Gerechtsgebouw Bouwdeel H
17 juni
De voormalige Hogere Burgerschool (HBS) aan de Catharijnesingel in Utrecht is door DP6 en i29 en hun ontwerpteam in opdracht van het Rijksvastgoedbedrijf getransformeerd tot het nieuwe onderkomen van SSR, het opleidingsinstituut van de Rechtspraak en het Openbaar Ministerie. Het statige pand is zorgvuldig hersteld en verduurzaamd, waardoor de oorspronkelijke kwaliteiten weer tot hun recht komen. Ook is een nieuwe tijdlaag toegevoegd, waarin de aansluiting is gezocht op het bestaande en die past bij de identiteit en wensen van het opleidingsinstituut.
Rijke historie en symmetrische opzet
Bouwdeel H werd in 1903 aan de Catharijnesingel gebouwd als HBS, naar ontwerp van architect F. J. Nieuwenhuis. Het was een statig gebouw met een symmetrische U-vormige plattegrond, lange zichtlijnen en een grote mate van ruimtelijkheid.
Tot ca. 1995 was de HBS in gebruik als onderwijsgebouw, daarna werd het verbouwd tot kantoorpand dat behoorde tot de nieuw gebouwde Rechtbank Utrecht, waaraan het gebouw zijn naam, Bouwdeel H, ontleent. De doorlopende gangen werden dichtgebouwd om kantoorwerkruimten te realiseren, doorzichten verdwenen en verlaagde plafonds werden toegevoegd. De oorspronkelijke entree en het trappenhuis verloren daarbij een aanzienlijk deel van hun functie.
Heldere structuur hersteld
DP6 en i29 maakten voor SSR een ontwerp dat de heldere structuur van het historische gebouw weer duidelijk laat spreken, en daarnaast een nieuwe laag geeft die de identiteit van SSR weerspiegelt: een vertrouwde, creatieve en uitnodigende leer- en werkomgeving waar cursisten, docenten en medewerkers zich thuis voelen.
De in de loop der jaren toegevoegde wanden in de lokalenstructuur, de brandscheidingen in de entreehal, de verlaagde plafonds en andere verrommeling zijn weggehaald. De heldere symmetrische structuur, de hoge plafonds en statige ruimtelijkheid uit 1903 zijn weer beleefbaar en het vakmanschap in de details is opnieuw zichtbaar. Op strategische plekken zijn doorbraken gemaakt om meer openheid en doorzichten, en daarmee verbinding te creëren en daglicht toe te voegen. Ook is de groene binnentuin vanuit de hal ontsloten, een oase in het hart waar het concept van ontmoeten en van elkaar leren ook buiten wordt doorgezet.
Balans
Sleutelwoord in het ontwerp van de nieuwe elementen is balans: tussen oud en nieuw, tussen statigheid en huiselijkheid, tussen ronde en vierkante vormen, tussen zachte en harde materialen, tussen transparantie en geborgenheid. Balans verwijst ook naar de weegschaal van Vrouwe Justitia die de afweging van argumenten, bewijzen en getuigenissen weerspiegelt, en hiermee het fundament is van de rechtspraak.
Door consistente, zorgvuldige keuzes in materiaal- en kleurgebruik en zorgvuldige detaillering is één totaalbeeld gerealiseerd dat hoogwaardige kwaliteit uitstraalt. Zo zijn in de gangen op de begane grond de oorspronkelijke terrazzovloeren gerestaureerd en op de verdiepingen is dezelfde vestibulesfeer gerealiseerd door een nieuwe troffelvloer met een chique belijning. Nieuwe binnenkozijnen zijn van donker staal en contrasteren met de oude, zodat de structuur van de oorspronkelijke openingen herkenbaar blijft. Zachte materialen in uniform ontworpen plafondeilanden zorgen voor een fijne akoestiek en nieuwe lichtobjecten verbinden de verschillende ruimtes.
Ontmoeting en interactie
In het gebouw zijn verschillende ontmoetingsplekken ontworpen waar ruimte is voor interactie en samenwerking. Zo worden de cursisten welkom geheten in de weer in oorspronkelijke staat teruggebrachte vestibule: naast een prominente servicebalie zijn hier comfortabele zitjes met zicht op de groene binnentuin en de monumentale trap. Op de eerste verdieping ontmoeten cursisten en docenten elkaar in de mensa, met een diversiteit aan plekken voor interactie, om te leren of werken en om te ontspannen. Op de onderste twee verdiepingen bevinden zich verder cursuslokalen en beeld- en geluidsstudio’s. De bovenste twee etages zijn ingericht als eigentijdse en open werkomgeving voor SSR.