Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin
Copyright: grafie Filip Dujardin

Gebouw als lesmateriaal voor natuur en milieu

26 januari 2016, 15:32
In Amsterdam is afgelopen jaar het Natuur en Milieu Educatiecentrum (NME) in gebruik genomen. In het door Bureau SLA ontworpen gebouw krijgen basisschoolleerlingen uit de hoofdstad aanvullend les op het onderwijsprogramma over natuur en milieu. Het energieneutrale gebouw dient zelf ook als lesmateriaal.

Dat komt doordat alle duurzame maatregelen zicht- en ervaarbaar zijn gemaakt. Zo is de bijzondere vorm van het dak te danken aan de oriëntatie op de zon en verwarmen de grote betonnen platen met glas ervoor frisse lucht voordat deze de lokalen instroomt.

Het gebouw staat op een voorgeschreven rechthoekige kavel van ongeveer 9 bij 18 meter, midden op de schooltuinen. De locatie was precies goed, meldt Bureau SLA: bij de entree van het terrein en optimaal georiënteerd op de tuinen. Het enige probleem was dat de lange gevel net niet op het zuiden lag.

Karakteristieke vorm
Door de nok van het dak precies oost-west te leggen kwam het dakvlak recht op het zuiden. Dit was ideaal voor de zonnepanelen en het gebouw dankt er zijn karakteristieke vorm aan. Bijkomend voordeel is dat het dak tot bijna op de grond komt, zodat ook kleinere kinderen de zonnepanelen goed kunnen zien.

De entree van het natuurcentrum zit in het midden van de lange gevel. Het gebouw is vrijwel puntsymmetrisch, in volume, indeling en gevels. Op de begane grond bevinden zich de klaslokalen en op de eerste verdieping twee identieke ruimten die als kantoor en kantine dienen. Bezoekers zien door de glazen entree heen de achter het gebouw liggende schooltuinen.

De langsgevels bestaan van boven tot onder uit raamkozijnen van een meter breed. Te openen ramen zijn aangebracht achter wit gelakte houten panelen, zodat het patroon van de lange verticale raampartijen niet wordt onderbroken.

Trombewanden
Aan de zuidkant zitten acht donkere betonnen platen tegen de gevel. Voor het beton is een grote plaat glas gemonteerd en bovenin is een lang en smal houten klapraam te zien. Dit zijn de zogenoemde Trombewanden, naar de Franse ingenieur Felix Trombe (1906 – 1985), die deze passieve zonne-opwarmers in de jaren ‘60 perfectioneerde.

De donkere betonnen plaat warmt door zonlicht op en accumuleert – door zijn massa – de warmte. In de ruimte tussen de glazen plaat en het warme beton wordt door middel van natuurlijke trek frisse ventilatielucht geleid, zodat ook die opwarmt.

Het klapraam zorgt ervoor dat de frisse, voorverwarmde ventilatielucht in het klaslokaal komt. In de warme maanden van het jaar staat het klapraam dicht en kunnen andere delen van de gevel open.

Bureau SLA noemt het jammer dat de Trombewand nooit vaste voet aan de grond heeft gekregen bij het ontwerpen van duurzame gebouwen. Het NME ‘laat zien dat de Trombewand niet alleen heel goed werkt, maar dat het ook een architectonisch interessante stijlfiguur kan zijn’.

Om het oppervlak van de betonnen wanden te vergroten is een patroon van verdiepte halve bollen aangebracht. Het patroon laat zich met enige moeite lezen als een bloemlezing van gedichten uit de Nederlandse natuurpoëzie; de bolletjes vormen een patroon in braille.

Houten latten
Het dak en de kopgevels zijn bekleed met houten latten. De bekleding is niet de waterkering, maar bedoeld om de bitumen dakbedekking aan het zicht te ontrekken. Ook de zonnepanelen worden zo vanzelfsprekend onderdeel van het dakvlak, in plaats van dat ze er op liggen (wat doorgaans als lelijk wordt ervaren).

Bureau SLA heeft de puur decoratieve functie van de houten latten aangegrepen om een blokmotief van telkens drie planken te creëren, waarvan de maatvoering is afgestemd op de zonnepanelen. Op de kopgevels zijn 21 designvogelhuisjes aangebracht: 20 voor gierzwaluwen en 1 voor een vleermuis.

Andere nieuwsberichten

Dutch Design Week 2021: zoektocht naar nieuwe waarden

22 oktober, 4:00

Flinke opfrisbeurt voor wooncomplex en buitenruimte in Kampen

22 oktober, 2:01

Honderd woningen op Kadasterlocatie in centrum Breda

22 oktober, 11:55

Central Park-toren Utrecht klaar voor ingebruikname

21 oktober, 4:58

Video: Ziptruss

22 oktober, 3:31

Een op vijf nieuwe woningen in Metropoolregio Amsterdam in 2025 van hout

22 oktober, 10:39

ABN AMRO verwacht dat huizenprijzen nog harder oplopen

21 oktober, 10:22

'Laatste test Ocean Cleanup bewijst dat technologie werkt'

21 oktober, 9:33

Amsterdam schrijft tender uit voor kavel 4A Sluisbuurt

20 oktober, 12:10

Bewoners van ruim duizend Rotterdamse straten vergroenen omgeving

19 oktober, 2:26
KUBUS BV
Reynaers Aluminium Nederland
Jansen by ODS
Aliplast Aluminium Systems
Mosa.
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Tarkett BV
Wicona
Kawneer
Grohe Nederland B.V.
Malaysian Timber Council
OCS | Office Cabling Systems
Forster
Balink Glas & Aluminium BV
VELUX Commercial
Sempergreen
Aluprof Nederland BV
Intal BV
Cosentino The Netherlands B.V.
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
Schüco International KG
AGC Nederland Holding B.V.
Cedral
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken BV
Foreco Houtproducten
Wienerberger B.V.
DUCO Ventilation & Sun Control
IsoBouw Systems bv
ROCKWOOL B.V.
Master Builders Solutions Nederland B.V.
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Gira Nederland B.V.
Rockpanel
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas Groep
ABB | Busch-Jaeger
VELUX Nederland B.V.
Jung | Hateha B.V.
Saint-Gobain Building Glass Benelux
objectflor
Boon Edam Nederland B.V.
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica Groep
Holonite B.V.
OWA Benelux BV
FALK® Bouwsystemen
Serge Ferrari
Alsecco
Tata Steel Colorcoat®
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan