Heijplaat rijksbeschermd stadsgezicht

25 mei 2018, 9:00

De minister van OCW, Ingrid van Engelshoven, heeft op 23 mei 2018 een groot deel van Heijplaat aangewezen als het negende door het Rijk beschermde stadsgezicht van Rotterdam.

Heijplaat is een woonwijk, die werd opgetrokken voor de arbeiders van de Rotterdamsche Droogdok Maatschappij (RDM). Samen met de voormalige scheepswerf van de RDM en het gemeentelijke Quarantainestation Heijplaat vormt de wijk belangwekkend cultuurhistorisch erfgoed.

Afgezonderd gebied
Aan het begin van de twintigste eeuw begon de RDM in dit gebied met bouw en onderhoud van schepen. Relatief ver buiten Rotterdam gelegen was Heijplaat lastig bereikbaar voor de werknemers. Daarom is vanaf 1914 in opdracht van de RDM een woonwijk gebouwd. Overigens is Heijplaat nog steeds alleen bereikbaar via de Waalhavenweg of over het water.

In 1934 werd in een geïsoleerde hoek van Heijplaat de quarantaine-inrichting voor zeelieden met besmettelijke ziekten geopend. De gebouwen zijn in een zakelijk expressionistische stijl ontworpen door architect J.G. Snuif onder supervisie van A. van der Steur. De vormgeving geeft uitdrukking aan de destijds gewenste functionele werking van het terrein. Het complex is, inclusief de aanleg van het rechthoekige terrein, al aangemerkt als rijksmonument.

Scheepswerf
De gebouwen van de scheepswerf hebben, zo meldt de gemeente Rotterdam, door de invloed van de RDM-huisarchitecten een geheel eigen signatuur. Het ontwerp stamt voornamelijk van hoofdzakelijk de architectenbureaus H.A.J. Baanders en S. de Clercq.

De gebouwen hebben een even representatieve als zakelijk expressionistische stijl, met aandacht voor detaillering. Het complex weerspiegelt de vooraanstaande positie van de RDM in de internationale scheeps- en machinebouwindustrie tussen 1902 en 1980.

Tuindorp
De architecten van de werf waren ook verantwoordelijk voor het ontwerp van het naastgelegen dorp. In samenwerking met tuinarchitect D.F. Tersteeg is de wijk kleinschalig opgezet volgens de Engelse tuindorptraditie.

De wijk heeft een speelse opzet en pittoreske uitstraling door verspringende rooilijnen, verspreide kleine pleinen en plantsoenen, maar ook door een gevarieerde architectonische detaillering en afwisseling in afwerkingsmaterialen. De wijk kent een aantal bijzondere gebouwen, zoals de kerkgebouwen, het poortgebouw, de muziekkoepel en feestgebouw Courzand.

Zeldzaamheidswaarde
Het haventerrein, ‘fabrieksdorp’ en quarantainegebied vertellen samen een belangrijk verhaal binnen de maritieme en industriële geschiedenis van Rotterdam; de nog vrij gave combinatie van de drie is bovendien uniek in Nederland. “Het aangewezen stadsgezicht heeft een hoge zeldzaamheidswaarde”, aldus de gemeente Rotterdam.

De aanwijzing als door het Rijk beschermd stadsgezicht betekent dat het historische karakter en de historische structuur behouden blijft. Bij ontwikkelingen is die karakteristiek het uitgangspunt. In het bestemmingsplan zijn ook de kenmerken van het beschermd gezicht opgenomen, aldus Rotterdam.

Trefwoorden

scheepswerf rotterdam tuindorp fabrieksdorp beschermd stadsgezicht heijplaat

1	Hoogste elftallen van Ajax nemen nieuw gebouw op De Toekomst in gebruik woensdag, 11 november
2	Plan voor wijk met 2.300 woningen op terrein Máxima MC Eindhoven woensdag, 11 november
3	Rinske Wikkerink verlaat Kraaijvanger en begint eigen bureau dinsdag, 10 november
4	Lunchevents rond parametrisch ontwerpen en overkoepelende systemen voor AI op Digibouw 2026 woensdag, 11 november
5	Houten woongebouw verlevendigt achterkant van winkelcentrum maandag, 9 november

Gerelateerde nieuwsberichten

Tachtig Nederlandse tuindorpen behandeld in nieuwe atlas

11 mei

Boek: Toolbox Dorpse Architectuur

14 oktober 2021

Gymzaal Heijplaat refereert aan nabijgelegen RDM-werf

9 maart 2022

Bouw gymzaal in Heijplaat Rotterdam gestart

3 juni 2021

Renovatie Philipsdorp in Eindhoven afgerond

9 juli 2018

Rotterdam ontwikkelt Nieuwe Dorp Heijplaat

15 juli 2015

Maskeradewoning opgeleverd op Heijplaat

15 juni 2015

Veel belangstelling voor RDM Campus

9 augustus 2011

RDM Campus winnaar Job Dura-prijs 2010

16 november 2010

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Dubbel blok met woningen en andere functies op Peperkliplocatie Schiedam

13 november, 3:47

Op de Peperkliplocatie in Schiedam-Oost, waar nu nog een basisschool staat, komt een dubbel blok met onder meer 232 woningen. MoederscheimMoonen Architects en Orange Architects ontwerpen elk een deel van het Peperkwartier.

Tentoonstelling van OMA/AMO onderzoekt rol en betekenis van winkelcentra

13 november, 1:21

‘The Mall’ toont inzichten uit recent onderzoek van OMA/AMO naar de invloed van het winkelcentrum als architectonische en stedenbouwkundige typologie.

Woningbouwproject Verra van MVRDV in Boston opgeleverd

13 november, 11:48

In de Amerikaanse stad Boston is een wooncomplex met 343 appartementen naar ontwerp van MVRDV voltooid. Het uit twee gebouwen bestaande Verra bevindt zich op de nieuwe Enterprise Research Campus.

Speeltoestel Aldo van Eyck in tuin Burgerweeshuis geplaatst

12 november, 3:13

De plaatsing maakt deel uit van de ecologische en cultuurhistorische herinrichting van de buitenruimte rond het Burgerweeshuis, waarbij het oorspronkelijke ontwerp en gedachtegoed van Van Eyck als inspiratiebron dienen.

Mathenesse aan de Maas wint de Van der Leeuwprijs 2026

13 november, 2:15

Bij dit initiatief worden bewoners, ondernemers en andere partijen in de Rotterdamse wijk Mathenesse bij elkaar gebracht via huiskamerconcerten, het jaarlijkse Lentefeest, groene initiatieven en bewonersbijeenkomsten.