Kernfusie ook belofte voor Nederlandse bedrijven

11 februari 2008, 9:39

Kernfusie is een geweldige belofte voor de toekomst, maar volgens veel deskundigen zal het dat wel altijd blijven. Tot hen behoort niet Peter Verhoeff van TNO. Hij heeft goede hoop, dat vanaf 2040 kernfusie een rol gaat spelen in onze energievoorziening.

Verhoeff gaat later deze maand als programmadirecteur ITER-NL met minister Maria van der Hoeven van Economische Zaken naar de Franse Provence. In Zuid-Frankrijk wordt nu een begin gemaakt met de bouw van een proefreactor voor kernfusie, en dan gaat het niet om een schaalmodelletje.

In het plaatsje Cadarache moet in 2016 de experimentele ITER-reactor, een bouwwerk met de omvang van een kathedraal, klaar zijn. Het vermogen moet gelijk zijn aan dat van de kerncentrale in Borssele.

Het gaat om een project van tien miljard euro, waarvan vijf miljard gaat zitten in de bouw. Doel van de missie, op 18 en 19 februari, is het aftasten van de kansen die Nederlandse wetenschappers en bedrijven hebben bij dit project. Schaarste aan energie is een internationaal probleem, dat vraagt om een internationale oplossing.

ITER is en wereldwijd project, waarin Japan, de Verenigde Staten, de Russische Federatie, De Europese Unie (via Euratom) en opkomende machten als China, India en Korea samenwerken. In Nederland, dat nauwelijks ervaring heeft opgebouwd bij de bouw van kerncentrales, hebben industrie en wetenschap de krachten gebundeld in ITER-NL, met als doel opdrachten binnen te slepen. Programmadirecteur Peter Verhoeff mikt op 60 miljoen aan orders, en hoopt op 100 miljoen.

Bij kernfusie komt niet het broeikasgas CO2 vrij en het heeft ook voordelen boven kernsplitsing. Het gevaar van een onbeheersbare kettingreactie is niet aanwezig en het probleem van het radioactieve afval staat in geen verhouding tot dat bij kernsplitsing. Bovendien is de brandstof, deuterium en lithium, zo goed als onuitputtelijk, goedkoop en voor alle landen toegankelijk.

Lastig te verwezenlijken
Deuterium is een isotoop van waterstof en de wereldzeeën zitten er vol mee. Lithium is een goedje dat zit in batterijen zoals iedereen die wel eens gebruikt. Zo veelbelovend als kernfusie is, zo lastig is het te verwezenlijken. Over het belang wordt geestdriftig gesproken sinds de natuurkundige F.W. Aston in 1920 experimenteerde met waterstof. Al voor de Tweede Wereldoorlog werden in de Verenigde Staten experimenten opgezet waarbij geprobeerd werd heet plasma op te sluiten in magnetische velden.

Het proces dat zich in de zogeheten Tokamak Reactor gaat afspelen is vergelijkbaar met dat van die andere onuitputtelijke energiebron, de zon. Het betekent wel dat in de reactor temperaturen worden bereikt van 150 miljoen graden celsius. Een doorbraak werd in 1997 bereikt in Oxford waar gedurende een seconde 16 megawatt werd opgewekt en een ,,continu'' vermogen van 4 megawatt gedurende vier seconden.

De kunst bij kernfusie is dat er meer energie uit moet komen dan erin wordt gestopt. Bij ITER in Zuid-Frankrijk moet dat gebeuren in de verhouding van tien staat tot een, en dat in een voortdurend proces. Nederlandse wetenschappers van NRG in Petten en van het FOM Instituut voor Plasmafysica Rijnhuizen willen hieraan een bijdrage leveren.

Matchmaking
Maar vooral Nederlandse bedrijven vergezellen de minister in Cadarache. Ze hopen daar via matchmaking, het leggen van contacten, met Franse bedrijven op internationale samenwerking en van daaruit orders te krijgen voor bijvoorbeeld de geavanceerde computersystemen en ‘remote handling’ of wel het werken met op afstand bestuurde robots. Maar er zijn veel meer technologische kansen.

Twee van de bedrijven spreken tot verbeelding. Zo is Exploform een onderneming die metalen in een gewenste vorm krijgt door gebruik te maken van explosieven. Dat kan van pas komen bij het produceren van de complex gevormde wand van het reactorvat in de Tokamak. DeMaCo is al betrokken bij de bouw van een proefmodel voor de vacuümpomp van ITER.
Bron: ANP / Afbeelding: Ministerie van Economische Zaken

1	Internationaal hoofdkantoor Fugro naar ontwerp van cepezed voltooid woensdag, 12 augustus
2	Sec.architecten geeft verbouwde school eenduidiger uitstraling dinsdag, 11 augustus
3	Redactie Jaarboek Architectuur in Nederland zoekt projecten voor jubileumeditie maandag, 10 augustus
4	De Playlist: Sebastian Janusz is klassiek pianist en componist maandag, 10 augustus
5	Prestigieuze Duitse onderscheiding voor André Kempe en Oliver Thill woensdag, 12 augustus

Andere nieuwsberichten

Bouwstart voor Anna Maria van Schurmangebouw bij Utrechtse Dom

14 augustus, 11:58

Naar ontwerp van DP6 worden aan de voet van de Dom drie rijksmonumentale panden uit verschillende periodes gerenoveerd en herontwikkeld. Een gebouw uit de jaren vijftig wordt vervangen door nieuwbouw.

Multifunctionele accommodatie in groene setting voor Heemstede

14 augustus, 9:38

Aan de Sportparklaan in Heemstede is de multifunctionele accommodatie de Beets opgeleverd. Het gebouw, dat is ontworpen door j2o Architectuur, biedt ruimte aan basisonderwijs, kinderopvang en een gymzaal in een groene setting.

Nieuwe Instituut verwerft omvangrijke diacollectie Louis le Roy

13 augustus, 10:39

Het Nieuwe Instituut heeft een bijzonder deel van de nalatenschap van landschapsarchitect Louis le Roy (1924–2012) opgenomen in de Rijkscollectie voor Nederlandse Architectuur en Stedenbouw.

De Playlist: Ard Hoksbergen geniet van gelaagdheid Boards of Canada

13 augustus, 9:15

In de dertiende aflevering van onze zomerserie spreken we met architect Ard Hoksbergen, die fan is van het elektronische duo Boards of Canada. “Elk album is voor mij een trip die je van A tot Z moet doorlopen.”

Bundesbank begint zoektocht naar nieuw hoofdkantoor in Frankfurt

14 augustus, 10:49

De Bundesbank zoekt via een Europese aanbesteding een kant-en-klaar of volledig gerenoveerd pand met grond binnen de stadsgrens van Frankfurt.

Washington Post: verbouwing Witte Huis kost 927 miljoen dollar

13 augustus, 11:51

De balzaal is het grootste en duurste onderdeel van dit bouwproject van de regering-Trump.

Amsterdamse wethouder ontkent achterhouden kosten Oostbrug

12 augustus, 9:33

Stadsomroep AT5 schreef dat Van der Horst al voor de verkiezingen wist van een forse kostenoverschrijding, maar dat ze die informatie achter hield.

Koophuizen in bijna alle gemeenten in prijs gestegen

11 augustus, 9:54

Landelijk gezien werd voor een koophuis gemiddeld ruim vier procent meer neergeteld in het tweede kwartaal.

Vastgoedadviseur: nog jaren minder huurhuizen door verkoopgolf

10 augustus, 10:09

Dat leidt vooral voor studenten en jonge starters die een huis zoeken tot grote problemen, verwacht CBRE.

In twintig jaar bijna verdubbeling aantal restaurants, categorie fastfood groeide het hardst

5 augustus, 11:28

In totaal zijn er bijna 39.000 eetgelegenheden in Nederland. Hiervan bestaat iets meer dan de helft uit fastfoodzaken, zoals cafetaria's en broodjeszaken.

Ga naar het nieuws-archief