Flevopolder krijgt zijn eerste rijksmonument

6 september 2010, 17:50

Met de aanwijzing van het gemaal H.J. Lovink in Dronten krijgt de Flevopolder zijn eerste gebouwde rijksmonument. Het gemaal uit 1957 is volgens de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed een mijlpaal van de naoorlogse drooglegging van Flevoland. Het is bovendien een toonbeeld van de wederopbouw van Nederland op het gebied van het vormen van nieuw land op de zeebodem.

Directeur van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Cees van 't Veen, zal het aanwijzingsbesluit op zaterdag 11 september tijdens de landelijke Open Monumentendag overhandigen. Dat doet hij namens de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap aan dijkgraaf Henk Tiesinga van Waterschap Zuiderzeeland, eigenaar van het gemaal Lovink en aan burgemeester Aat de Jonge van de gemeente Dronten. Aansluitend zal het waterschap een monumentenplaquette onthullen. Ter gelegenheid van de nieuwe rijksmonumentale status is het gemaal eenmalig tussen 11.00 en 14.00 uur geopend voor publiek.

Land en water

Het gemaal is ontworpen door architect Dirk Roosenburg (1887-1962) en staat op de dijk langs het Veluwemeer. Het werd eind jaren vijftig ingezet om de oostelijke Flevopolder leeg te pompen. Het gemaal Lovink is vernoemd naar voorzitter dr. H.J. Lovink (1866-1938) van de staatscommissie die de landbouwkundige en economische kant van de inpoldering behandelde. Het gebouw onderscheidt zich door zijn modernistische vormgeving met bijzondere betonconstructie, elektrische installatie met elektromotoren en het kunstwerk Land en Water van kunstenaar J.M. Roozenburg boven de entree. Daarop schudden een visser en een boer elkaar de hand. Dit reliëf verwijst naar de bijzondere betekenis van het gemaal voor Flevoland. Samen met andere gemalen vormt het een groter geheel van grote cultuurhistorische betekenis. ,,Het gemaal is het pompende hart van de polder. Een oer-Hollands bouwwerk voor de landaanwinning", zegt Eva Wijdeveld, consulent van de Rijksdienst.

Monumenten uit de wederopbouwtijd

Voor een gemeente als Dronten, die pas sinds 1972 bestaat en waarvan de bouw van het eerste dorp in 1960 startte, is het bij gebrek aan oude gebouwen bijzonder om een rijksmonument te hebben. Toch is dat mogelijk, omdat de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed na een grondige inventarisatie, in 2007 honderd bouwwerken uit de periode 1940-1958 heeft voorgedragen als rijksmonument. Deze bouwwerken zijn van groot belang geweest voor de wederopbouw van Nederland en vormen een mijlpaal in de ontwikkeling van de architectuur, stedenbouw, landinrichting, bouwtechniek of ruimtegebonden kunst.

Behalve het gemaal Lovink zijn onder meer de Euromast, de Bijenkorf en de aankomsthal van de Holland-Amerika-Lijn in Rotterdam, de stadsschouwburg in Utrecht, de Opstandingskerk in Amsterdam en de NS-stations van Eindhoven, Vlissingen en Zutphen inmiddels al rijksmonument geworden. Ook de ventilatietorens van de Velsertunnel staan op de nominatie. Die laatste zijn eveneens door Roosenburg ontworpen. Volgens de Rijksdienst is zijn architectuur kenmerkend voor de wederopbouw. Consulent Eva Wijdeveld: ,,In de periode 1940-1965 zijn in Nederland zo'n 250 gemalen gebouwd. Gemaal Lovink is uitzonderlijk in zijn combinatie van traditionele baksteen in een moderne betonconstructie. In de bouwwerken van Roosenburg waren vooral het gebruik en de praktische oplossingen belangrijk."

1	Architectenbureaus presenteren schetsontwerp Hart van Zuid in Wijchen maandag, 24 augustus
2	Academie van Bouwkunst in Amsterdam bijgepunt naar ontwerp van HOH Architecten woensdag, 26 augustus
3	De Playlist: dankzij Pearl Jam maakte Merle Ebskamp een reis door Europa maandag, 24 augustus
4	Natrufied Architecture laat zich bij ontwerp kinderopvang inspireren door boomhutten woensdag, 26 augustus
5	Arcadis en Witteveen+Bos aan de slag met 'cruciale mijl' IJburglaan donderdag, 27 augustus

Gerelateerde nieuwsberichten

Gerestaureerd gemaal opent de deuren

1 september 2015

Voordracht 89 monumenten uit 1959-1965

18 maart 2013

Dronten wil Europa's grootste sportpark

21 juli 2011

Drukte op Open Monumentendag

13 september 2010

Miljoenste Amsterdammertje geproduceerd

10 september 2010

Open Monumentendag in teken van 19e eeuw

7 september 2010

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Vandersalm Architecten benoemt Tom Sibelt tot partner

28 augustus, 1:00

De architect, die al jaren een vaste waarde is binnen het Zwolse bureau, gaat samen met directeur Bart van der Salm de strategische koers en de creatieve visie van het bureau verder vormgeven.

Schakelstation als 'toekomstig industrieel erfgoed' voor nieuwe wijk rond Bazaar

28 augustus, 10:55

Voor het gebied rond de Bazaar in Beverwijk, dat aan de vooravond van een transformatie tot een gemengde wijk staat, ontwierp Powerhouse Company samen met Studio RAP een schakelstation.

Arcadis en Witteveen+Bos aan de slag met 'cruciale mijl' IJburglaan

27 augustus, 11:42

De klus, met een contractwaarde van maximaal vijftien miljoen euro, richt zich op de IJburglaan van de Piet Heintunnel tot Steigereiland. Door verschillende ingrepen moet de bereikbaarheid van het groeiende IJburg worden verbeterd.

Natrufied Architecture laat zich bij ontwerp kinderopvang inspireren door boomhutten

26 augustus, 11:37

In Vught is de door Natrufied Architecture ontworpen kinderopvang Mowgli opgeleverd. Het ontwerp is geïnspireerd op de charme van boomhutten en ondulatie (golvende beweging) van landschappen.