Valkhof Museum heropent deuren na ingrijpende renovatie

5 juni, 10:50

Donderdag heeft koningin Máxima officieel het gerenoveerde Valkhof Museum in Nijmegen geopend. Het uit 1999 stammende gebouw onderging de afgelopen jaren een ingrijpende renovatie. De oorspronkelijke architect van het museum, UNS, verzorgde ook het ontwerp voor de opknapbeurt van het gebouw aan de rand van het Valkhofpark.

De renovatie, die werd gefinancierd door de gemeente Nijmegen, is aangegrepen om het museum toekomstbestendig, transparanter en energiezuiniger te maken. Naast de aanpassing van de glazen plint zijn de hoger gelegen glasgevels verduurzaamd. De voorzijde van het museum is voorzien van een café en terras, een museumshop en een ruime entreehal. Ook is de trap vernieuwd, om de bezoekers beter te kunnen ontvangen.

UNS meldt dat de renovatie werd gestuurd door een duidelijke set ambities: meer ruimte creëren voor tijdelijke tentoonstellingen, de routing en zichtlijnen verbeteren, het binnenklimaat en de bezoekerservaring versterken en de publieke functies van het museum een centralere plaats geven in het geheel.

“Terugkeren naar een gebouw dat je dertig jaar geleden hebt ontworpen, is voor een architect een bijzondere ervaring”, vertelt medeoprichter van UNS Ben van Berkel. “Het vraagt om eerlijkheid over wat werkt, om duidelijkheid over wat beter kan, en om de discipline niet automatisch het oude te vervangen door iets nieuws. De renovatie van het Valkhof Museum gaf ons de zeldzame kans om opnieuw te kijken naar waar we ooit begonnen, en te ontwerpen voor wat hierna komt.”

Multifunctionele trap
De multifunctionele trap vormt nog steeds de organisatorische ruggengraat van het gebouw, maar heeft nu een sterkere aanwezigheid gekregen. Kleurrijke stootborden geven de trap een nieuw ritme, terwijl de bestaande houten balustraden aan de binnenzijde van kleur zijn voorzien, zodat de trap als één ruimtelijk gebaar wordt gezien, aldus UNS.

Deze ingreep draagt volgens het bureau ook bij aan een betere toegankelijkheid: door het kleurgebruik is de trap beter zichtbaar en prettiger te gebruiken voor een breed publiek. De entree is opengewerkt. Waar voorheen een tochtportaal de toegang vernauwde, zorgt een nieuwe draaideur voor een comfortabeler ontvangst.

De interne opbouw van het museum is opnieuw geordend. De kelder is nu ingericht voor de vaste collectie, terwijl de bovenverdieping ruimte biedt aan tijdelijke tentoonstellingen. Bezoekers bewegen zich door het museum via één doorlopende lus. Onderweg bieden zichtlijnen naar het depot een blik achter de schermen.

Begane grond opnieuw georganiseerd
Ook de begane grond is opnieuw georganiseerd. Het café, voorheen verscholen aan de achterzijde, ligt nu aan de voorkant van het gebouw. Vanaf het plein is het direct zichtbaar en het sluit aan op een nieuw buitenterras. De educatieve ruimtes blijven aan de achterzijde, maar zijn nu verbonden met een nieuw auditorium. Daardoor kunnen café en zaal ook gezamenlijk worden gebruikt, bijvoorbeeld tijdens publieksprogramma's en evenementen.

Twee nieuwe openingen maken het gebouw transparanter en beter leesbaar, meldt UNS. Aan de achterzijde brengt een opening tussen de begane grond en de kelder daglicht tot diep in het gebouw. Daarnaast biedt een venster tussen het restauratieatelier en de museumwinkel zicht op het werk achter de collectie: het onderzoeken, conserveren en herstellen van objecten.

Waar de gevel voorheen deels gesloten was, is zij nu volledig transparant uitgevoerd in glas. Dat brengt meer daglicht naar binnen en versterkt de visuele relatie tussen het plein en het museum.

De bijna dertig jaar oude gevel is volledig gedemonteerd. De bestaande isolatie is verwijderd en vervangen door een beter presterend alternatief, terwijl de oorspronkelijke glaspanelen zijn gereinigd en opnieuw aangebracht. In de belangrijkste publieksruimten is het kenmerkende golvende systeemplafond vervangen door PET-viltlamellen, die zorgen voor beter akoestisch comfort en eenvoudiger onderhoud op de lange termijn. In de tentoonstellingszalen zijn verlaagde plafonds verwijderd, waardoor de ruimtes hoger, lichter en ruimtelijker aanvoelen, met minder materiaalgebruik als direct gevolg.

Gedeeld ontwerpproces
De renovatie kwam tot stand als een gedeeld ontwerpproces. UNS ontwikkelde een ontwerpkader met een uitgesproken kleurenpalet en ronde vormen als nieuwe geometrische taal. Dat vormde de basis voor bijdragen vanuit architectuur, interieur en grafische identiteit. Interieurontwerper Ineke Hans, verantwoordelijk voor het interieur van café en winkel, werkte direct vanuit dit gezamenlijke vocabulaire.

Thonik ontwikkelde een nieuwe huisstijl die voortbouwt op het gebouw zelf, met de gevel en de trap als vertrekpunt voor het logo en de bredere visuele identiteit. Het kleurenpalet loopt als een duidelijke lijn door alle onderdelen heen en verbindt de verschillende ruimtes van het museum.

Zaterdag heropent het Valkhof Museum zijn deuren voor het publiek.

Trefwoorden

nijmegen uns unstudio ben van berkel museum valkhof museum renovatie

1	Eerste paal geslagen voor woontoren New Maas bij Van Brienenoordbrug woensdag, 8 juli
2	Utrechtse ontwerpwedstrijd voor nieuwe 'jas' elektriciteitshuisjes levert drie winnaars op donderdag, 9 juli
3	Tweede woontoren door OMA in Bajeskwartier voltooid maandag, 13 juli
4	Marianne Anthonissen, Kaveh Dabiri en Samir Bantal worden partner bij OMA woensdag, 8 juli
5	Liesbeth List Huis van Studio Architectuur Maken biedt vrijheid aan oude kunstenaars vrijdag, 10 juli

Gerelateerde nieuwsberichten

Gerenoveerd Valkhof Museum heropent deuren op 6 juni

10 maart

Museum Het Valkhof verhuist om ingrijpende verbouwing

26 augustus 2022

UNStudio krijgt wederom opdracht verbouwing Museum Het Valkhof

8 december 2021

Andere nieuwsberichten

MVRDV gaat Turijns museum herstellen en updaten

Vandaag, 14:48

Dankzij de renovatie zal het GAM-museum in Turijn op termijn kunnen beschikken over flexibele tentoonstellingszalen en een publiek toegankelijk kunstdepot.

Ontwerpteam voor Draka-terrein compleet na open architectenselectie

Vandaag, 11:54

Naast Arons en Gelauff Architecten en FABRICations voegen Studio Nauta, Monadnock, Atelier Kempe Thill, VLOT, ATTRA en Neutelings Riedijk Architects zich bij het samenwerkingsverband. De bureaus zijn gekozen uit liefst 508 aanmeldingen.

Kirsten Schipper: “Sterke bouwcultuur draagt bij aan betere samenleving”

Vandaag, 09:30

Architectuurhistoricus Kirsten Schipper heeft een boek geschreven over de geschiedenis van architectuurbeleid in Nederland. “De culturele component van architectuurbeleid verdient opnieuw aandacht", zegt ze tegen Architectenweb.