AFFR 2013: Kleiburg, de laatste Bijlmerflat

30 september 2013, 11:41

Eén van de must see’s van het Architectuur Film festival Rotterdam 2013 is volgens de organisatie zelf Kleiburg, de laatste Bijlmerflat. Het relaas van regisseur Jeroen Visser gaat over de ooit bejubelde, maar snel verguisde Bijlmermeer in Amsterdam, waarvan de laatste flat onlangs gered is. Een interview met de regisseur.

Waar gaat Kleiburg, de laatste Bijlmerflat over?

Jeroen Visser:‘Over de enige originele flat die nog overeind staat in de Bijlmermeer, en het idealisme dat ooit aan die wijk ten grondslag lag. De film gaat over de mislukking van een project dat met de beste bedoelingen uit de grond gestampt is, maar uiteindelijk een herkansing krijgt.’

Waar ging het mis met de Bijlmermeer?

‘Toen het gebouwd werd, leek het een prachtig plan: sociale huurwoningen van ruim honderd vierkante meter met een lift, centrale verwarming en een metrolijn op steenworpafstand, zodat je zó in het centrum van Amsterdam was. Het liep allemaal anders. De metro kwam pas vele jaren later, en mensen bleken helemaal niet zo’n zin te hebben in dergelijke woningen. Zowel architecten als politici hebben zich er zwaar op verkeken. Toen kreeg je leegstand, en die lege woningen werden opgevuld met mensen die elders niet terecht konden. De Bijlmermeer, en ook de Kleiburgflat, werd een vergaarbak van zonderlinge types.’

Waarom werd de Kleiburgflat gered van de sloopkogel?

‘Daar is hard voor geknokt door de Stichting Bijlmermuseum. Aan deze flat kun je het stedenbouwkundige plan aflezen dat ruim 55 jaar geleden is bedacht en gebouwd. Consortium de Flat heeft het voor één euro kunnen overnemen van de woningbouwvereniging, na het winnen van een prijsvraag. Het consortium heeft een grootschalig renovatieplan gemaakt voor de flat, uitgewerkt door NL Architects, zodat deze een tweede kans gekregen heeft.’

Wat is het leukste moment in jouw film?

‘Aan het begin van de film zie je historische beelden van een gezin dat vol goede moed hun nieuwe woning betrekt, gevolgd door de dramatische neerwaartse spiraal waarin het gebouw daarna terecht komt. Maar tegen het einde van de film is de flat klaar voor renovatie en zie je opnieuw een gezin hun flat betreden, met hetzelfde gevoel als dat gezin in 1970. Dat vind ik een mooi moment. Je denkt: wat heeft zo’n flatgebouw allemaal met zich meegetorst. Je voelt intens mee met het gebouw.’

Wat kunnen we leren van deze documentaire?

‘Dat de samenleving niet zo maakbaar is als we weleens denken. De Bijlmermeer is, ondanks al het idealisme dat eraan ten grondslag lag, toch grotendeels mislukt. Maar, dat het tóch een bijzondere buurt is, blijkt wel voor de herwaardering van het stedenbouwkundig plan en de flat Kleiburg. Ik ben vreselijk benieuwd hoe het de nieuwe bewoners zal vergaan.’

Het AFFR vindt van 10 t/m 13 oktober plaats in LantarenVenster in Rotterdam. Kleiburg de laatste Bijlmerflat is op zaterdag 12 oktober om 15.30 uur en op zondag 13 oktober om 22.00 uur te zien.

Trefwoorden

kleiburgflat architectuur film festival rotterdam

1	Nominaties Schoolgebouw van het Jaar 2026 bekend woensdag, 16 september
2	Pand voormalig diaconessenhuis Rotterdam getransformeerd tot woongebouw woensdag, 16 september
3	Woonwerkgebouw van Hoogte 2 Architecten in Arnhemse wijk Coehoorn is gereed vrijdag, 11 september
4	Architect Cor Kalfsbeek op 93-jarige leeftijd overleden zaterdag, 12 september
5	Studio Modijefsky herontwerpt interieur Amsterdams grachtenpand maandag, 14 september

Gerelateerde nieuwsberichten

Bekijk de vijf beste architectuurfilms tijdens de Architectenweb Best of AFFR

7 oktober 2019

Video: reportage Kleiburgflat

30 juni 2017

Kleiburgflat wint EU Mies Award 2017

12 mei 2017

Video: eerste paal Bijlmermeer vijftig jaar geleden

16 december 2016

Jord den Hollander: ‘Best of AFFR’ leukste dat er is

1 oktober 2015

Eerste hulp bij keuze uit AFFR-films

29 september 2015

Architectenweb presenteert ‘Best of AFFR’

18 september 2015

Nieuwe editie AFFR in teken van ‘Global Home’

10 september 2015

Architectuur Film Festival Rotterdam afgesloten

14 oktober 2013

Renovatie Kleiburgflat officieel van start

8 oktober 2013

AFFR 2013: Reaching for the sky

4 oktober 2013

Sanders: “Het schaamrood op de kaken” (video)

20 september 2013

Tal van premières op AFFR

20 september 2013

Aanloop AFFR start in buitenbad Tropicana

26 augustus 2013

'Time machine' thema AFFR 2013

1 juli 2013

Laatste originele Bijlmerflat van sloop gered

3 juni 2013

Helft benodigde klushuizen Kleiburg verkocht

27 maart 2013

Overdracht Kleiburgflat laat op zich wachten

8 december 2011

Rochdale niet tevreden over plannen Kleiburg

30 augustus 2011

Partijen presenteren plan Kleiburgflat

23 juni 2011

Klassieke Bijlmerflat mogelijk toch behouden

22 maart 2011

Bijlmer Kleiburgflat te koop voor 1 euro

7 januari 2011

‘Laatste Bijlmerflat is cultureel erfgoed’

6 januari 2011

Toon alles

Andere nieuwsberichten

noAarchitecten wint met Het Steen de Grand Prix van de Erich Mendelsohn Award 2026

4 uur geleden

Het winnen van de hoogste onderscheiding van de internationale prijs door een Belgisch is een primeur.

Bouw gestart van woningbouwproject Mason aan Vlaardingenlaan Amsterdam

Vandaag, 14:28

Begin deze maand is aan de Vlaardingenlaan in Amsterdam Nieuw-West gestart met de bouw van het blok Mason. Het door WRK Architecten project behelst 176 woningen in de drie bekende sectoren, aangevuld met commerciële ruimten.

Woonblok door Dok architecten geïnspireerd door karakter Vlissingen

Vandaag, 11:27

Woensdag is de ontwikkelovereenkomst voor woningbouwproject J’adore in Vlissingen getekend. Het door Dok architecten ontworpen blok in het Scheldekwartier bestaat uit 52 woningen rond een binnentuin.

Bekijk de beste architectuurfilms tijdens Architectenweb Best Of AFFR 2026!

Vandaag, 09:45

Op zondag 11 oktober vanaf 13.00 wordt in het Rotterdamse theater LantarenVenster een selectie van de vier beste films getoond die tijdens ’s werelds grootste architectuurfilmfestival te zien waren.