Het legendarische ontwerp van OMA voor de uitbreiding van de Tweede Kamer (1978)

Maison á Bordeaux

Hermitage in Sint-Petersburg, een erfgoedproject waarbij OMA betrokken is

OMA stipt gevaren behoudzucht aan

2 september 2010, 14:29

Twaalf procent van het aardoppervlak heeft momenteel een beschermde status, als bijvoorbeeld beschermd monument of werelderfgoed. OMA zet hier op de tentoonstelling Preservation/CRONOCAOS op de Biënnale van Venetië haar vraagtekens bij. Weten we wel wat de implicaties zijn van deze behoudzucht?

door Ronnie Weessies

In 2008 is de Zwitserse Rhätische Bahn tot werelderfgoed verklaard. Het gaat om een 384 kilometer lange spoorlijn en een 109.537 hectare omvattend gebied eromheen. Dit enorme landschap zal de huidige maatstaven van Unesco onveranderd blijven. Met dit voorbeeld op de tentoonstelling in Venetië wil OMA en haar denktank AMO maar eens onderstrepen hoe exponentieel het aantal beschermde gebouwen en gebieden aan het groeien is.

OMA constateert dat het aantal monumenten niet alleen toeneemt, maar dat een beschermde status ook steeds sneller wordt toegekend. Neem bijvoorbeeld het Maison á Bordeaux van Rem Koolhaas zelf, dat al drie jaar na oplevering tot monument historique werd benoemd. De gevolgen van deze ‘obsessie met behoud’ zijn enorm, zegt de architect (onder andere) in een interview met de Volkskrant. Hij vreest stilstand in de beschermde gebieden, terwijl de wereld constant en snel verandert.

Tegelijkertijd ziet het bureau van Koolhaas een sterke drang tot slopen in naoorlogse, modernistische wijken. De simultane ontwikkeling van behoud en sloop verstoort volgens OMA de lineaire evolutie van tijd en architectuur.

Terwijl het belang van het vraagstuk ‘preservation’ groeit, ontbreekt volgens OMA theorie en vooral ook interesse op dit gebied. “Na denkers als Ruskin en Viollet-le-Duc, verwerden erfgoedbeschermers door de arrogantie van modernisten tot onbetekenende, irrelevante figuren. Het postmodernisme bracht hier ondanks haar lippendienst aan het verleden geen verbetering in”, stelt het bureau.

OMA wijst op het gevaar van gebrek aan belangstelling en daarop volgend kennis. “De tijd kan niet worden gestopt, maar er wordt binnen de wereld van het behoud niet afgevraagd hoe de effecten daarvan kunnen worden beheerst en hoe het erfgoed in leven kan worden gehouden en evolueren”, luidt een van OMA’s statements.

Uiteraard brengt het bureau het onderwerp op provocerende, humoristische en speelse wijze aan het licht. Hierdoor krijgt de expositie geen belerend karakter, maar daagt het de bezoeker uit om zelf na te denken. Bovendien sluit het uitstekend aan op de expositie over leegstand in het Nederlandse Biënnalepaviljoen. Een gecombineerd bezoek is daarom de moeite waard.
Bron: beelden: OMA

Trefwoorden

biënnale van venetië office for metropolitan architecture tentoonstelling

1	Winnaars ideeënprijsvraag Alkmaars Kanaalschiereiland bekendgemaakt dinsdag, 27 oktober
2	De Maasbode biedt gestapelde woonbuurten in centrum van Rotterdam woensdag, 28 oktober
3	Gebiedsontwikkeling Westerpark West in Amsterdam voltooid vrijdag, 30 oktober
4	Vocus architecten wil stedenbouwkundige kwaliteit verbeteren met Utrechts woongebouw dinsdag, 27 oktober
5	Amsterdam tendert twee gebouwen in Kenniskwartier op de Zuidas vrijdag, 30 oktober

Gerelateerde nieuwsberichten

OMA voltooit restauratie Venetiaans monument

8 juni 2016

Nederlands biënnalepaviljoen Venetië geopend

11 mei 2015

Video: Architectuurbiënnale van Venetië

6 juni 2014

Gouden Leeuw 2014 voor Phyllis Lambert

21 mei 2014

Programma Biënnale van Venetië gepresenteerd

12 maart 2014

Jaap Bakema centraal in Biënnalepaviljoen

22 januari 2014

Thema Architectuurbiënnale 2014: Fundamentals

25 januari 2013

Koolhaas curator Architectuurbiënnale Venetië 2014

8 januari 2013

Video: Jencks-lezing Rem Koolhaas

4 januari 2013

Kremlin wellicht geen werelderfgoed meer

13 augustus 2012

OMA geeft zich bloot in The Barbican

10 oktober 2011

Werelderfgoedlijst dijt verder uit

28 juni 2011

Nederlands Biënnalepaviljoen opent deuren

1 juni 2011

Eerste paal Chu Hai College

12 mei 2011

Twee architecten naar Biënnale van Venetië

11 april 2011

Zijlstra neemt advies Werelderfgoedlijst over

5 april 2011

OMA ontwikkelt woningbouwvisie Bordeaux

1 april 2011

Plannen voor biënnale herbestemming

28 maart 2011

Noordoostpolder verdeeld over werelderfgoed

25 maart 2011

Nederlander hoofd OMA Asia

3 januari 2011

Negen kandidaten voor Werelderfgoedlijst

12 november 2010

Vrees voor leegstand na kraakverbod

30 september 2010

Galerie OMA in Hongkong geopend

28 september 2010

Nog eens 31 kandidaten werelderfgoedlijst

17 september 2010

Drukte op Open Monumentendag

13 september 2010

OMA ontwerpt bibliotheek Caen

10 september 2010

Open Monumentendag in teken van 19e eeuw

7 september 2010

Tentoonstelling Biënnale vriendelijk en licht

3 september 2010

Biënnale 2010: de idealen dringen door

31 augustus 2010

‘Vacant NL’ confronteert en inspireert

30 augustus 2010

Biënnale eert Koolhaas, Princen en Oudolf

30 augustus 2010

OMA transformeert prominent gebouw Venetië

30 augustus 2010

OMA prominent op Biënnale Venetië

19 augustus 2010

Rem Koolhaas ontvangt Gouden Leeuw

19 juli 2010

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Winnaars Stadsbouwprijs Amersfoort 2026 bekend

3 uur geleden

Voor het eerst in vier edities won een project zowel een vak- als publieksprijs. Het natuurgebied De Melksteeg, ontworpen door H+N+S Landschapsarchitecten, viel deze eer te beurt.

BDG geïnspireerd door opzet dorp voor ontwerp internationale schakelklas Ter Apel

30 oktober, 3:18

In Ter Apel is een gebouw voor de internationale schakelklas Westermarke in gebruik genomen. Het complex biedt plek aan jongeren van twaalf tot achttien jaar, die vanuit verschillende landen hun weg proberen te vinden in het Nederlandse onderwijs.

Harvey Otten/XOOMlab en Ruimtemaken completeren met Kickstart transformatie bedrijventerrein tot woonwijk

30 oktober, 1:31

Met het project Kickstart wordt de transformatie van de Rijnhaven in Alphen aan den Rijn van een verlaten bedrijventerrein tot een bedrijvige woonwijk voltooid.

Gebiedsontwikkeling Westerpark West in Amsterdam voltooid

30 oktober, 12:11

Op de plek van een voormalig kantorencomplex van ING in de Brettenzone zijn vijftien gebouwen met in totaal 921 woningen gerealiseerd. De gebouwen zijn ontworpen door verschillende architecten, MVRDV is verantwoordelijk voor het masterplan.