Heijplaat rijksbeschermd stadsgezicht

25 mei 2018, 9:00

De minister van OCW, Ingrid van Engelshoven, heeft op 23 mei 2018 een groot deel van Heijplaat aangewezen als het negende door het Rijk beschermde stadsgezicht van Rotterdam.

Heijplaat is een woonwijk, die werd opgetrokken voor de arbeiders van de Rotterdamsche Droogdok Maatschappij (RDM). Samen met de voormalige scheepswerf van de RDM en het gemeentelijke Quarantainestation Heijplaat vormt de wijk belangwekkend cultuurhistorisch erfgoed.

Afgezonderd gebied
Aan het begin van de twintigste eeuw begon de RDM in dit gebied met bouw en onderhoud van schepen. Relatief ver buiten Rotterdam gelegen was Heijplaat lastig bereikbaar voor de werknemers. Daarom is vanaf 1914 in opdracht van de RDM een woonwijk gebouwd. Overigens is Heijplaat nog steeds alleen bereikbaar via de Waalhavenweg of over het water.

In 1934 werd in een geïsoleerde hoek van Heijplaat de quarantaine-inrichting voor zeelieden met besmettelijke ziekten geopend. De gebouwen zijn in een zakelijk expressionistische stijl ontworpen door architect J.G. Snuif onder supervisie van A. van der Steur. De vormgeving geeft uitdrukking aan de destijds gewenste functionele werking van het terrein. Het complex is, inclusief de aanleg van het rechthoekige terrein, al aangemerkt als rijksmonument.

Scheepswerf
De gebouwen van de scheepswerf hebben, zo meldt de gemeente Rotterdam, door de invloed van de RDM-huisarchitecten een geheel eigen signatuur. Het ontwerp stamt voornamelijk van hoofdzakelijk de architectenbureaus H.A.J. Baanders en S. de Clercq.

De gebouwen hebben een even representatieve als zakelijk expressionistische stijl, met aandacht voor detaillering. Het complex weerspiegelt de vooraanstaande positie van de RDM in de internationale scheeps- en machinebouwindustrie tussen 1902 en 1980.

Tuindorp
De architecten van de werf waren ook verantwoordelijk voor het ontwerp van het naastgelegen dorp. In samenwerking met tuinarchitect D.F. Tersteeg is de wijk kleinschalig opgezet volgens de Engelse tuindorptraditie.

De wijk heeft een speelse opzet en pittoreske uitstraling door verspringende rooilijnen, verspreide kleine pleinen en plantsoenen, maar ook door een gevarieerde architectonische detaillering en afwisseling in afwerkingsmaterialen. De wijk kent een aantal bijzondere gebouwen, zoals de kerkgebouwen, het poortgebouw, de muziekkoepel en feestgebouw Courzand.

Zeldzaamheidswaarde
Het haventerrein, ‘fabrieksdorp’ en quarantainegebied vertellen samen een belangrijk verhaal binnen de maritieme en industriële geschiedenis van Rotterdam; de nog vrij gave combinatie van de drie is bovendien uniek in Nederland. “Het aangewezen stadsgezicht heeft een hoge zeldzaamheidswaarde”, aldus de gemeente Rotterdam.

De aanwijzing als door het Rijk beschermd stadsgezicht betekent dat het historische karakter en de historische structuur behouden blijft. Bij ontwikkelingen is die karakteristiek het uitgangspunt. In het bestemmingsplan zijn ook de kenmerken van het beschermd gezicht opgenomen, aldus Rotterdam.

Trefwoorden

scheepswerf rotterdam tuindorp fabrieksdorp beschermd stadsgezicht heijplaat

1	Ontwerp voor eerste torens Rijnhaven in Rotterdam onthuld maandag, 7 september
2	Nominaties Kantoorgebouw van het Jaar 2026 bekend woensdag, 9 september
3	Korteknie Stuhlmacher herbestemt, herorganiseert en verbindt Huis73 maandag, 7 september
4	V8 architects ontwerpt gebouw met sociale woningen in Max Euwe Kwartier maandag, 7 september
5	DP6 en De Unie Architecten ontwerpen Collectiecentrum Rotterdam woensdag, 9 september

Gerelateerde nieuwsberichten

Tachtig Nederlandse tuindorpen behandeld in nieuwe atlas

11 mei

Boek: Toolbox Dorpse Architectuur

14 oktober 2021

Gymzaal Heijplaat refereert aan nabijgelegen RDM-werf

9 maart 2022

Bouw gymzaal in Heijplaat Rotterdam gestart

3 juni 2021

Renovatie Philipsdorp in Eindhoven afgerond

9 juli 2018

Rotterdam ontwikkelt Nieuwe Dorp Heijplaat

15 juli 2015

Maskeradewoning opgeleverd op Heijplaat

15 juni 2015

Veel belangstelling voor RDM Campus

9 augustus 2011

RDM Campus winnaar Job Dura-prijs 2010

16 november 2010

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Architect Cor Kalfsbeek op 93-jarige leeftijd overleden

3 uur geleden

Vanaf de start van zijn bureau in Borger (1967) en later vanuit zijn schuurwoning aan de Hooiweg in Paterswolde heeft hij een omvangrijk oeuvre gerealiseerd in Noord-Nederland.

Nieuwe expertengroep voor Vlaams Bouwmeester benoemd

Gisteren, 13:58

De komende vijf jaar zullen Sofie De Caigny, Joachim Declerck, Filip De Rynck en Sofie Verstraete het bouwmeesterschap van de vorig jaar aangetreden Veronique Claessens ondersteunen.

Mobiele speelinstallatie voor kinderen met en zonder beperking

Gisteren, 11:46

Op zaterdag 26 september opent op het Berlijnplein in Utrecht een mobiele speelinstallatie waar kinderen met en zonder beperking in kunnen spelen.

Woonwerkgebouw van Hoogte 2 Architecten in Arnhemse wijk Coehoorn is gereed

Gisteren, 09:30

Het gebouw werd ontworpen en gebouwd voor de CPO-groep Cohousing Arnhem.

Leefbaar Rotterdam: stel collectie Boijmans tijdelijk tentoon in Schielandshuis

Gisteren, 12:29

Museum Boijmans van Beuningen is sinds 2019 gesloten voor een renovatie en gaat niet voor 2030 weer open voor het publiek.

Houten kap van Torentje op Binnenhof bijna 480 jaar oud

Gisteren, 10:22

Het hout is afkomstig van bomen uit Zuid-Zweden die in de herfst van 1546 of de winter van 1546/’47 zijn gekapt.

Zorgen in Staten Utrecht over uitblijven geld voor Rijnenburglijn

10 september, 1:33

Meerdere partijen in de Provinciale Staten van Utrecht betwijfelen of het plan voor de bouw van 25.000 woningen in de polder Rijnenburg in de huidige vorm kan doorgaan.