. Inmiddels zijn begrippen als LEED en BREAAM ingeburgerd. Je merkt ook dat beleggers bouwwerken met een label een interessantere investering vinden.”

Een nadeel is er ook; duurzame ambities verworden makkelijk tot het afvinken van een lijstje. Maar De Ruiter heeft zelf ervaren dat het verkrijgen van zo’n label lang niet makkelijk is. “Voor TNT en Transavia hebben we een LEED Platinum certificaat behaald. Een van de voorwaarden was dat er geen giftige materialen mochten worden gebruikt. Confronterend, want binnenwanden en meubilair waarin geen lijm met giftige emissies was gebruikt bleek nauwelijks te vinden. Op zo’n moment merk je dat je in feite een nieuwe industrie nodig hebt – dat was toch wel een eye-opener.”

Hotel aan de Amstel
Onlangs heeft De Ruiter de spectaculaire autarkische Villa Kogelhof opgeleverd in Zeeland, een minimalistische glazen doos die lijkt te zweven boven het uitgestrekte landschap. Waarmee hij nog maar eens laat zien dat duurzaam ook heel sexy kan zijn.

Momenteel werkt hij aan een bijzonder nieuw project, een uiterst duurzaam viersterrenhotel aan de Amstel in Amsterdam. Architectenbureau Paul de Ruiter ontwerpt dit gebouw samen met Mulderblauw architecten. In dit project zullen verschillende kringlopen gesloten worden. Zo zal het afval uit de keuken hergebruikt worden, evenals het water en komt er bovenop de 70 meter hoge toren een enorme kas waarin producten geteeld worden om in het restaurant te verwerken. De opdrachtgever zet bovendien in op een LEED Platinum certificaat, als eerste hotel in Europa. Wat onder meer betekent dat er geen materialen gebruikt mogen worden die verder dan 800 kilometer van de bouwplaats vandaan komen.

“Wij hebben een contract getekend waarin staat dat we een gebouw leveren dat aan alle eisen voldoet. Duurzaamheid is in dat opzicht geen holle frase. Achteraf komt men meten; als het gebouw niet voldoet aan de normen, ontstaat er een juridisch probleem. En het certificaat kan ook later nog ingetrokken worden. Ik vind dat een goede ontwikkeling, dat je als architect verantwoordelijkheid draagt voor je ontwerp. Put your money where your mouth is.”

Trefwoorden

mulderblauw architecten hotel paul de ruiter circulaire economie duurzaamheid gezondheid sigmax leed architectenbureau paul de ruiter

1	Tentoonstelling in Het Noordbrabants Museum rond 50 jaar BPD Kunstcollectie dinsdag, 5 mei
2	Uitkijkradartoren van RO&AD Architecten bereikt hoogste punt dinsdag, 5 mei
3	Negentiende-eeuwse woningen in Feijenoord gered door er kluswoningen van te maken maandag, 4 mei
4	Symposium rond het ontwerp van scholen – standaardisatie versus maatwerk woensdag, 6 mei
5	Woonhuis met groen geglazuurde gevelstenen voor Buiksloterham woensdag, 6 mei

Gerelateerde nieuwsberichten

Polak-gebouw brengt Het Nieuwe Studeren in praktijk

16 oktober 2015

Derde editie voor stadslandbouwfestival

30 januari 2015

Prijzen voor Villa Kogelhof en Tools for Life

1 april 2014

Bouw Novotel Hoofddorp van start gegaan

16 december 2013

Nieuwe woon- en hoteltoren bij Amstelstation

19 november 2013

Herstellen in Zorghotel De Wartburg in Utrecht

30 september 2013

Tijdelijke parkeergarage voor Morspoort Leiden

23 september 2013

Duurzaam kantoor in geluidswal geopend

13 september 2013

Except: “Nieuwbouw is meestal niet duurzaam”

9 juli 2013

Brede school Oegstgeest benut bosrijke omgeving

21 juni 2013

Paviljoen Museumpark Rotterdam officieel geopend

31 mei 2013

Minimalistische villa in natuurlijke omgeving

29 april 2013

Paul de Ruiter gekozen voor realisatie universiteitsgebouw

3 april 2013

Ontwerpers gebouw zetten zelf BREEAM-standaard

21 februari 2013

Bouw hoofdkantoor Avery Dennison gestart

31 oktober 2012

Nieuw hoofdkantoor voor ingenieursbureau Fluor

19 september 2012

'Glazen' hoofdkantoor Sigmax in gebruik genomen

29 augustus 2012

Infocentrum over veranderingen Grevelingen

3 april 2012

Groen UPC-kantoor Leeuwarden geopend

22 maart 2012

‘Energiepositief’ hoofdkantoor TNT geopend

29 september 2011

Bouwprijs 2011 voor Hermitage en TransPort

10 februari 2011

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Jeroen de Willigen wordt stadsbouwmeester van Antwerpen

Gisteren, 15:31

Op 1 juli begint hij aan zijn vijfjarige periode in de Vlaamse stad. De Willigen blijft verbonden aan zijn bureau De Zwarte Hond, zijn voorzitterschap van de BNA zal hij uiterlijk 1 januari volgend jaar opgeven.

Oorspronkelijke uitgangspunten leidend bij renovatie Patrimonium’s Hof

Gisteren, 14:42

In opdracht van Hef Wonen werkten Mainport Putter & Partners en SmitsRinsma met veel zorg aan Rotterdamse historisch ensemble.

DP6 en i29 transformeren oude HBS in Utrecht tot onderkomen SSR

Gisteren, 13:44

In Utrecht is de voormalige HBS aan de Catharijnesingel getransformeerd tot het nieuwe onderkomen van SSR, het opleidingsinstituut van de Rechtspraak en het Openbaar Ministerie.

Jaarboek Architectuur in Nederland 2025/2026 gepresenteerd

7 mei, 9:15

In de 39e editie van het architectuurjaarboek heeft de redactie 25 projecten uitgelicht, waaronder het gebouw dat de cover siert: SAWA door Mei architects and planners.

Nieuwe coalitie Moerdijk hamert op duidelijkheid en compensatie

Gisteren, 16:27

Er wordt al langere tijd gesproken over opheffing van het Brabantse dorp Moerdijk, een van de elf kernen van de gemeente.

Noorden gaat onderzoeken hoe regio kan bijdragen aan Lelylijn

Gisteren, 12:09

De politiek praat al jaren over de Lelylijn, maar het loopt vast op de kosten.

BAM denkt mee te profiteren van toenemende defensie-uitgaven

7 mei, 3:38

Bouwconcern BAM denkt mee te kunnen profiteren van de energietransitie en toenemende defensie-uitgaven van de overheid.

ABN AMRO: tweedeling koper en huurder op woningmarkt groeit

7 mei, 11:30

Volgens deskundigen van de bank is wonen de laatste jaren over de gehele linie betaalbaarder geworden. Echter, vooral zittende huiseigenaren profiteren.