Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Paul de Ruiter: “Gezondheid is nu het belangrijkste”

24 juni 2013, 13:59

Architect Paul de Ruiter werkt momenteel aan een uiterst duurzaam viersterrenhotel aan de Amstel. Naast energie zijn er verschillende andere thema’s die hem hierbij bezighouden, zoals materiaalstromen en voedselstromen. Maar de belangrijkste is nu het thema gezondheid.

Tekst Kirsten Hannema

Architect Paul de Ruiter geldt als een van de founding fathers op het gebied van duurzaamheid in de Nederlandse architectuur. In 1992 startte hij met zijn promotieonderzoek getiteld ‘The chameleon skin’. De hypothese was ‘dat gebouwen in de nabije toekomst energieproducenten in plaats van energieconsumenten zouden worden’. De Ruiter heeft gelijk gekregen. Maar tegelijkertijd, zo merkt hij, is het denken over duurzaamheid veranderd.

“Destijds was de invalshoek vooral technisch”, vertelt De Ruiter. “Het ging over energiezuinig bouwen. Met de technieken waarover we nu beschikken – eigenlijk dezelfde als toen – kan dat zonder meer. Maar een energiezuinig bouwwerk is niet automatisch prettig of mooi; dat maakt het ingewikkeld. Het gaat om een integrale manier van ontwerpen. Hoe kun je door middel van oriëntatie en vorm het zonlicht slim gebruiken, zonder dat het gebouw teveel opwarmt? Hoe zorg je ervoor dat tijdens gebruik de energierekening laag is? En vooral: hoe maak je een gebouw waar het fijn is om te zijn? Gezondheid is nu het belangrijkste; dat is toch het grootste goed.”

Glazen gebouwen
Bekend werd de architect vooral door zijn duurzame werkgebouwen, zoals het hoofdkantoor van TNT in Hoofddorp, het kantoor van Transavia op Schiphol en het pas voltooide pand van ICT-bedrijf Sigmax in Enschede. Alle drie zijn het grotendeels glazen gebouwen; daglicht speelt een cruciale rol in het werk van De Ruiter, die in 2003 medeoprichter was van de Stichting Living Daylights “Het gaat er niet alleen om dat je met meer zonlicht minder kunstlicht en verwarming nodig hebt. Als je leest over welke enorme verbeteringen er te halen zijn... met licht gaan de leerprestaties op scholen bijvoorbeeld omhoog, het helpt Alzheimer patiënten bij het leven volgens het bioritme…”

Desondanks merkt De Ruiter dat duurzaam bouwen nog geen gemeengoed is, zoals bijvoorbeeld biologisch voedsel dat wel is voor een groeiende groep mensen. “De bouw is tergend traditioneel. Architecten lijken duurzaamheid nog steeds als een bedreiging in plaats van een uitdaging te zien. In het laatste Jaarboek Architectuur werd er met geen woord over gerept. En ik word regelmatig gebeld door de TU Delft om een lezing te geven, omdat studenten duurzaamheid nog niet in hun systeem hebben zitten.” Kortom, er is nog veel werk aan de winkel, constateert De Ruiter. En hij merkt het ook aan het groeiende aantal opdrachten; zijn bureau merkt niets van de crisis en draait zelfs overuren.

Nieuwe industrie
Wetgeving op het gebied van energie is volgens de architect een stap in de goede richting. “Lang niet iedereen weet het, maar in 2020 moeten alle nieuw gebouwde overheidsgebouwen energieneutraal zijn. En door het werken met certificaten wordt duurzaamheid nu ook objectief meetbaar gemaakt. Voorheen kon iedereen roepen dat iets ‘ultraduurzaam’ was. Inmiddels zijn begrippen als LEED en BREAAM ingeburgerd. Je merkt ook dat beleggers bouwwerken met een label een interessantere investering vinden.”

Een nadeel is er ook; duurzame ambities verworden makkelijk tot het afvinken van een lijstje. Maar De Ruiter heeft zelf ervaren dat het verkrijgen van zo’n label lang niet makkelijk is. “Voor TNT en Transavia hebben we een LEED Platinum certificaat behaald. Een van de voorwaarden was dat er geen giftige materialen mochten worden gebruikt. Confronterend, want binnenwanden en meubilair waarin geen lijm met giftige emissies was gebruikt bleek nauwelijks te vinden. Op zo’n moment merk je dat je in feite een nieuwe industrie nodig hebt – dat was toch wel een eye-opener.”

Hotel aan de Amstel
Onlangs heeft De Ruiter de spectaculaire autarkische Villa Kogelhof opgeleverd in Zeeland, een minimalistische glazen doos die lijkt te zweven boven het uitgestrekte landschap. Waarmee hij nog maar eens laat zien dat duurzaam ook heel sexy kan zijn.

Momenteel werkt hij aan een bijzonder nieuw project, een uiterst duurzaam viersterrenhotel aan de Amstel in Amsterdam. Architectenbureau Paul de Ruiter ontwerpt dit gebouw samen met Mulderblauw architecten. In dit project zullen verschillende kringlopen gesloten worden. Zo zal het afval uit de keuken hergebruikt worden, evenals het water en komt er bovenop de 70 meter hoge toren een enorme kas waarin producten geteeld worden om in het restaurant te verwerken. De opdrachtgever zet bovendien in op een LEED Platinum certificaat, als eerste hotel in Europa. Wat onder meer betekent dat er geen materialen gebruikt mogen worden die verder dan 800 kilometer van de bouwplaats vandaan komen.

“Wij hebben een contract getekend waarin staat dat we een gebouw leveren dat aan alle eisen voldoet. Duurzaamheid is in dat opzicht geen holle frase. Achteraf komt men meten; als het gebouw niet voldoet aan de normen, ontstaat er een juridisch probleem. En het certificaat kan ook later nog ingetrokken worden. Ik vind dat een goede ontwikkeling, dat je als architect verantwoordelijkheid draagt voor je ontwerp. Put your money where your mouth is.”

Trefwoorden

mulderblauw architecten hotel paul de ruiter circulaire economie duurzaamheid gezondheid sigmax leed architectenbureau paul de ruiter

1	Parkeerplein naast Tilburgse schouwburg maakt plaats voor multifunctionele gebouwen woensdag, 13 mei
2	Jaarboek Architectuur in Nederland 2025/2026 gepresenteerd donderdag, 7 mei
3	Kunsthal BRUSK in Brugge opent officieel zijn deuren vrijdag, 8 mei
4	Neprom-prijs 2026 toegekend aan De Groene Loper Maastricht maandag, 11 mei
5	Woningbouwproject Switi trekt 'verloren strook' alsnog bij de omgeving maandag, 11 mei

Gerelateerde nieuwsberichten

Polak-gebouw brengt Het Nieuwe Studeren in praktijk

16 oktober 2015

Derde editie voor stadslandbouwfestival

30 januari 2015

Prijzen voor Villa Kogelhof en Tools for Life

1 april 2014

Bouw Novotel Hoofddorp van start gegaan

16 december 2013

Nieuwe woon- en hoteltoren bij Amstelstation

19 november 2013

Herstellen in Zorghotel De Wartburg in Utrecht

30 september 2013

Tijdelijke parkeergarage voor Morspoort Leiden

23 september 2013

Duurzaam kantoor in geluidswal geopend

13 september 2013

Except: “Nieuwbouw is meestal niet duurzaam”

9 juli 2013

Brede school Oegstgeest benut bosrijke omgeving

21 juni 2013

Paviljoen Museumpark Rotterdam officieel geopend

31 mei 2013

Minimalistische villa in natuurlijke omgeving

29 april 2013

Paul de Ruiter gekozen voor realisatie universiteitsgebouw

3 april 2013

Ontwerpers gebouw zetten zelf BREEAM-standaard

21 februari 2013

Bouw hoofdkantoor Avery Dennison gestart

31 oktober 2012

Nieuw hoofdkantoor voor ingenieursbureau Fluor

19 september 2012

'Glazen' hoofdkantoor Sigmax in gebruik genomen

29 augustus 2012

Infocentrum over veranderingen Grevelingen

3 april 2012

Groen UPC-kantoor Leeuwarden geopend

22 maart 2012

‘Energiepositief’ hoofdkantoor TNT geopend

29 september 2011

Bouwprijs 2011 voor Hermitage en TransPort

10 februari 2011

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Vijf finalisten voor Heuvelinkprijs 2026

Gisteren, 15:06

De finalisten voor de Heuvelinkprijs 2026 zijn bekend. Vijf projecten komen in aanmerking voor deze editie van de tweejaarlijkse Arnhemse nieuwbouwprijs.

Parkeerplein naast Tilburgse schouwburg maakt plaats voor multifunctionele gebouwen

Gisteren, 11:57

Een samenwerkingsverband van HilberinkBosch architecten, Werkstatt en Orange Architects heeft de architectenselectie voor de herontwikkeling van het Louis Bouwmeesterplein in Tilburg gewonnen.

'Zwevend huis' naar ontwerp van Benthem Crouwel in Amersfoortse wijk

Gisteren, 10:54

De woning bestaat uit een open plint met daarbovenop een gesloten volume met een leisteengevel, dat reageert op de traditionele zadeldaken in de buurt.

Nog drie dagen om jouw suggestie voor de Architect van het Jaar 2026 in te sturen

Gisteren, 09:00

Welke architect, of collectief van architecten, heeft dit jaar de grootste bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van de architectuur in Nederland? Stuur jouw suggestie uiterlijk 15 mei 2026 op naar Architectenweb.

Consortium met RxDomi en TU/e ontwikkelt netbewuste woning

Gisteren, 14:56

In het project CoLiBRIE ontwikkelt een consortium, met onder meer RxDomi en TU/e, een nieuw type woning die comfortabel, duurzaam en betaalbaar is, zonder het energienet extra te belasten.

Minimaal half miljard extra nodig voor verbreding A27

Gisteren, 13:38

Op het traject van 47 kilometer moeten extra rijbanen komen om de dagelijkse files te verlichten. Ook worden bruggen vervangen.

RVO constateert laagste groei windenergie op land in jaren

Gisteren, 10:02

De uitbreiding van windenergie op land in Nederland is op een historisch laag niveau.

Alsemgeest Design & Build en Ferm Architecten gaan verder als één bureau

12 mei, 1:42

De bureaus blijven voorlopig naast elkaar bestaan, waarbij Nico Alsemgeest (68) zich langzaam zal terugtrekken.

Onderzoek: Nederlander wil verduurzamen, maar vindt het duur

12 mei, 12:26

Een kleine meerderheid van de Nederlanders wil graag verduurzamen, maar bij een groot gedeelte komt het daar niet van.

Geld voor eigen sociale initiatieven bewoners aardbevingsgebied

12 mei, 10:33

het geld komt uit het potje van ‘Nij Begun’, het grootschalige programma van het Rijk om de economie en sociale ontwikkeling in het noorden te verbeteren.

Ga naar het nieuws-archief