Copyright: Connecting Cartesius ( JHK Architecten)
Copyright: Connecting Cartesius ( JHK Architecten)
Copyright: Connecting Cartesius ( JHK Architecten)
Copyright: DHTA (grafie Jeroen Schoots)
Copyright: DHTA (grafie Jeroen Schoots)
Copyright: DHTA (grafie Jeroen Schoots)
Copyright: DHTA (grafie Jeroen Schoots)
Copyright: DHTA (grafie Jeroen Schoots)
Copyright: Connecting Cartesius ( JHK Architecten)
Copyright: Connecting Cartesius ( JHK Architecten)
Copyright: Connecting Cartesius ( JHK Architecten)
Copyright: DHTA (grafie Jeroen Schoots)
Copyright: DHTA (grafie Jeroen Schoots)
Copyright: DHTA (grafie Jeroen Schoots)
Copyright: DHTA (grafie Jeroen Schoots)
Copyright: DHTA (grafie Jeroen Schoots)

JHK: ‘Transformatie is de helft goedkoper’

22 maart 2013, 18:00
De succesvolle transformatie van een oud bedrijfsgebouw tot onderwijscentrum smaakt bij JHK Architecten naar meer. Een interview met Chris de Jonge, architect-directeur van JHK Architecten.

Tekst Michiel van Raaij

“In de media is veel aandacht voor de 5% van de gebouwen die een monumentale status hebben, middenin de stad staan, en bij herbestemming een maatschappelijke functie gaan vervullen”, zegt architect Chris de Jonge. “Dat die transformaties lukken geloof ik wel. De grootste opgave ligt wat mij betreft bij de andere 95% van de bedrijfsgebouwen die aan de rand van de stad staan.”

Dat de aandacht zich momenteel vooral op die monumenten en leegstaande kantoren richt snapt De Jonge trouwens wel. Die monumenten zijn zeer zichtbaar in de stad. Een de kantoren, “dat zijn onze pensioenen.” Met beide moet dan ook wat gebeuren. Voor de overige gebouwen ziet hij echter ook volop kansen.

“Het zijn vaak gebouwen met een losse constructie, een losse gevel en een flinke overmaat. In technische zin zijn deze gebouwen dus relatief eenvoudig om te toveren tot iets nieuws”, zegt De Jonge. “Van alle partijen vraagt het echter wel lef. De opdrachtgever, de eigenaar, maar ook de gemeente, moet er wel voor gaan.”

DHTA
Het ontwerp dat JHK voor de Dutch HealthTec Academy (DHTA) maakte illustreert de potentie van de genoemde 95% van de bedrijfsgebouwen aan de rand van de stad. De betrokken onderwijsinstellingen waren op zoek naar een huisvesting voor deze nieuwe academie en hadden daarmee onder meer interesse in een leegstaand bedrijfspand op bedrijventerrein Overvecht. In samenwerking met de eigenaren van het gebouw ontwikkelde JHK Architecten een concept om de onderwijsinstellingen van de haalbaarheid van de transformatie te overtuigen.

“Het gebouw voor de DHTA was uiteindelijk de helft goedkoper dan een helemaal nieuw gebouw”, zegt De Jonge. “En dan heb ik het nog niet eens over de besparingen die voort zijn gekomen uit de snelheid van het proces.” En daarbij: “De bus rijdt er al.” Alle infrastructuur, die bij een uitleglocatie nog opgebouwd moet worden, is er in de bestaande stad al.

Bij het gebouw voor de DHTA durfde de opdrachtgever en de gebruiker zijn nek uit te steken en ondersteunde de gemeente Utrecht de noodzakelijke wijziging in het bestemmingsplan. “Dat zijn wel voorwaarden om zoiets te kunnen doen”, zegt De Jonge.

Om het gebouw zo snel mogelijk te kunnen realiseren heeft JHK twee aparte vergunningen aangevraagd. Eerst een vergunning voor de ‘renovatie’ van het gebouw, daarna de vergunning voor de functieverandering van het gebouw. “Terwijl de aanvraag voor die tweede vergunning nog liep, was de aannemer al bezig.”

Via het bij DHTA opgebouwde netwerk raakte JHK betrokken bij de transformatie van de werkspoorfabriek in Utrecht. En via dat project is het bureau nu weer gevraagd om de transformatie van een ander gebouw te onderzoeken. “Van het een komt het ander.”

Connecting Cartesius
Of de transformatie van de werkspoorfabriek van de grond komt is op dit moment nog niet duidelijk. Het project is een initiatief van een aantal Utrechtse ondernemers waaronder JHK zelf, heeft de naam Connecting Cartesius gekregen en betreft de transformatie van een 175 meter lange hal op het voormalig Werkspoorbedrijventerrein. De oude hal wordt in de plannen getransformeerd tot een bedrijfsverzamelgebouw.

Voor de transformatie van dit gebouw werkt JHK in een consortium samen met BAM Utilieitsbouw, Pickkers Consult (Bas Pickkers) en Maatschap voor Communicatie (Harry Louwenaar). Iedere partij in het consortium brengt specifieke kennis en expertise in.

BAM Utiliteitsbouw brengt specialistische kennis in met betrekking tot technische haalbaarheid en financial engineering. “Als architect weten wij precies wat een gebouw kost, maar de feitelijke financiering is ons vak niet”, vindt De Jonge. Pickkers Consult coördineert de zakelijke kant van het proces. De Maatschap voor Communicatie verzorgt onder meer de relaties met de politiek. De Jonge: “Als architect kun je niet alles alleen oplossen. Je moet je versterken.”

Voor Connecting Cartesius is bijna alles rond. Bijna, want de gemeente Utrecht, ook eigenaar van de hal, houdt zich nog op de vlakte over of het de noodzakelijke verandering in het bestemmingsplan wel toestaat. Een poging om het oude gebouw zonder die toezegging aan te besteden is volgens De Jonge voorlopig niet geslaagd. “De gemeente legt alle risico’s bij de markt. In deze tijd kan dat gewoon niet. Deze transformatie komt alleen van de grond wanneer de gemeente deze expliciet steunt.”

Ondertussen heeft het project volgens De Jonge er al voor gezorgd dat er bij de dienst stadsontwikkeling gestudeerd wordt op de transformatie van het totale Werkspoorkwartier.

Window of opportunity
De Jonge is erg te spreken over de nauwe samenwerking met andere partijen bij Connecting Cartesius. “Ik kan ook zelf de financiering organiseren en gebruikers zoeken, maar ik ben blij dat anderen dat willen doen. Dan kan ik me op het ontwerp richten.”

“Als architect hebben wij een grote ruimtelijke intelligentie. Ook zijn wij een uitstekende netwerker. Wij zijn in staat de belangen en kennis van alle partijen in een ontwerp bij elkaar te brengen.”

Ieder transformatieproject heeft volgens De Jonge een ‘window of opportunity’: een moment dat het lukt. Maar om dat momentum te kunnen pakken is volgens hem meer kennis nodig dan de architect alleen kan inbrengen. Hij verwacht daarbij veel van de ‘oude economie’. “Het gaat langzaam, maar op een bepaald moment zullen al deze partijen draaien en hun oude manier van planvorming laten varen.”
Om nu een project van de grond te krijgen is meer ondernemerschap nodig dan voorheen. Er moet meer risico genomen worden. Maar anders gebeurt er echt helemaal niets meer. “Het bewustzijn dat de wereld definitief veranderd is zal groeien.”

Andere nieuwsberichten

Volgende fase Golden City-project van KCAP+Orange

3 uur geleden

Verbouwing voor provinciehuis Zuid-Holland

4 uur geleden

Drie jaar, drie projecten en drie stoelen

Vandaag, 14:25

Ingrijpende verbouwing van De Walvis naar ontwerp van KAAN

Vandaag, 11:10

Google pompt miljard in datacenters Nederland

3 uur geleden

Zwaargewicht gaat adviseren over oeververbinding IJ

Vandaag, 14:48

'Zorg voor Waddenzee moet beter'

Vandaag, 09:57

Bod Amsterdam op MC Slotervaart afgewezen

Vandaag, 09:27

‘Seniorencomplexen onveilig bij brand’

21 juni, 9:44

BIG geeft toekomst vorm in tentoonstelling

21 juni, 9:00
Reynaers B.V.
ODS Jansen
Hagemeister GmbH & Co. KG
ALUCOBOND®
Caparol
Tarkett BV
Kawneer (voorheen Alcoa)
Verosol Nederland B.V.
Pittsburgh Corning Nederland B.V. (FOAMGLAS)
OCS | Office Cabling Systems
Forster
Balink Glas & Aluminium BV
HMB profit locks & tools
Performance in Lighting
Sempergreen
EeStairs | trappen en balustrades
Aluprof Nederland BV
Intal BV
QbiQ Wall Systems
Forbo Flooring
AGC Nederland Holding B.V.
Eternit
KONE Liften en Roltrappen, Gevelliftinstallaties en Deursystemen
Sto Isoned bv
Triflex bv
Gorter Luiken B.V.
Foreco Dalfsen
Wienerberger B.V.
AluK Aluminium b.v.
3M NEDERLAND BV
Zoontjens
Duco Ventilation & Sun Control
ROCKWOOL B.V.
Rockfon (ROCKWOOL B.V.)
Trespa International BV
Gira Giersiepen GmbH & Co. KG
Rockpanel
GEZE Benelux  B.V.
Renson
Metaglas B.V.
VELUX Nederland B.V.
Jung | Hateha B.V.
Sika Nederland B.V.
Saint-Gobain Building Glass Nederland
Faay Vianen B.V.
Boon Edam Nederland B.V.
Forbo Eurocol Nederland B.V.
EQUITONE gevelpanelen
Plastica
Holonite B.V.
Bolidt Kunststoftoepassing B.V.
OWA Benelux BV
Serge Ferrari
Tata Steel's Colorcoat®
Annuleren
OK
Sluiten
Doorgaan
Inloggen
Maak een gratis persoonlijk account aan