Nieuwbouw Singelblok
1 uur geleden
Aan de rand van Elzenhagen Zuid vormt Singelblok een nieuw gezicht langs de gelijknamige singel. Het circa 180 meter lange woongebouw bestaat uit zeven bouwdelen met verschillende hoogtes en gevelbeelden. Samen bieden ze ruimte aan 401 woningen, maatschappelijke functies en commerciële ruimten. De architectonische variatie geeft ieder deel een eigen karakter, terwijl een herkenbaar ritme de verschillende bouwdelen tot één stedelijk ensemble verbindt.INBO ontwierp de structuur van het gebouw en werkte Singelblok bouwkundig uit. Samen met BureauVanEig verzorgde het bureau de architectonische uitwerking. Intal sloot tijdens het ontwerptraject aan om deze architectonische visie samen met Heddes Bouw & Ontwikkeling te vertalen naar maakbare aluminium geveltechniek en een efficiënt prefab bouwproces.
Een stadje in de stad
Singelblok combineert wonen, zorg, ontmoeten en werken. Het programma bestaat uit sociale, middeldure en vrije-sectorhuurwoningen, waaronder 66 woningen voor mensen die sociaal kwetsbaar zijn of dak- en thuisloosheid hebben meegemaakt. Op de begane grond bevinden zich maatschappelijke en commerciële functies, waaronder een Buurtkamer voor bewoners van Elzenhagen Zuid en omliggende buurten.
Die programmatische diversiteit komt terug in de architectuur. De verschillende bouwdelen hebben elk een eigen identiteit, maar vormen samen één langgerekt gebouw langs de singel. Verschillen in hoogte, gevelopbouw en detaillering brengen afwisseling aan en verkleinen de schaal van het volume.
In de door INBO ontworpen delen zijn gevelopeningen over twee verdiepingen visueel met elkaar verbonden. Hierdoor wordt het gebouw niet ervaren als een eenvoudige stapeling van woonlagen, maar ontstaat een rustig en herkenbaar ritme over de lengte van de gevel. In de delen van BureauVanEig spelen onder andere erkers, reliëf in het metselwerk, metselwerkpatronen en bijzondere ornamenten een belangrijke rol. Zo zijn binnen het ensemble twee architectonische handschriften herkenbaar, zonder dat de samenhang verloren gaat.
Buitenruimte als onderdeel van de gevel
De balkons vormen een belangrijk onderdeel van de woningen en het gevelbeeld. Alle verblijfsruimten grenzen aan de buitenruimte. Doordat de balkons gedeeltelijk in het volume zijn opgenomen, ontstaat ook op hoogte een beschutte overgang tussen binnen en buiten.
De zorgvuldig vormgegeven balkonhekken combineren privacy met zicht op de omgeving. Afgeschuinde gevelhoeken versterken die relatie met buiten: ze geven ook tussenwoningen een overhoeks uitzicht en dragen tegelijkertijd bij aan de plastiek en herkenbaarheid van het gebouw.
Voor de geveltechnische uitwerking betekende deze variatie dat niet ieder detail simpelweg kon worden herhaald. De aluminium kozijnen moesten aansluiten op verschillende gevelritmes, hoeken, woningtypen en bouwkundige detailleringen, terwijl het bouwproces juist vroeg om een hoge mate van herhaalbaarheid.
Vroeg afstemmen op prefab bouwen
Samen met Heddes lag er een duidelijke ambitie om zoveel mogelijk aluminium kozijnen al tijdens de productie in de prefab bouwkundige elementen op te nemen. Dat heeft directe gevolgen voor de engineering. De kozijnen en aansluitdetails moeten niet alleen voldoen aan de architectonische en geveltechnische eisen, maar ook passen bij de elementproductie, het transport, de bouwvolgorde en de montage op locatie.
Intal haakte daarom vroeg aan in het ontwerptraject. Samen met Heddes toetsten we de details op maakbaarheid en stemden we de kozijnen af op de gekozen bouwwijze. Hierdoor werd prefab inbouwen geen oplossing die later aan het ontwerp werd toegevoegd, maar een uitgangspunt binnen de engineering.
Voor het grootste deel van de woningen pasten we ons IT77 RF-raamsysteem toe. Bij de algemene ruimten en woon-werkunits realiseerden we daarnaast IT55-vliesgevels. Binnen de engineering zochten we naar herhaalbaarheid waar dat mogelijk was en naar projectspecifieke oplossingen waar de architectuur daarom vroeg.
Twee opgaven opgelost met één aluminium profiel
Een duidelijk voorbeeld daarvan bevindt zich bij de buitenhoeken van gebouw B. Het ontwerp vroeg hier om een zo vlak mogelijk gevelbeeld. Tegelijkertijd wilde Heddes de bouwkundige aansluiting vereenvoudigen. Twee verschillende opgaven die samenkwamen in één detail.
Binnen ons eigen systeemhuis ontwikkelden we hiervoor een projectspecifiek geëxtrudeerd aluminium profiel. Daarmee konden we het gewenste vlakke gevelbeeld behouden én een eenvoudiger bouwkundig aansluitdetail maken voor de uitvoering.
Juist op zulke punten komt onze rol als systeemhuis en gevelbouwer samen. Doordat we zowel het systeem als de toepassing ervan kennen, kunnen we onderzoeken hoe een architectonische wens binnen de geveltechniek maakbaar wordt. Niet door te kiezen tussen ontwerp en uitvoering, maar door beide binnen dezelfde oplossing te verbinden.
Engineering voor 2.335 aluminium kozijnen
In totaal realiseerde Intal samen met Heddes 2.335 aluminium kozijnen, goed voor circa 8.407 m² aluminium kozijnen. Bij een project van deze schaal is een technische oplossing alleen niet voldoende. Ook de opeenvolging van engineering, productie, logistiek en montage moet aansluiten op de bouwvolgorde.
De zeven bouwdelen volgden elkaar tijdens de uitvoering op. De kozijnen moesten daarom per bouwdeel en op het juiste moment beschikbaar zijn, zodat de prefab elementen konden worden geproduceerd en de gevel op de bouwplaats efficiënt kon worden gesloten.
Dat vroeg om korte lijnen en continue afstemming. Door vanaf het ontwerp samen op te trekken, konden we gedurende het hele proces vooruitkijken: van de eerste aansluitdetails en projectspecifieke extrusie tot de productie, levering en montage van de kozijnen.
Gebouwd zoals het is ontworpen
Nu Singelblok er staat, is zichtbaar hoe de verschillende architectonische identiteiten samen één gebouw vormen. De wisselende hoogtes, gevelritmes, erkers, balkons, ornamenten en zorgvuldig uitgewerkte hoeken geven het lange volume afwisseling en verankeren het project in zijn stedelijke omgeving.
Ook vanuit de buurt wordt positief op het eindresultaat gereageerd. Volgens Dirk Vet, projectleider bij Heddes Bouw & Ontwikkeling, krijgt Heddes regelmatig terug dat Singelblok tussen de omliggende bebouwing opvalt en als een bijzonder project wordt ervaren.
Voor Intal zit het resultaat niet alleen in de 2.335 gerealiseerde kozijnen, maar vooral in de manier waarop die onderdeel zijn geworden van de architectuur en het bouwproces. Singelblok laat zien wat er mogelijk wordt wanneer architectonische intentie, geveltechniek en uitvoering vanaf het begin samen worden doordacht. Zo zorgen we dat wat wordt ontworpen, ook daadwerkelijk zo kan worden gebouwd.
“Het mooiste compliment komt uiteindelijk niet van onszelf. Dat ook vanuit de omgeving positief op de gevels wordt gereageerd, zegt genoeg over wat we hier samen hebben neergezet.”
— Dirk Vet, projectleider Heddes Bouw & Ontwikkeling