Tentoonstelling Maliebaan en eerste fietspad

24 juni 2010, 10:14

Het eerste fietspad van Nederland op de Utrechtse Maliebaan was een strook gravel waarop rijke jongemannen hun sportieve speeltje konden testen. Dit jaar bestaat het rijwielpad 125 jaar en ligt er inmiddels, volgens berekeningen van de Fietsersbond, een netwerk van zo'n 29.000 kilometer fietspaden en - stroken door het land.

Het Utrechts Archief brengt in de tentoonstelling Maliebaan in beweging, over de 400 jaar geschiedenis van dit stukje Utrecht, ook deze eerste fietsers in beeld.

"In 1885 was een fiets een bijzonder bezit. De 'hoge bi', met een groot en een klein wiel was duur en gevaarlijk om op te fietsen. Op de kinderkopjes in de stad kon je er echt niet mee rijden'', vertelt verenigingshistoricus Hans Buiter van de ANWB.

Wie een fiets bezat, wilde er vooral mee pronken op zondag, op de chique en brede Maliebaan, tussen de wandelaars en koetsjes met paarden. "Het was er druk en dus kregen de fietsers een rijwielpad naast de gewone rijbaan'', weet Buiter. Op de tentoonstelling is zo'n fiets, de vélocipède, te zien.

De voorloper van de ANWB, ook gevestigd aan de Maliebaan, promootte het nemen van fietslessen om meer mensen op een veilige manier aan het fietsen krijgen. De intrede van veilige tweewieler zoals we hem nu kennen, deed de rest.

Echt jarig kan je het fietspad dit jaar niet noemen, vindt Buiter, want het stukje gravel van toen lijkt in niets op de roodgekleurde paden van nu. "Nu zijn fietspaden vooral bedoeld om de snellere auto van de fiets te scheiden en destijds ging het meer om recreatie'', vertelt hij.

Wel vormde de flaneerstrook het begin van een aaneenschakeling van toeristische fietspaden over de Utrechtse Heuvelrug en in de jaren na 1910 door de rest van Nederland.

De Maliebaan kon haar fietspadprimeur negen jaar vasthouden. Pas in 1896 werd een tweede versie aangelegd in Brabant.

De tentoonstelling over dit roemruchtige stukje Utrecht, ook de NSB had er haar hoofdkwartier, is te zien vanaf vrijdag tot en met 23 oktober.
Bron: beeld: Utrechts Archief

Trefwoorden

fietspad utrecht maliebaan

1	Genomineerden BNA Beste Gebouw van het Jaar 2026 bekend dinsdag, 28 april
2	Architectenweb symposium: samenwerken op kantoor dinsdag, 28 april
3	Mecanoo ontwerpt filmtheater Fraterhuis in binnenstad Zwolle vrijdag, 24 april
4	Vijfde 'icoon' voor Roombeek mengt continuïteit met verstoring donderdag, 23 april
5	MVRDV en Diamond Schmitt ontwerpen tweede gebouw voor universiteit Toronto dinsdag, 28 april

Gerelateerde nieuwsberichten

Ideeënprijsvraag voor fietsroute RijnWaalpad

28 september 2010

Ideeën voor fietspaden gezocht

14 juli 2010

Verkeersveilige wijk doet kids meer bewegen

23 november 2009

Rotterdammers denken mee over verkeersknelpunten

10 februari 2009

'Fietsprovincie' op de bres voor fietsers

9 december 2008

Altijd wind mee op fietssnelweg Flevoland

25 november 2008

Fietsersbond: Meldpunt slechte fietspaden succes

8 mei 2008

Griekse fietsers eisen fietspaden

8 april 2008

Fietsroute van Hofplein tot Hofvijver

15 februari 2008

Verburg: meer inzet nodig voor groene steden

8 juni 2007

Mooier landschap ook economisch voordelig

11 april 2007

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Stijn Dries transformeert papierfabriek tot creatief atelierdorp

Gisteren, 13:27

De voormalige papierfabriek De Hoop in Zaanstad is veranderd in een onderkomen voor tweehonderd creatieve ondernemers.

Groosman heeft 'eigen' Coolse Poort in centrum Rotterdam gerenoveerd

Gisteren, 11:48

Het beeldbepalende gebouw op de hoek van de Coolsingel en het Binnenwegplein kreeg een subtiele make-over, waarbij het nieuwe glas in de gevel het meest in het oog springt.

Gerenoveerd rijksmonumentaal herenhuis toont oud en nieuw in samenhang

Gisteren, 10:59

Het herenhuis stamt uit 1898 en behoort tot een historisch woonblok, ontworpen door de architect Houtzagers. Tijdens de renovatie, die drie jaar in beslag nam, heeft Serge Schoemaker Architects het volledige pand gestript en zorgvuldig gerestaureerd.

Architectenweb symposium: samenwerken op kantoor

28 april, 6:00

Op dinsdagavond 12 mei 2026 organiseert Architectenweb in samenwerking met YNNO en Pakhuis de Zwijger een symposium rond de ontwikkeling om kantooromgevingen nadrukkelijker in te richten op onderlinge samenwerking.