Kernfusie ook belofte voor Nederlandse bedrijven

11 februari 2008, 9:39

Kernfusie is een geweldige belofte voor de toekomst, maar volgens veel deskundigen zal het dat wel altijd blijven. Tot hen behoort niet Peter Verhoeff van TNO. Hij heeft goede hoop, dat vanaf 2040 kernfusie een rol gaat spelen in onze energievoorziening.

Verhoeff gaat later deze maand als programmadirecteur ITER-NL met minister Maria van der Hoeven van Economische Zaken naar de Franse Provence. In Zuid-Frankrijk wordt nu een begin gemaakt met de bouw van een proefreactor voor kernfusie, en dan gaat het niet om een schaalmodelletje.

In het plaatsje Cadarache moet in 2016 de experimentele ITER-reactor, een bouwwerk met de omvang van een kathedraal, klaar zijn. Het vermogen moet gelijk zijn aan dat van de kerncentrale in Borssele.

Het gaat om een project van tien miljard euro, waarvan vijf miljard gaat zitten in de bouw. Doel van de missie, op 18 en 19 februari, is het aftasten van de kansen die Nederlandse wetenschappers en bedrijven hebben bij dit project. Schaarste aan energie is een internationaal probleem, dat vraagt om een internationale oplossing.

ITER is en wereldwijd project, waarin Japan, de Verenigde Staten, de Russische Federatie, De Europese Unie (via Euratom) en opkomende machten als China, India en Korea samenwerken. In Nederland, dat nauwelijks ervaring heeft opgebouwd bij de bouw van kerncentrales, hebben industrie en wetenschap de krachten gebundeld in ITER-NL, met als doel opdrachten binnen te slepen. Programmadirecteur Peter Verhoeff mikt op 60 miljoen aan orders, en hoopt op 100 miljoen.

Bij kernfusie komt niet het broeikasgas CO2 vrij en het heeft ook voordelen boven kernsplitsing. Het gevaar van een onbeheersbare kettingreactie is niet aanwezig en het probleem van het radioactieve afval staat in geen verhouding tot dat bij kernsplitsing. Bovendien is de brandstof, deuterium en lithium, zo goed als onuitputtelijk, goedkoop en voor alle landen toegankelijk.

Lastig te verwezenlijken
Deuterium is een isotoop van waterstof en de wereldzeeën zitten er vol mee. Lithium is een goedje dat zit in batterijen zoals iedereen die wel eens gebruikt. Zo veelbelovend als kernfusie is, zo lastig is het te verwezenlijken. Over het belang wordt geestdriftig gesproken sinds de natuurkundige F.W. Aston in 1920 experimenteerde met waterstof. Al voor de Tweede Wereldoorlog werden in de Verenigde Staten experimenten opgezet waarbij geprobeerd werd heet plasma op te sluiten in magnetische velden.

Het proces dat zich in de zogeheten Tokamak Reactor gaat afspelen is vergelijkbaar met dat van die andere onuitputtelijke energiebron, de zon. Het betekent wel dat in de reactor temperaturen worden bereikt van 150 miljoen graden celsius. Een doorbraak werd in 1997 bereikt in Oxford waar gedurende een seconde 16 megawatt werd opgewekt en een ,,continu'' vermogen van 4 megawatt gedurende vier seconden.

De kunst bij kernfusie is dat er meer energie uit moet komen dan erin wordt gestopt. Bij ITER in Zuid-Frankrijk moet dat gebeuren in de verhouding van tien staat tot een, en dat in een voortdurend proces. Nederlandse wetenschappers van NRG in Petten en van het FOM Instituut voor Plasmafysica Rijnhuizen willen hieraan een bijdrage leveren.

Matchmaking
Maar vooral Nederlandse bedrijven vergezellen de minister in Cadarache. Ze hopen daar via matchmaking, het leggen van contacten, met Franse bedrijven op internationale samenwerking en van daaruit orders te krijgen voor bijvoorbeeld de geavanceerde computersystemen en ‘remote handling’ of wel het werken met op afstand bestuurde robots. Maar er zijn veel meer technologische kansen.

Twee van de bedrijven spreken tot verbeelding. Zo is Exploform een onderneming die metalen in een gewenste vorm krijgt door gebruik te maken van explosieven. Dat kan van pas komen bij het produceren van de complex gevormde wand van het reactorvat in de Tokamak. DeMaCo is al betrokken bij de bouw van een proefmodel voor de vacuümpomp van ITER.
Bron: ANP / Afbeelding: Ministerie van Economische Zaken

1	Drents Museum organiseert tentoonstelling over ruïnestad Angkor maandag, 15 juni
2	Heijmans en Staatsbosheer willen natuurontwikkeling combineren met woningbouw vrijdag, 12 juni
3	Door Moke ontworpen woontoren in Nijmegen stimuleert ontmoeting tussen bewoners donderdag, 11 juni
4	Jacob van Rijs: 'Nieuw Bergen verenigt twee kanten van de stad' donderdag, 11 juni
5	Neutelings Riedijk ontwerpt nieuwe kantoor VanWonen naast rijksmonument Rietveld vrijdag, 12 juni

Andere nieuwsberichten

Rotterdam wil bijna 500 nieuwe woningen in Zevenkamp

Gisteren, 16:46

De gemeenteraad van Rotterdam heeft het projectambitiedocument voor de Aarhof en Imkerstraat in de wijk Zevenkamp vastgesteld. De plannen moeten zorgen voor een toekomstbestendige wijk met passende woningen en voorzieningen.

De Zwarte Hond ontwerpt woontoren met drie herkenbare niveaus in de Binckhorst

Gisteren, 16:00

De nieuwe woontoren Skymark moet een volgend hoogteaccent in de skyline van Den Haag gaan worden.

Jury! integreert Converse Architects binnen organisatie

Gisteren, 09:45

Tegelijkertijd treedt Maarten Schaap toe als partner en operationeel directeur van het Rotterdamse bureau. Machiel Hopman, die met Converse Architects mee verhuist naar Jury!, is benoemd tot ‘head of design and innovation’.

Rotterdam evalueert ontwerperspool samen met ontwerpers

15 juni, 3:29

Komend najaar bestaat de Ontwerperspool Vastgoed van de gemeente Rotterdam twee jaar. Woensdag gaat de gemeente de pool samen met ontwerpers evalueren en bekijken of deze ook voor andere opgaven dan maatschappelijk vastgoed kan worden ingezet.

Juryprijs De Vernufteling 2026 voor waterzuinig wonen

Gisteren, 15:10

De prijs voor het innovatiefste ingenieursproject, De Vernufteling 2026, is door de jury toegekend aan Aveco de Bondt voor een project waar duurzaam watergebruik in een woonwijk centraal staat.

Roos Bendien directielid en projectarchitect bij JAM*

15 juni, 4:22

Samen met Jeroen Mensink gaat zij richting geven aan de verdere ontwikkeling van het Amsterdamse bureau.

NSI stopt definitief met bouw houten kantoorgebouw Zuidas

15 juni, 10:12

Het plan voor een houten kantoorgebouw werd begin 2023 al voorlopig stopgezet vanwege onder meer oplopende bouwkosten.

Ridderkerk mag voorlopig eigen verdeling huurhuizen opzetten

12 juni, 2:38

De provincie Zuid-Holland wil Ridderkerk dwingen om zulke huizen ook te blijven aanbieden aan woningzoekenden uit elf andere gemeenten.

AFFR laat opruimrobotje Wall-E terugkeren op het witte doek

12 juni, 10:07

Centraal in het verhaal van deze Pixar-klassieker uit 2008 staat de vraag hoe we met ons afval omgaan.

Kadaster: Woningkopers verhuizen verder dan tien jaar geleden

11 juni, 2:30

Woningkopers verhuizen gemiddels verder weg dan tien jaar geleden. Meer dan de helft van de woningkopers koopt nog wel een woning in de eigen gemeente.

Ga naar het nieuws-archief