Schultz: ‘Nederlandse architectuur truttig’

9 maart 2012, 9:20

Minister Melanie Schultz van Haegen van Infrastructuur en Milieu denkt niet dat Nederland toeristen trekt met zijn architectuur. Daarvoor is onze architectuur te braaf, denkt zij. Met minder regels hoopt zij het experiment in de architectuur te stimuleren.

Tekst Michiel van Raaij

“Wat betreft hun architectuur hebben Nederlandse steden een hoog truttigheidsgehalte”, vindt minister Schultz van Haegen. “Je ziet wel dat er in de grote steden beter over nagedacht wordt. In Rotterdam is bij de transformatie van de voormalige havengebieden bijvoorbeeld goed nagedacht over wat voor grootstedelijk woonmilieu neergezet kon worden. In Amsterdam is op een aantal plekken ook zo aan de stad gewerkt. Maar ik denk niet dat mensen speciaal naar Nederland komen voor de architectuur en de steden.”

“Steden zouden goed moeten nadenken met welke gebouwen ze zich kunnen onderscheiden. Zeker als er een gebouw met een publieke functie wordt gerealiseerd, moet dat echt wat bijzonders zijn.” De overheid heeft wat dat betreft een bijzondere verantwoordelijkheid, vindt Schultz van Haegen. “In de stadhuizen, de meeste zijn al heel oud, is vroeger heel veel moeite gestopt om er iets moois van te maken.” Momenteel heeft de rijksoverheid genoeg aan de huidige gebouwen, vertelt Schultz van Haegen. Maar mocht er in de toekomst weer nieuwbouw nodig zijn, dan hoort daar wat haar betreft een hoge architectonische ambitie bij.

“Als ik kijk naar de uitleglocaties van de afgelopen vijftig jaar, dan vind ik dat er in de architectuur weinig durf zit. Het is veel van hetzelfde. De afgelopen tien jaar zie je dat particulier opdrachtgeverschap vorm begint te krijgen. Ik ben daar groot fan van. Daarbij ontstaan echt unieke modellen.”

Minder regels
“Ik ben van de vrijheid”, zegt Schultz van Haegen: “Ik wil dat kantoren straks ook ingericht kunnen worden voor bijvoorbeeld woningbouw. Op oude bedrijventerreinen moet voor meer ruimte zijn dan alleen bedrijvigheid.” De transformatie van de oude Philips-terreinen in Eindhoven tot gemengd woonwerkgebieden illustreert volgens Schultz van Haegen goed welke ruimtelijk kwaliteit dat kan opleveren.

Enthousiast is Schultz van Haegen ook over drijvende woonwijken. Onlangs is op Steigereiland in Amsterdam een dergelijke woonwijk naar ontwerp van architect Marlies Rohmer gerealiseerd. De minister vindt echter dat het nog veel te weinig gebeurt: “Ik heb in het verleden wel gezegd dat ik vind dat er in de uiterwaarden best woningen gebouwd kunnen worden. Zorg ervoor dat de mensen de risico’s kennen en dat die woningen met het water mee kunnen bewegen. Bij Maasbommel is er een pilot gerealiseerd met recreatiewoningen. Die zijn al eens omhoog gekomen.”

“Hetzelfde geldt voor particulier opdrachtgeverschap. Welke regels kun je wegnemen, zonder dat wat je wilt beschermen aangetast wordt en zodat iemand de risico’s in de smiezen heeft. Onze regelgeving had altijd iets van ‘nee, tenzij’, maar je kunt ook voor ‘ja, mits’ kiezen. Daar komt het iedere keer op terug. Hoe kun je dingen mogelijk maken, in plaats van onmogelijk.”

Belgisch bouwen
“Ik ben eens door een journalist gevraagd: maar dat is toch Belgisch bouwen? Mijn reactie daarop was: ja, en wat is daar dan mis mee? Op die opmerking heb ik veel kritiek gekregen.”

“Belgisch bouwen is natuurlijk een breder begrip. Ik verwijs naar het particulier opdrachtgeverschap en de lol die je daaraan kunt beleven. Ik zeg niet dat alle stedenbouwkundige principes losgelaten moeten worden.” Juist het ontbreken van het stedenbouwkundige kader maakt de Belgische steden zo rommelig. Binnen de Nederlandse stedenbouwkundige traditie zal daarom niet snel een ‘Belgisch’ stedelijk landschap ontstaan, benadrukt Schultz van Haegen. “In een stedelijk gebied kan nog steeds voor een bepaalde rooilijn gekozen worden.”

“Ik woon zelf aan een oude gracht. In de loop van de jaren is daar van alles gebouwd. En er staat ook een nieuw pand tussen dat qua architectuur aansluit op zijn omgeving. De diversiteit van gebouwen zorgt ervoor dat er allerlei typen mensen wonen, zodat het ook niet in één klap veroudert.”

“En de Belgen bouwen wel meer op die manier”, constateert Schultz van Haegen: “Persoonlijk houd ik ook niet van die paleisjes. Maar als iemand daar geld aan wil uitgeven en daar gelukkig van wordt. Wie ben ik dan om te zeggen dat ik het niet mooi vind? Is zo’n volledig geregisseerde Vinex-wijk dan wel mooi?”

Nieuw Leyden laat volgens Schultz van Haegen goed de potentie van particulier opdrachtgeverschap zien. “Er staan een paar standaardhuizen tussen, maar ook een paar heel bijzondere. Ik denk dat architecten bij particulier opdrachtgeverschap meer ruimte krijgen dan bij het uitrollen van standaard woonwijken. Bij dat laatste draait het vooral om de aannemer.”

Lees het volledige interview met minister Melanie Schultz van Haegen in AWM 47, dat over anderhalve week verschijnt. In het volledige interview gaat de minister onder meer in op de decentralisatie van de ruimtelijke ordening en op de samenvoeging van de voormalige ministeries van VROM en Rijkswaterstaat tot het ministerie van Infrastructuur en Milieu.

Trefwoorden

michiel van raaij melanie schultz van haegen

1	Sociale woningbouw aan toegang Houthavens met knipoog naar Amsterdamse School vrijdag, 18 september
2	‘Shift Embassy lijkt sterk op gefaald Mars One-project’ woensdag, 23 september
3	Bouw Spaarnepoort in Haarlem van start woensdag, 23 september
4	1828 Gouda biedt compacte woningen en collectieve voorzieningen voor jonge bewoners woensdag, 23 september
5	architecten\|en\|en gaat met Blake de Eindhovense binnenstad verdichten vrijdag, 18 september

Gerelateerde nieuwsberichten

NVM: veel meer vakantiewoningen verkocht

29 juli 2016

Schultz (VVD) keert niet terug als minister

6 mei 2016

Grote steden groeien dankzij Vinex-wijken

14 juni 2013

Zes consortia voor aanbesteding VROM-gebouw

5 oktober 2012

Bouman: er blijft genoeg mogelijk in architectuur

26 september 2012

Rijk presenteert nieuw architectuurbeleid

18 september 2012

BNA start cursus particulier opdrachtgeverschap

3 september 2012

Bij zelfontwerp wil huizenkoper meer betalen

24 april 2012

Ruimtelijke structuurvisie kabinet vastgesteld

14 maart 2012

Herstel kantorenmarkt nog ver weg

27 februari 2012

Handleiding voor transformatie kantoren

22 februari 2012

Crisis- en herstelwet wordt permanent

3 januari 2012

Welstandscommissie niet meer verplicht

24 november 2011

Rijk bemoeit zich minder met ruimte

14 juni 2011

'Meer aandacht voor groene ruimte'

14 juni 2011

Schultz pleit voor rem op kantorenbouw

8 maart 2011

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Officieel startsein voor bouw Eleven Square in Amsterdam gegeven

Gisteren, 13:56

Het gaat om de eerste deelplannen, bestaande uit twee woontorens met in totaal 1.120 woningen. Het ontwerp komt van MVRDV (tevens verantwoordelijk voor het stedenbouwkundig plan) en NL Architects.

Nog één week om projecten in te zenden voor Archello Awards 2026

Gisteren, 09:30

De internationale architectuurprijzen van Archello worden dit jaar beoordeeld door een jury van 111 architecten en ontwerpers uit 29 landen.

‘Shift Embassy lijkt sterk op gefaald Mars One-project’

23 september, 3:25

Architect Lennart Arpots vraagt zich af of het ambitieuze duurzaamheidsicoon Shift Embassy in Rotterdam wel gerealiseerd gaat worden. Het project doet hem sterk denken aan het gesneefde plan om een kolonie op Mars te stichten.

1828 Gouda biedt compacte woningen en collectieve voorzieningen voor jonge bewoners

23 september, 2:17

In de spoorzone van Gouda is het door Van Ommeren Associates woongebouw 1828 opgeleverd. Het gebouw, dat 247 woningen omvat, is gericht op ‘community living’.

BNA meldt akkoord over nieuwe cao voor architectenbureaus

Gisteren, 12:30

De BNA heeft overeenstemming bereikt met vakbonden FNV, CNV en De Unie over een nieuwe cao voor architectenbureaus met een looptijd van twee jaar.

Canadees bedrijf staakt overnamepoging Arcadis en trekt bod in

Gisteren, 10:19

WSP had langere tijd interesse in Arcadis, maar die onderneming sloeg tot twee keer toe biedingen af.

Karremans trekt beroep in tegen bouw nieuw dorp in Zuidplaspolder

23 september, 4:42

Minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat verzet zich niet langer tegen de bouw van een dorp met 8000 woningen in de Zuidplaspolder.