Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Boek belicht geschiedenis Russische avant-gardisten

6 mei 2019, 13:34

De Russische avant-gardisten hadden een grote invloed op de kunst en architectuur aan het begin van de twintigste eeuw. Er bestond een levendige interactie tussen architecten en kunstenaars uit de vroege Sovjet-Unie en West-Europa, waarvan de sporen mede terug te zien zijn in de moderne architectuur.

Een voorbeeld is de Van Nelle-fabriek (1925-'31) in Rotterdam. De transportbanden, die in doorzichtige kokers tussen het fabrieksgebouw en het pakhuis aan het kanaal heen en weer gaan, worden gezien als een zuiver constructivistische invloed. Andere bekende Nederlandse gebouwen uit dezelfde periode met constructivistische kenmerken zijn Sanatorium Zonnestraal in Hilversum en de Openluchtschool in Amsterdam.

Mart Stam, die enkele jaren heeft meegewerkt aan de Van Nelle-fabriek, onderhield nauwe banden met de Russische kunstenaar El Lissitzky en vertrok in 1930 zelfs naar de Sovjet-Unie om er bij te dragen aan de opbouw van de nieuwe staat. Zijn contact met de Russische avant-garde was ontstaan in Duitsland, waar Stam (later) nog lesgaf aan een instelling waar eveneens een intensieve relatie met de avant-gardisten bestond, het Bauhaus.

Toevallige coalitie
Sjeng Scheijen heeft een geschiedenis geschreven over de Russische avant-gardisten en hun rol in de revolutie onder Lenin en de tragische jaren erna. In een bijna toevallige coalitie met de bolsjewieken kregen radicale kunstenaars als Kazemir Malevitsj, Wassily Kandinsky en Vladimir Tatlin hoge posten toebedeeld in het zojuist gevormde Volkscommissariaat van Verlichting. De verbeelding was aan de macht; de hemelbestormers wilden de straten en de pleinen, het onderwijs en uiteindelijk de mens zelf opnieuw vormgeven.

Ondanks hun grote inspanningen, die onder meer legendarische ontwerpen als het Monument voor de Derde Internationale van Tatlin en El Lissitzky’s Wolkenbügel (beide niet gerealiseerd) opleverde, viel hun verbond met de nieuwe politieke machthebbers al gauw uit elkaar. Ook onderling liepen de verhoudingen scheef, getuige bijvoorbeeld de groeiende rivaliteit tussen de constructivist Tatlin en de suprematist Malevitsj .

Terwijl de reputatie van de kunstenaars en architecten in Europa groeide, werden zij met name in de jaren onder Stalin onderdrukt en gemarginaliseerd in de nieuwe Sovjetstaat. Sommige kozen ervoor te emigreren, andere zonken langzaam weg in het moeras van de terreurstaat, werden gemarteld en/of stierven een tragische dood.

Dagboekfragmenten
In het boek De Avant-gardisten wordt gebruik gemaakt van een grote hoeveelheid dagboekfragmenten, brieven, memoires en belangrijke nieuwe archiefvondsten, meldt uitgever Prometheus. Een speciaal hoofdstuk is gewijd aan het Monument voor de Derde Internationale, ofwel ‘Tatlins toren’.

De slavist Scheijen (1972) is gespecialiseerd in Russische kunst van de vroege twintigste eeuw. Zijn biografie van impresario Sergej Djagilev werd wereldwijd geprezen en belandde op de eindejaarslijsten van beste boeken van The New York Times, The New Yorker en The Sunday Times.

Trefwoorden

vladimir tatlin constructivisme avant-garde mart stam boek rusland bauhaus

1	44 woningen op bosrijke locatie in Driebergen vrijdag, 15 mei
2	AM en Amvest zoeken architecten voor herontwikkeling Draka-terrein dinsdag, 19 mei
3	Woningbouwproject KAAP langs het IJ in Amsterdam voltooid dinsdag, 19 mei
4	Tien nominaties voor NRP Gulden Feniks 2026 vrijdag, 15 mei
5	Dam & Partners ontwerpt multifunctioneel gebouw in Schinkelhaven dinsdag, 19 mei

Gerelateerde nieuwsberichten

Deyan Sudjic leest over Stalins staatsarchitect in Het Nieuwe Instituut

30 september 2022

Waagstukken, een boek over architecten en (fatale) ambities

29 januari 2020

Bauhaus Museum Dessau officieel geopend

9 september 2019

Film 'Bauhaus Spirit' te zien tijdens TIAFF LIGHT

2 september 2019

Achtergrond: de levendige relatie tussen Nederland en het Bauhaus

4 februari 2019

Nederlandse architectuur in Russische Hermitage

9 augustus 2013

Van Abbemuseum toont werk El Lissitzky

16 september 2009

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Interdisciplinair team met OMA en OKRA presenteert visie op evolutie van Rome

2 uur geleden

De stedelijke visie Roma Continua bouwt voort op de essentie en sterke punten van de eeuwenoude stad.

Renovatie station Leeuwarden door Movares afgerond

Vandaag, 11:58

Eind vorig jaar is de vernieuwing van station Leeuwarden afgerond. Zowel de gevel als de vloer van het stationsgebouw als de eveneens monumentale perronkappen zijn gerenoveerd.

Publicatie memoreert en actualiseert gedachtegoed Michael van der Vlis

Vandaag, 09:22

Tim Verlaan en Petra Brouwer schetsen de opkomst van een gemengd, democratisch en dichtbebouwd Amsterdam aan de hand van het denken en doen van de voormalige wethouder.

Woningbouwproject KAAP langs het IJ in Amsterdam voltooid

Gisteren, 14:39

Langs het IJ zijn vijf woongebouwen met in totaal zeventig appartementen, commerciële ruimten op de begane grond en een circulair horecapaviljoen gerealiseerd.

Binnenhof al bij voorbaat te klein voor alle organisaties

4 uur geleden

Nog voordat de verbouwing van het Binnenhof klaar is, is het complex te klein voor alle organisaties die erin moeten.

Inschrijving Stadsbouwprijs Amersfoort 2026 gestart

Vandaag, 13:29

Tot en met dinsdag 30 juni 18.00 uur kunnen projecten worden aangeleverd die in de afgelopen twee jaar binnen de gemeentegrenzen van de Keistad zijn gerealiseerd.

Drents stikstofplan om vergunningverlening vlot te trekken

Vandaag, 10:43

Drenthe denkt in het najaar van 2027 weer te kunnen beginnen met het verlenen van vergunningen voor zaken als woningbouw.

TNO ontwikkelt technologie voor recycling zonnepanelen

Gisteren, 15:32

Volgens het onderzoeksbureau kunnen zonnepanelen met de technologie efficiënt en energiezuinig worden ontmanteld en kan meer dan 99 procent van het gebruikte zilver en hoogzuiver silicium worden teruggewonnen.

Bouwconcerns renoveren Drechttunnel voor 233 miljoen euro

Gisteren, 13:47

Bouwconcerns Heijmans en Dura Vermeer en technisch dienstverlener SPIE gaan aan de slag met de renovatie en het onderhoud van de Drechttunnel van snelweg A16.