Flevopolder krijgt zijn eerste rijksmonument

6 september 2010, 17:50

Met de aanwijzing van het gemaal H.J. Lovink in Dronten krijgt de Flevopolder zijn eerste gebouwde rijksmonument. Het gemaal uit 1957 is volgens de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed een mijlpaal van de naoorlogse drooglegging van Flevoland. Het is bovendien een toonbeeld van de wederopbouw van Nederland op het gebied van het vormen van nieuw land op de zeebodem.

Directeur van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Cees van 't Veen, zal het aanwijzingsbesluit op zaterdag 11 september tijdens de landelijke Open Monumentendag overhandigen. Dat doet hij namens de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap aan dijkgraaf Henk Tiesinga van Waterschap Zuiderzeeland, eigenaar van het gemaal Lovink en aan burgemeester Aat de Jonge van de gemeente Dronten. Aansluitend zal het waterschap een monumentenplaquette onthullen. Ter gelegenheid van de nieuwe rijksmonumentale status is het gemaal eenmalig tussen 11.00 en 14.00 uur geopend voor publiek.

Land en water

Het gemaal is ontworpen door architect Dirk Roosenburg (1887-1962) en staat op de dijk langs het Veluwemeer. Het werd eind jaren vijftig ingezet om de oostelijke Flevopolder leeg te pompen. Het gemaal Lovink is vernoemd naar voorzitter dr. H.J. Lovink (1866-1938) van de staatscommissie die de landbouwkundige en economische kant van de inpoldering behandelde. Het gebouw onderscheidt zich door zijn modernistische vormgeving met bijzondere betonconstructie, elektrische installatie met elektromotoren en het kunstwerk Land en Water van kunstenaar J.M. Roozenburg boven de entree. Daarop schudden een visser en een boer elkaar de hand. Dit reliëf verwijst naar de bijzondere betekenis van het gemaal voor Flevoland. Samen met andere gemalen vormt het een groter geheel van grote cultuurhistorische betekenis. ,,Het gemaal is het pompende hart van de polder. Een oer-Hollands bouwwerk voor de landaanwinning", zegt Eva Wijdeveld, consulent van de Rijksdienst.

Monumenten uit de wederopbouwtijd

Voor een gemeente als Dronten, die pas sinds 1972 bestaat en waarvan de bouw van het eerste dorp in 1960 startte, is het bij gebrek aan oude gebouwen bijzonder om een rijksmonument te hebben. Toch is dat mogelijk, omdat de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed na een grondige inventarisatie, in 2007 honderd bouwwerken uit de periode 1940-1958 heeft voorgedragen als rijksmonument. Deze bouwwerken zijn van groot belang geweest voor de wederopbouw van Nederland en vormen een mijlpaal in de ontwikkeling van de architectuur, stedenbouw, landinrichting, bouwtechniek of ruimtegebonden kunst.

Behalve het gemaal Lovink zijn onder meer de Euromast, de Bijenkorf en de aankomsthal van de Holland-Amerika-Lijn in Rotterdam, de stadsschouwburg in Utrecht, de Opstandingskerk in Amsterdam en de NS-stations van Eindhoven, Vlissingen en Zutphen inmiddels al rijksmonument geworden. Ook de ventilatietorens van de Velsertunnel staan op de nominatie. Die laatste zijn eveneens door Roosenburg ontworpen. Volgens de Rijksdienst is zijn architectuur kenmerkend voor de wederopbouw. Consulent Eva Wijdeveld: ,,In de periode 1940-1965 zijn in Nederland zo'n 250 gemalen gebouwd. Gemaal Lovink is uitzonderlijk in zijn combinatie van traditionele baksteen in een moderne betonconstructie. In de bouwwerken van Roosenburg waren vooral het gebruik en de praktische oplossingen belangrijk."

1	44 woningen op bosrijke locatie in Driebergen vrijdag, 15 mei
2	Parkeerplein naast Tilburgse schouwburg maakt plaats voor multifunctionele gebouwen woensdag, 13 mei
3	'Zwevend huis' naar ontwerp van Benthem Crouwel in Amersfoortse wijk woensdag, 13 mei
4	Zijn tenders in Duitsland beter geregeld dan in Nederland? dinsdag, 12 mei
5	Schoonhovens College van Geurst & Schulze architecten stimuleert vakmanschap, ontmoeting en leerprestaties dinsdag, 12 mei

Gerelateerde nieuwsberichten

Gerestaureerd gemaal opent de deuren

1 september 2015

Voordracht 89 monumenten uit 1959-1965

18 maart 2013

Dronten wil Europa's grootste sportpark

21 juli 2011

Drukte op Open Monumentendag

13 september 2010

Miljoenste Amsterdammertje geproduceerd

10 september 2010

Open Monumentendag in teken van 19e eeuw

7 september 2010

Toon alles

Andere nieuwsberichten

KAAN Architecten en TU Delft presenteren boek Building Narratives

Gisteren, 14:38

Hoe kunnen verhalen het ontwerp kunnen sturen en vormgeven, in plaats van slechts als vertelmiddel te dienen? Die vraag staat centraal in het boek 'Building Narratives. Instances from the Architecture of Dialogue'.

Amsterdam start selectie voor circulair en gestapeld bedrijfsgebouw langs A5

Gisteren, 12:20

De gemeente Amsterdam is een selectieprocedure gestart voor de bouw van een gestapeld en circulair bedrijfsgebouw in Sloterijk Poort Noord.

Noordbrabants Museum zoekt jonge architect voor herinrichting vaste collectiepresentatie

Gisteren, 10:41

Het Noordbrabants Museum in Den Bosch zoekt een jonge architect voor de herinrichting van diens vaste collectiepresentatie. Daartoe heeft het museum een open call uitgeschreven.

Stuur nu jullie project in voor de prijs voor Kantoorgebouw van het Jaar 2026

Gisteren, 09:00

Hebben jullie een kantoorgebouw in Nederland ontworpen dat in de periode van 1 september 2025 tot en met 31 augustus 2026 opgeleverd of voltooid is? Stuur dat dan nu in voor de Architectenweb Awards 2026! Deadline is 19 juni 2026.