Indianen Amazone slaan alarm over dammen

9 september 2008, 9:37

Indianen en anderen die wonen langs de rivier Madeira in de Braziliaanse deelstaat Rondonia maken zich grote zorgen over de aanleg van enkele stuwdammen in hun leefgebied. De Braziliaanse milieuorganisatie Kaninde vreest zelfs voor de verdrinkingsdood van geïsoleerd levende groepen indianen in Amazone, die niet op de hoogte zijn van het project.

,,We stellen de zaak op 11 september aan de orde bij het Latijns-Amerikaanse tribunaal voor waterzaken in Guatemala'', zegt coördinator Ivaneide Bandeira van Kaninde. ,,Er is een groot risico dat de gebieden van de geïsoleerd levende groepen onder water lopen. Als ze geen uitmuntende zwemmers zijn, kunnen de dammen de dood van die indianen betekenen.''

In samenwerking met de Braziliaanse overheid willen drie ondernemingen zeker twee stuwdammen aanleggen voor het opwekken energie tussen Porto Velho, de hoofdstad van de deelstaat Rondonia, en Guajará-Mirim, een Amazonestadje aan de grens met Bolivia.

Volgens een studie uit 2007 van het Braziliaanse agentschap voor energie Aneel hangt aan de aanleg van stuwdammen in Santo Antonio en Jirau een prijskaartje van omgerekend ongeveer 10 miljard euro. Daarnaast moeten nog ettelijke miljarden worden uitgetrokken voor de aanleg van transmissielijnen.

Bruna Taitson van WWF-Brazilië (een zusterorganisatie van het Nederlandse Wereld Natuur Fonds) laat weten dat met de bouw van de stuwdam van Santo Antonio vermoedelijk nog deze maand een begin wordt gemaakt. ,,De milieuvergunning is al afgegeven.”

Geïsoleerd
Het is nog niet bekend wanneer de bouw van de Jirau-dam begint. Die moet komen in het gebied waar de geïsoleerd levende groepen wonen. Het is niet bekend om hoeveel mensen het gaat. ,,Vermoedelijk gaat het om enkele tientallen mensen per groep”, zegt Bandeira.

De Braziliaanse organisatie voor de belangenbehartiging van indianen Funai heeft geen contact gehad met de geïsoleerd levende groepen. ,,Maar Funai heeft wel aanwijzingen gevonden voor hun aanwezigheid in het gebied van de rivier Madeira'', aldus Bandeira. ,,Funai baseert zich onder meer op de wijze waarop op in de bossen planten zijn gesneden en op de manier waarop is gejaagd.''

Een andere indiaanse groep in Rondonia, die zichzelf Orowari noemt, weet wel van het dammenproject. De Orowari, door de Brazilianen Pakaa Novo genoemd, leven aan de grens met Bolivia ten noorden van het stadje Guajará-Mirim. De groep bestaat uit ruim zeshonderd indianen. Arao Waram Xijein, een van de twee leraren in een Orowari-dorp, laat weten grote twijfels te hebben over de aanleg van de dammen.

,,Door de rivier gaat het water trager stromen. Dat is gunstig voor de malariamug, waardoor wij meer risico lopen om ziek te worden. Ook vrezen we dat we minder vis kunnen vangen, omdat het voor de vissen moeilijker zal worden de rivier af te zwemmen.''

Waram Xijein houdt tevens rekening met de komst van werkzoekenden en andere mensen naar het dammengebied. ,,Als ze zich dicht bij de reservaten gaan vestigen, kunnen wij problemen met alcohol en prostitutie krijgen.”

Betoging
Leden van de Orowari deden op 27 augustus mee aan een betoging tegen het dammenproject in Porto Velho. Ze hadden medestanders in niet-indianen die aan de oevers van de Madeira-rivier wonen en nu al weten dat hun woongebied door de aanleg van de stuwdam van Santo Antonio onder water komt te staan.

De 45-jarige José da Silva Machada laat weten dat een aantal gezinnen naar een nieuw te bouwen dorp moet verhuizen en dat in een compensatieregeling is voorzien. ,,Afhankelijk van onze huidige inkomsten krijgen we een vergoeding'', zegt Da Silva Machada.

,,Die toeslag houdt echter op als dat nieuwe dorp klaar is. En wat moet ik dan? Ik kan niet meer vissen en geen gewassen meer verbouwen op de plekken waar ik dat nu doe. Bovendien ben ik het geld kwijt dat ik maandelijks verdien met het overzetten van schoolkinderen over de rivier, omdat die baan door de aanleg van de stuwdam verdwijnt.”
Bron: ANP

1	Nominaties Publiek gebouw van het Jaar 2026 bekend woensdag, 7 oktober
2	Powerhouse Company presenteert opgeleverd KJ in Den Haag vrijdag, 9 oktober
3	Bekijk de beste architectuurfilms tijdens Architectenweb Best Of AFFR 2026! dinsdag, 6 oktober
4	Woonblokken met sociale huurwoningen op Harley-locatie Breda voltooid dinsdag, 6 oktober
5	Combinatie met M3H en NRL wint tender voor woontorens Apeldoorn woensdag, 7 oktober

Andere nieuwsberichten

Renovatie stadhuis Gouda krijgt eretitel Meesterrestauratie 2027

Gisteren, 16:22

De vakjury waardeert het project als een uitzonderlijk en compleet restauratieproject, waarin historisch onderzoek, ambachtelijk vakmanschap, verduurzaming en hedendaags gebruik op overtuigende wijze zijn verbonden.

Opgeleverde Aurora-gebouw van Piet Zanstra tijdens ADE open voor publiek

Gisteren, 14:35

Het monumentale kantoorgebouw wordt gedurende het dans event tijdelijk gebruikt als podium voor radio, kunst en sport.

Boijmans-directeur Ina Klaassen overleden

Gisteren, 13:40

Ruim dertien jaar lang heeft ze een leidinggevende rol vervuld bij het Rotterdamse museum. Daarbij leverde ze onder meer belangrijke bijdragen aan de realisatie van Depot Boijmans van Beuningen en de renovatie van het museumgebouw.

RAU presenteert schetsontwerp voor gemeentehuis Het Hogeland

Gisteren, 11:35

RAU heeft het schetsontwerp voor het nieuwe gemeentehuis van de Groningse gemeente Het Hogeland gepresenteerd. De nieuwbouw wordt gerealiseerd op de plek van enkele te verplaatsen sportvelden aan de westkant van het dorp Winsum.

Huurprijzen vrije sector weer gestegen na daling kwartaal eerder

Gisteren, 15:31

De huurprijzen in de vrije sector zijn in het derde kwartaal van 2026 met zo'n twee procent gestegen ten opzichte van een kwartaal eerder.

DNB-president roept opnieuw op tot afschaffen hypotheekrenteaftrek

Gisteren, 09:54

Ook nu de woningmarkt een afkoeling laat zien, is het verstandig om de hypotheekrenteaftrek af te schaffen, stelt Olaf Sleijpen.

Zuid-Holland slaat alarm: tekort aan sociale huurwoningen groeit

9 oktober, 4:14

Hoewel bijna de helft van de Zuid-Hollanders qua inkomen in aanmerking komt voor een sociale huurwoning, heeft de provincie verhoudingsgewijs steeds minder van zulke huizen.