Agnetapark, Delft

Pathmos, Enschede

Bloemenbuurt, Groningen

't Lansink, Hengelo

Tuinstad, Hilversum

Schaesberg, Landgraaf

Tuindorp Vreewijk, Rotterdam

Tachtig Nederlandse tuindorpen behandeld in nieuwe atlas

11 mei, 16:33

Bij uitgeverij Wbooks is Atlas van Tuindorpen in Nederland verschenen. In het boek behandelen auteur Martijn Haan en fotograaf Bart van Hoek tachtig tuindorpen, verspreid over het hele land. Naast verhalen over de verschillende tuindorpen bevat het boek meer dan vierhonderd afbeeldingen en twaalf gedetailleerde kaarten.

Aan het begin van de twintigste eeuw ontstond, als reactie op de slechte leefomstandigheden van veel mensen, een nieuw woonideaal: het tuindorp. Geïnspireerd door de Britse denker Ebenezer Howard ontwierpen Nederlandse architecten dorpen en wijken met veel licht, lucht en ruimte. Hier kwamen de voordelen van stad en platteland samen. De Atlas van tuindorpen in Nederland laat zien hoe dit ideaal vorm kreeg in de bouwpraktijk van vóór de Tweede Wereldoorlog.

Tot de getoonde tuindorpen in het boek behoren Philipsdorp in Eindhoven, ’t Lansink in Hengelo, de mijnkoloniën in Limburg, de tuindorpen in Amsterdam-Noord, het Agnetapark in Delft en Dudoks tuinstad in Hilversum. De selectie is beperkt tot de vooroorlogse tuindorpen, mede doordat de grootste hausse volgde op de Woningwet uit 1901, met een zwaartepunt op de jaren twintig. De focus ligt op arbeiderswoningen; veel fabrieksdorpen werden expliciet als tuindorp ontworpen.

In het boek komen verschillende thema’s aan bod, zoals de relatie met de fabriek, woningplattegronden, de toepassing van Howards tuinstadgedachte, de rol van woonopzichteressen als vroege maatschappelijke werkers, en het belang van groen en tuinieren. Ook wordt aandacht besteed aan de sociale idealen achter de tuindorpen, zoals de verheffing van de arbeider, en aan actuele kwesties als sloopdreiging en renovatie.

Veel tuindorpen hebben inmiddels een beschermde status, maar het oorspronkelijke ideaal staat onder druk. Vooral tuindorpen met veel sociale huurwoningen staan er vaak niet goed voor. Tegelijkertijd blijft de aantrekkingskracht van de tuinstadgedachte groot. Het label ‘tuindorp’ of ‘tuinwijk’ wordt in nieuwbouwprojecten gretig gebruikt om in één woord een beeld op te roepen van groen, geborgenheid en gemeenschapszin.

Atlas van Tuindorpen in Nederland is verkrijgbaar voor 49,95 euro. Eerder werkten Haan en Van Hoek mee aan BRUUT, Atlas van het brutalisme in Nederland.

Trefwoorden

bart van hoek tuindorp martijn haan boek wbooks

1	Hoogste elftallen van Ajax nemen nieuw gebouw op De Toekomst in gebruik woensdag, 11 november
2	Plan voor wijk met 2.300 woningen op terrein Máxima MC Eindhoven woensdag, 11 november
3	Rinske Wikkerink verlaat Kraaijvanger en begint eigen bureau dinsdag, 10 november
4	Lunchevents rond parametrisch ontwerpen en overkoepelende systemen voor AI op Digibouw 2026 woensdag, 11 november
5	Houten woongebouw verlevendigt achterkant van winkelcentrum maandag, 9 november

Gerelateerde nieuwsberichten

Boek brengt brutalistische gebouwen in Nederland in kaart

25 mei 2023

Buurtvernieuwing in Wormerveer met behoud van dorps karakter

22 januari 2024

Benthem Crouwel en LD ontwerpen multifunctioneel sportcomplex Hilversum

3 september

Hedendaags tuindorp in Hillegom door FARO en Flux

1 juli 2019

Heijplaat rijksbeschermd stadsgezicht

25 mei 2018

Video: herstructurering tuindorp Vreewijk

24 april 2015

Onderzoek: Nederlandse tuinen voor bijna helft versteend

23 juni

Tuindorp Vreewijk wordt monument

16 februari 2012

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Dubbel blok met woningen en andere functies op Peperkliplocatie Schiedam

13 november, 3:47

Op de Peperkliplocatie in Schiedam-Oost, waar nu nog een basisschool staat, komt een dubbel blok met onder meer 232 woningen. MoederscheimMoonen Architects en Orange Architects ontwerpen elk een deel van het Peperkwartier.

Tentoonstelling van OMA/AMO onderzoekt rol en betekenis van winkelcentra

13 november, 1:21

‘The Mall’ toont inzichten uit recent onderzoek van OMA/AMO naar de invloed van het winkelcentrum als architectonische en stedenbouwkundige typologie.

Woningbouwproject Verra van MVRDV in Boston opgeleverd

13 november, 11:48

In de Amerikaanse stad Boston is een wooncomplex met 343 appartementen naar ontwerp van MVRDV voltooid. Het uit twee gebouwen bestaande Verra bevindt zich op de nieuwe Enterprise Research Campus.

Speeltoestel Aldo van Eyck in tuin Burgerweeshuis geplaatst

12 november, 3:13

De plaatsing maakt deel uit van de ecologische en cultuurhistorische herinrichting van de buitenruimte rond het Burgerweeshuis, waarbij het oorspronkelijke ontwerp en gedachtegoed van Van Eyck als inspiratiebron dienen.

Mathenesse aan de Maas wint de Van der Leeuwprijs 2026

13 november, 2:15

Bij dit initiatief worden bewoners, ondernemers en andere partijen in de Rotterdamse wijk Mathenesse bij elkaar gebracht via huiskamerconcerten, het jaarlijkse Lentefeest, groene initiatieven en bewonersbijeenkomsten.