Het legendarische ontwerp van OMA voor de uitbreiding van de Tweede Kamer (1978)

Maison á Bordeaux

Hermitage in Sint-Petersburg, een erfgoedproject waarbij OMA betrokken is

OMA stipt gevaren behoudzucht aan

2 september 2010, 14:29

Twaalf procent van het aardoppervlak heeft momenteel een beschermde status, als bijvoorbeeld beschermd monument of werelderfgoed. OMA zet hier op de tentoonstelling Preservation/CRONOCAOS op de Biënnale van Venetië haar vraagtekens bij. Weten we wel wat de implicaties zijn van deze behoudzucht?

door Ronnie Weessies

In 2008 is de Zwitserse Rhätische Bahn tot werelderfgoed verklaard. Het gaat om een 384 kilometer lange spoorlijn en een 109.537 hectare omvattend gebied eromheen. Dit enorme landschap zal de huidige maatstaven van Unesco onveranderd blijven. Met dit voorbeeld op de tentoonstelling in Venetië wil OMA en haar denktank AMO maar eens onderstrepen hoe exponentieel het aantal beschermde gebouwen en gebieden aan het groeien is.

OMA constateert dat het aantal monumenten niet alleen toeneemt, maar dat een beschermde status ook steeds sneller wordt toegekend. Neem bijvoorbeeld het Maison á Bordeaux van Rem Koolhaas zelf, dat al drie jaar na oplevering tot monument historique werd benoemd. De gevolgen van deze ‘obsessie met behoud’ zijn enorm, zegt de architect (onder andere) in een interview met de Volkskrant. Hij vreest stilstand in de beschermde gebieden, terwijl de wereld constant en snel verandert.

Tegelijkertijd ziet het bureau van Koolhaas een sterke drang tot slopen in naoorlogse, modernistische wijken. De simultane ontwikkeling van behoud en sloop verstoort volgens OMA de lineaire evolutie van tijd en architectuur.

Terwijl het belang van het vraagstuk ‘preservation’ groeit, ontbreekt volgens OMA theorie en vooral ook interesse op dit gebied. “Na denkers als Ruskin en Viollet-le-Duc, verwerden erfgoedbeschermers door de arrogantie van modernisten tot onbetekenende, irrelevante figuren. Het postmodernisme bracht hier ondanks haar lippendienst aan het verleden geen verbetering in”, stelt het bureau.

OMA wijst op het gevaar van gebrek aan belangstelling en daarop volgend kennis. “De tijd kan niet worden gestopt, maar er wordt binnen de wereld van het behoud niet afgevraagd hoe de effecten daarvan kunnen worden beheerst en hoe het erfgoed in leven kan worden gehouden en evolueren”, luidt een van OMA’s statements.

Uiteraard brengt het bureau het onderwerp op provocerende, humoristische en speelse wijze aan het licht. Hierdoor krijgt de expositie geen belerend karakter, maar daagt het de bezoeker uit om zelf na te denken. Bovendien sluit het uitstekend aan op de expositie over leegstand in het Nederlandse Biënnalepaviljoen. Een gecombineerd bezoek is daarom de moeite waard.
Bron: beelden: OMA

Trefwoorden

biënnale van venetië office for metropolitan architecture tentoonstelling

1	Amsterdam schrijft internationale architectenprijsvraag uit voor Nationaal Slavernijmuseum donderdag, 12 februari
2	Singelbloktoren Amsterdam-Noord biedt ook bewoners tussenwoningen overhoeks zicht maandag, 16 februari
3	Bouwstart voor zestig seniorenwoningen in groen landschap Hoorn vrijdag, 13 februari
4	Meerdaags evenement over bouwen met aarde aangekondigd donderdag, 12 februari
5	Leren van Santos dinsdag, 17 februari

Gerelateerde nieuwsberichten

Nederlander hoofd OMA Asia

3 januari 2011

Zijlstra neemt advies Werelderfgoedlijst over

5 april 2011

Kremlin wellicht geen werelderfgoed meer

13 augustus 2012

Drukte op Open Monumentendag

13 september 2010

OMA geeft zich bloot in The Barbican

10 oktober 2011

Video: Jencks-lezing Rem Koolhaas

4 januari 2013

OMA ontwerpt bibliotheek Caen

10 september 2010

Nog eens 31 kandidaten werelderfgoedlijst

17 september 2010

Werelderfgoedlijst dijt verder uit

28 juni 2011

Programma Biënnale van Venetië gepresenteerd

12 maart 2014

Open Monumentendag in teken van 19e eeuw

7 september 2010

OMA ontwikkelt woningbouwvisie Bordeaux

1 april 2011

Negen kandidaten voor Werelderfgoedlijst

12 november 2010

Nederlands biënnalepaviljoen Venetië geopend

11 mei 2015

Tentoonstelling Biënnale vriendelijk en licht

3 september 2010

Vrees voor leegstand na kraakverbod

30 september 2010

Nederlands Biënnalepaviljoen opent deuren

1 juni 2011

Koolhaas curator Architectuurbiënnale Venetië 2014

8 januari 2013

Noordoostpolder verdeeld over werelderfgoed

25 maart 2011

OMA voltooit restauratie Venetiaans monument

8 juni 2016

Twee architecten naar Biënnale van Venetië

11 april 2011

Galerie OMA in Hongkong geopend

28 september 2010

Gouden Leeuw 2014 voor Phyllis Lambert

21 mei 2014

Thema Architectuurbiënnale 2014: Fundamentals

25 januari 2013

Plannen voor biënnale herbestemming

28 maart 2011

Video: Architectuurbiënnale van Venetië

6 juni 2014

Eerste paal Chu Hai College

12 mei 2011

Jaap Bakema centraal in Biënnalepaviljoen

22 januari 2014

OMA prominent op Biënnale Venetië

19 augustus 2010

Biënnale eert Koolhaas, Princen en Oudolf

30 augustus 2010

‘Vacant NL’ confronteert en inspireert

30 augustus 2010

Rem Koolhaas ontvangt Gouden Leeuw

19 juli 2010

OMA transformeert prominent gebouw Venetië

30 augustus 2010

Biënnale 2010: de idealen dringen door

31 augustus 2010

Toon alles

Andere nieuwsberichten

AG NOVA ontwerpt woon-zorggebouw voor kwetsbare ouderen op Centrumeiland

Vandaag, 15:15

Het pand is bestemd voor bewoners die complexe zorg nodig hebben en met ondersteuning in de stad kunnen blijven wonen.

Team van Nederlandse en Oekraïense architecten ontwikkelt open-source bouwsysteem voor publieke voorzieningen in Oekraïne

Vandaag, 13:57

Een team van Orange Architects, NOVA en ReThink heeft samen met een verschillende vastgoed en productontwikkelaars op het gebied van modulair bouwen een schaalbaar, open-source bouwsysteem voor publieke voorzieningen in Oekraïne ontwikkeld.

Expositie toont mogelijkheden voor nieuwe woonruimte in bestaande Rotterdamse wijken

Vandaag, 11:05

Hoe kun je in Rotterdam honderdduizend nieuwe woningen realiseren zonder nieuwe wijken te hoeven aanleggen? In een tentoonstelling bij OMI laten Platform Woonopgave en Recht op de Stad zien op welke manieren dat kan.

Vincent Bijlo en Berlage Saxophone Quartet brengen iconisch ontwerp van Berlage tot leven

Gisteren, 15:50

In de nieuwe voorstelling ‘Het Visioen van Berlage’ van cabaretier en schrijver Vincent Bijlo en het Berlage Saxophone Quartet speelt het iconische ontwerp Pantheon der Menschheid (1915) van architect Berlage een centrale rol.

Ridderkerk hoeft voorlopig niet samen te werken bij verdeling huurwoningen

Vandaag, 16:29

De provincie Zuid-Holland mag Ridderkerk voorlopig niet dringen om hierbij samen te werken met elf andere gemeenten.

Zichtbaar verduurzaamde huizen leveren meer op bij verkoop

Vandaag, 11:59

Cijfers wijzen uit dat in het derde kwartaal van vorig jaar bijna 4700 euro per vierkante meter werd betaald voor woningen met een energielabel A of beter.

Noord-Brabant verdeelt vijftig miljoen euro over regio-Moerdijk

Vandaag, 09:09

Het geld dient om de leefbaarheid op peil te houden in het gebied waar de komende jaren diverse energieprojecten worden uitgevoerd.

Nederland en Vlaanderen maken afspraken over stikstofuitstoot

Gisteren, 14:51

Overheden in de grensregio moeten als ze een vergunning geven voor zaken als woningbouw ook kijken naar de mogelijke gevolgen die de uitstoot heeft voor beschermde natuurgebieden aan de andere kant van de grens.