Nederlanders storten zich op toren Niemeyer

7 december 2012, 15:02

De wereldberoemde architect Oscar Niemeyer, die woensdag overleed, kende niet louter successen in zijn loopbaan. Tegenover het hoofdkantoor van de VN in New York en de compleet door hem ontworpen stad Brasilia, staat bijvoorbeeld een woontoren in Barra da Tijuca, een chique wijk in Rio de Janeiro.

Het in de jaren zestig door Niemeyer ontworpen appartementencomplex staat te verpieteren. De toren was onderdeel van een groter ontwerp waarin arm en rijk naast elkaar zouden leven. De wijk staat nu bekend als een 'gated community' waar alleen de rijken wonen.

De Nederlandse kunstenaars Wouter Osterholt en Elke Uitentuis ontdekten de 120 meter hoge toren in 2010. Via crowdfunding hopen ze dat de toren veertig jaar later wordt afgebouwd. Met hun project Paraíso Ocupado (bezet paradijs) - zoals het ontwerp oorspronkelijk zou gaan heten - vragen de kunstenaars aandacht voor de idealen die ten grondslag lagen aan het ontwerp, maar die verloren zijn gegaan: een stadswijk zonder sociale segregatie, een groot probleem in Rio.

<="" b="">Gekraakt
"Veel appartementen zijn al in de jaren zestig verkocht, maar de toren is nooit afgebouwd'', vertelt Elke Uitentuis. "In 2004 is de toren gekraakt door naburige favelabewoners. De kopers hebben zich toen verenigd met als doel dat het complex zou worden afgebouwd. Ze hebben de krakers eruit gekregen, maar de toren is nog even onaf als voorheen.''

Het kostte het kunstenaarsduo vier maanden om toegang te krijgen tot het verwaarloosde complex. Eenmaal binnen vonden ze een groot archief met de oorspronkelijke ontwerpen en correspondentie van Niemeyer. Het archief is volgens Uitentuis waarschijnlijk gedumpt, omdat het project door de bedenkers als mislukt is beschouwd. Uitentuis: "Er hadden zeventig van deze torens moeten staan, maar er zijn er maar twee gebouwd.''

Een van de redenen dat Niemeyers project mislukte, is dat de ontwikkelaar meer brood zag in vierkante torens. De appartementen in de ronde torens zijn gebouwd in de vorm van pizzapunten, alleen maar in te richten met speciaal daarvoor ontworpen meubilair. "Niemeyers modernistische ontwerpen gaan meer over esthetiek dan over comfort'', zegt Uitentuis daarover. "Niemeyer geloofde in maakbaarheid: van bovenaf bedacht hij hoe mensen met elkaar moesten samenleven.''

Symbolisch
Afbouwen is ambitieus, de kosten bedragen ten minste twintig miljoen euro. Uitentuis: "Ons project is meer symbolisch bedoeld, om het gesprek op gang te brengen over sociale segregatie. Niemeyer was een groot architect met socialistische idealen, maar segregatie kon hij niet voorkomen.''

[View the story "Nederlanders storten zich op toren Niemeyer" on Storify]
Bron: ANP

Trefwoorden

rio de janeiro paraíso ocupado oscar niemeyer

1	Sociale woningbouw aan toegang Houthavens met knipoog naar Amsterdamse School vrijdag, 18 september
2	‘Shift Embassy lijkt sterk op gefaald Mars One-project’ woensdag, 23 september
3	Bouw Spaarnepoort in Haarlem van start woensdag, 23 september
4	1828 Gouda biedt compacte woningen en collectieve voorzieningen voor jonge bewoners woensdag, 23 september
5	architecten\|en\|en gaat met Blake de Eindhovense binnenstad verdichten vrijdag, 18 september

Gerelateerde nieuwsberichten

Oscar Niemeyers hotel heropent na twintig jaar

10 januari 2017

Video: architectuur en geluk in Brasilia

29 januari 2016

Oscar Niemeyer (104) overleden

6 december 2012

Video: Oscar Niemeyer, het leven is een ademtocht

23 november 2012

OMA renoveert lounge hoofdkwartier VN

19 december 2011

Oscar Niemeyer (103) opent eigen museum

16 december 2010

Regeringscentrum Oscar Niemeyer geopend

8 maart 2010

Muziekgebouw Oscar Niemeyer opent deuren

21 januari 2010

Oscar Niemeyer (101) weer aan het werk

23 november 2009

Laatste project Oscar Niemeyer gedwarsboomd

10 februari 2009

Renovatie hoofdkantoor VN van start

6 mei 2008

Gehry ontwerpt volgende Serpentine Paviljoen

18 januari 2008

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Officieel startsein voor bouw Eleven Square in Amsterdam gegeven

Vandaag, 13:56

Het gaat om de eerste deelplannen, bestaande uit twee woontorens met in totaal 1.120 woningen. Het ontwerp komt van MVRDV (tevens verantwoordelijk voor het stedenbouwkundig plan) en NL Architects.

Woonblok Meranti spiegelt zich aan complex in water Houthavens

Vandaag, 11:37

In Amsterdamse Houthavens is een door FARO ontworpen blok met 82 sociale huurwoningen opgeleverd. Het complex Meranti spiegelt zich als het ware aan het tegenovergelegen blok in het water door Hoogeveen Architecten.

Nog één week om projecten in te zenden voor Archello Awards 2026

Vandaag, 09:30

De internationale architectuurprijzen van Archello worden dit jaar beoordeeld door een jury van 111 architecten en ontwerpers uit 29 landen.

‘Shift Embassy lijkt sterk op gefaald Mars One-project’

Gisteren, 15:25

Architect Lennart Arpots vraagt zich af of het ambitieuze duurzaamheidsicoon Shift Embassy in Rotterdam wel gerealiseerd gaat worden. Het project doet hem sterk denken aan het gesneefde plan om een kolonie op Mars te stichten.

BNA meldt akkoord over nieuwe cao voor architectenbureaus

Vandaag, 12:30

De BNA heeft overeenstemming bereikt met vakbonden FNV, CNV en De Unie over een nieuwe cao voor architectenbureaus met een looptijd van twee jaar.

Canadees bedrijf staakt overnamepoging Arcadis en trekt bod in

Vandaag, 10:19

WSP had langere tijd interesse in Arcadis, maar die onderneming sloeg tot twee keer toe biedingen af.

Karremans trekt beroep in tegen bouw nieuw dorp in Zuidplaspolder

Gisteren, 16:42

Minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat verzet zich niet langer tegen de bouw van een dorp met 8000 woningen in de Zuidplaspolder.