2010: De groei van groen

24 december 2010, 13:21

Duurzaamheid. Het woord riep in 2010 bij velen een zucht van groenvermoeidheid op. Ook was greenwashing soms niet ver weg. Anderzijds lijkt ‘groene architectuur’ een groeiende factor te worden en zijn er in Nederland het afgelopen jaar toch wat mijlpalen geslagen.

Er is in 2010 in Nederland ook een groot aantal projecten opgeleverd die het ‘eerste’ of ‘grootste’ op duurzaam vlak waren. Zo heeft de Dutch Green Building Council in de loop van het jaar een aantal ‘eerste’ BREEAM-NL-certificaten kunnen uitreiken.

De Nederlandse versie van het oorspronkelijk Britse duurzaamheidskeurmerk heeft oog voor het energieverbruik van een pand, maar ook naar landgebruik, ecologie, het bouwproces, watergebruik, afval, vervuiling, transport, materialen, gezondheid en comfort. De totaalscore leidt tot een specifieke waardering.

BREEAM-NL
In april zijn de eerste certificaten BREEAM-NL Nieuwbouw uitgereikt aan TransPort op Schiphol, ontworpen door Architectenbureau Paul de Ruiter, en aan het logistieke platform in Tilburg, ontwikkeld door de Belgische vastgoedinvesteerder WDP. TransPort is als ‘Very Good’ en het WDP-project in Tilburg als ‘Good’ gekwalificeerd.

Een aantal maanden later heeft WDP een BREEAM-NL ‘Very Good’ ontvangen voor een logistiek platform in Wijchen. Het nog te bouwen hoofdkantoor van de Nederlandse Hartstichting in Den Haag, ontworpen door Meyer & Van Schooten, is BREEAM-NL Nieuwbouw ‘Excellent’ gecertificeerd. Het eerste woningbouwproject dat een BREEAM-NL Nieuwbouw is gecertificeerd, is De Caaien in het Haagse Ypenburg.

Bij duurzaamheid in de overtreffende trap kan de Watertoren van Bussum worden genoemd, dat na de renovatie door Vocus architecten mag gelden als het duurzaamste kantoorgebouw van Nederland.

Het gebouw haalt een Milieu Index Gebouw van 1028. Het complex – de voormalige watertoren en de gekoppelde nieuwbouw – is nagenoeg zelfvoorzienend door warmtekrachtkoppeling (bio-WKK), een absorptiekoelmachine, een WKO, een windturbine, PV-cellen en een helofytenfilter.

Het ‘groenste’ datacentrum ter wereld is verrezen bij Boxtel, samen met het nieuwe kantoorgebouw van de Rabobank ontworpen door van aken architecten (VAA.). De computers van het rekencentrum worden gekoeld met buitenlucht en koel water uit een aquifer.

De restwarmte wordt gebruikt om in de zomer het kantoor te koelen. Deze en andere duurzame oplossingen zijn voor het publiek niet zichtbaar; als visualisatie van de duurzame ambities heeft het datacentrum een natuurdak gekregen.

Paul de Ruiter
Thomas Rau is al jaren het boegbeeld van het duurzame bouwen in Nederland, maar Paul de Ruiter mag inmiddels ook zo worden beschouwd. Naast de oplevering van het genoemde TransPort is in 2010 gestart met de bouw van het nieuwe hoofdkantoor van IT-bedrijf Sigmax in Enschede en het kantoorgebouw van UPC in Leeuwarden.

Bij het laatste project wordt zelfs het bouwbord - als eerste in de wereld - volledig duurzaam voorzien van stroom. Paul de Ruiter heeft verder plannen openbaar gemaakt voor een ‘zeer duurzaam’ kantoor voor ingenieursbureau Oranjewoud in Oosterhout en het viersterren plus-hotel Amstelkwartier.

Van RAU zijn afgelopen jaar onder meer De St@art, het nieuwe gebouw voor de Apenheul en het Natuurhuis, en het ROC Aventus in Zutphen geopend. Terwijl de St@art letterlijk en figuurlijk opgaat in de omliggende natuur, laat Aventus zien dat een duurzaam gebouw beslist niet als zodanig eruit hoeft te zien.

Het Christiaan Huygens College in Eindhoven, ontworpen door RAU, is als eerste energieleverende school van Nederland in november opgeleverd. Zowel Thomas Rau als Paul de Ruiter zijn overigens vertegenwoordigd in de lijst met honderd meest invloedrijke ‘duurzame’ Nederlanders, respectievelijk op de 26e en 73e plaats. In de lijst, opgesteld door een expertpanel in opdracht van dagblad Trouw, komen nog twee architecten voor: Jón Kristinsson (64e) en Kees Duijvestein (83e).

Grotere schaal
Een besef dat in 2010 begon door te dringen is dat een volgende stap in het duurzame bouwen de stap naar een grotere schaal moet zijn. Een verzameling duurzame gebouwen maakt nog geen duurzame stad.

Denken in een groter verband is bijvoorbeeld gedaan in opdracht van het Planbureau voor de Leefomgeving, Atelier Rijksbouwmeester en het Ministerie van VROM. Zij vroegen de bureaus 2012Architecten, Doepel Strijkers Architects, Julien de Smedt Architects, VHP en ZUS een ontwerp voor de duurzame stad van de toekomst te maken.

Daarbij golden realistische uitgangspunten en actuele problemen als krimp en verdichting. De inspirerende uitkomsten zijn in een expositie en een publicatie openbaar gemaakt.

Duurzaamheid op een grotere schaal is in 2010 gerealiseerd met het eerste Smart Grid in Hoogkerk. In deze pilot zijn 25 huishoudens verbonden met elkaar en met een windpark. Sinds maart 2010 worden in Hoogkerk, alias Powermatchingcity, ervaringen opgedaan om in de toekomst te kunnen inspelen op de complexe duurzame en decentrale energievoorziening die momenteel ontstaat.

Geïntegreerde aanpak
Naast het denken op een grotere schaal (wijk, stad, land, nog groter?) wordt een meer geïntegreerde aanpak van een project steeds vaker onderkend als noodzaak voor de groei van duurzaam bouwen. De Kameel van Noord is het ontwerp dat de duurzaamheidstender in Amsterdam-Noord won met een combinatie van bestaande en nieuwe duurzame technieken.

Fundamenteel aan het ontwerp is dat het zich kan aanpassen aan toekomstige inzichten en technieken. Die duurzame duurzaamheid van het visieontwerp kon alleen door nauwe samenwerking worden bereikt, stellen Op ten Noort Blijdenstein, Heddes Vastgoed en Deerns Raadgevende Ingenieurs.

1	Nederlands Fotomuseum opent deuren in gerenoveerd pakhuis Santos woensdag, 4 februari
2	Pleinen vol groente, torens vol fruit donderdag, 5 februari
3	FARO wint tender nieuwe woonwijk in Ravenstein vrijdag, 6 februari
4	De Zwarte Hond en Arup presenteren schetsontwerp nieuw Museum Batavialand donderdag, 5 februari
5	VenhoevenCS verwelkomt drie nieuwe partners en richt zich op collectief leiderschap van het bureau woensdag, 4 februari

Gerelateerde nieuwsberichten

Van den Berg ontwerpt ecologische school

8 februari 2011

Prettige jaarwisseling en een bijzonder 2011

24 december 2010

2010: De belangrijkste prijzen

24 december 2010

2010: Overzicht van de crisis

24 december 2010

2010: Jaar van de transformatie

24 december 2010

'Glazen' hoofdkantoor Sigmax in gebruik genomen

29 augustus 2012

School in Almere krijgt groene vlag

27 januari 2011

MFC Antares is geopend

25 mei 2011

Watertoren Bussum duurzaamste gebouw

21 maart 2011

Nederlands project krijgt hoogste LEED-graad

17 januari 2011

2010: Succes in het buitenland

24 december 2010

Prettige jaarwisseling en een bijzonder 2011

24 december 2010

2010: Jaar van de transformatie

24 december 2010

2010: Succes in het buitenland

24 december 2010

2010: Overzicht van de crisis

24 december 2010

2010: De belangrijkste prijzen

24 december 2010

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Ontsluitingen spelen centrale rol binnen woonblok Hibi in Amstelkwartier

51 minuten geleden

Naar verwachting wordt in april gestart met het woonblok Hibi in het Amsterdamse Amstelkwartier. Het blok naar ontwerp van ANA architecten, Keizer Koopmans en BOOM Landscape bestaat uit 122 appartementen rond een binnentuin.

DELVA en De Ceuvel presenteren toekomstplan voor terrein van de Ceuvel Volharding

Gisteren, 15:20

Na een periode van twaalf jaar waarin de voormalige scheepswerf in Amsterdam Noord tot bloei kwam is een plan voor de verdere ontwikkeling van De Ceuvel gepresenteerd

Realisatie houtbouw The Ark in woonwijk Overhoeks van start

Gisteren, 12:07

In de Amsterdamse wijk Overhoeks is gestart met de realisatie van de houtbouw van appartementencomplex The Ark. Het houthybride gebouw, dat is ontworpen door Powerhouse Company, zal na de oplevering plek bieden aan 125 woningen.

Negen inzendingen Eo Wijersprijsvraag door naar tweede ronde

Gisteren, 10:45

De landelijke vakjury heeft ze samen met de drie regiojury’s geselecteerd uit 34 inzendingen.

Prijs van studentenkamer nadert plafond, denkt Kamernet

2 uur geleden

De huurprijs van een studentenkamer is nauwelijks toegenomen, en in Amsterdam en Haarlem blijven de bedragen gelijk.

Pensioenen bouwsector fors omhoog door vernieuwd stelsel

Gisteren, 14:28

Van ongeveer 250.000 werknemers die bijna met pensioen gaan en pensioen opbouwen bij pensioenfonds bpfBOUW stijgt de uitkering met 20,8 procent.

Carolien Gehrels verkenner voor Groningen Culturele Hoofdstad van Europa

Gisteren, 13:16

Gehrels bekijkt of de kandidatuur past ‘binnen de economische en culturele ambities van Groningen’.

Steeds meer energiezuinige woningen in Nederland

9 februari, 2:43

Meer dan 2,2 miljoen woningen hadden in 2025 energielabel A of hoger.

Directiewisseling bij Kentie Architecten

9 februari, 11:43

Marlies de Boer is om gezondheidsredenen teruggetreden als partner en aandeelhouder. Menno Nooijen is in beide posities toegetreden tot de directie van het bureau.

Zeeland en bisdom Breda zoeken naar maatwerk bij herbestemming kerken

6 februari, 2:47

Donderdag is een overeenkomst getekend om een duurzame oplossing te vinden voor de gebouwen, die door ontkerkelijking steeds vaker leeg komen te staan.

Ga naar het nieuws-archief