Zonnestraal

24 februari 2009

Het voormalige sanatorium Zonnestraal is één van de meest beroemde jonge monumenten van Nederland en zal binnenkort worden voorgedragen voor de Werelderfgoedlijst van de UNESCO. In 1997 is in een samenwerkingverband met Hubert-Jan Henket architecten en Alle Hosper landschapsarchitecten een structuurplan ontwikkeld voor herbestemming. Als gezondheidscentrum met een combinatie van (para-)medische functies gaat het in zekere zin opnieuw om een soort sanatorium, maar dan voor de kwalen van onze tijd - stress, eetstoornissen en cosmetische correcties. In combinatie met een zorgvoorziening in één van de oude paviljoens is het daarmee een nieuwe formule in de geprivatiseerde gezondheidszorg.

Naast afdelingen voor diverse therapieën, dagbehandeling en sportrevalidatie op de begane grond, kent het programma ook seminar- en vergaderfaciliteiten in de bovenzaal. Dit nieuwe programma is zorgvuldig in de oude structuur van het hoofdgebouw ingepast. Het plan omvat een grondige renovatie van de betonconstructies en de stalen glasgevels, waarbij complexe bouwfysische vraagstukken zijn opgelost. Functionaliteit en architectonische waarden zijn daarbij in balans gebracht. Het hoofdgebouw is in de zomer van 2003 voor de nieuwe functies in gebruik genomen. De herbestemming van de overige twee gebouwen van het complex is in voorbereiding.

In de hoofdopzet van het gerestaureerde gebouw zijn de meeste veranderingen conceptueel bescheiden gehouden. Zoveel mogelijk zijn de nieuwe functies ondergebracht in de oorspronkelijke indeling. Waar dit niet tot doelmatige oplossingen kon leiden zijn veranderingen doorgevoerd. Deze zijn binnenin het transparante gebouw gebracht, waardoor ze van buitenaf weinig opvallen.

De volledig uit hardglas geconstrueerde liftschacht vormt een uitzondering. Deze steekt vanuit de hal bij de hoofdingang door het dak heen en wordt buiten naast het cilindervormige hoofdtrappenhuis zichtbaar. In het enkele staalportaal dat de glasconstructie draagt is tevens alle techniek ten behoeve van de glazen lift zelf ondergebracht. De visuele gevolgen van deze ingrijpende toevoeging zijn hiermee geminimaliseerd, zodat deze ondergeschikt blijft aan het historische karakter van het gebouw.

Eén van de oorspronkelijke, ragdunne stalen glasgevels was nog behouden gebleven en is zorgvuldig gerestaureerd. De overige vliesgevels zijn gereconstrueerd uit vergelijkbare stalen raamprofielen en bijzondere glassoorten. De toepassing van monumentaal, 'getrokken' glas in isolerende beglazing geldt als een innovatie in de restauratiewereld.

In de congreszaal boven is het bijzondere patroon van twee kleuren linoleum teruggebracht, dat de inrichting van de zaal structureerde. Hiertoe zijn twee kleuren uit het authentieke kleurengamma door ons bureau herontworpen en speciaal geproduceerd. De zaal kan met hardglazen schuifwanden worden onderverdeeld in kleinere vergaderruimten.

Op 16 oktober 2008 is het Dresselhuyspaviljoen in Hilversum feestelijk opgeleverd door minister Plasterk. De eerste fase van de restauratie van het Dresselhuyspaviljoen, een van de twee beddenpaviljoens van de voormalige nazorgkolonie Zonnestraal, is daarmee voltooid. In 2003 werden al Hoofdgebouw en Werkplaatsen (compleet) opgeleverd. Nu ook dit beddenpaviljoen (casco) gerestaureerd is begint het ensemble van de architecten Duiker en Bijvoet uit 1931 voor het eerst sinds jaren van verval weer zichtbaar te worden.

In deze fase zijn betonconstructie, dak en gevel (casco) gerestaureerd, zodat de oorspronkelijke architectuur weer zichtbaar is en tot zijn recht komt: het ijle betonskelet met uitdragende balken, vloeren en terrassen. De doorgaande glasstroken uit ranke stalen walsprofielen, gevelvullende puien in de patiëntenkamers en de ronde glazen trappenhuizen aan begin en einde van de beddenvleugels.

Anders dan het Hoofdgebouw, dat feitelijk gereconstrueerd is met behoud van het betonskelet, kan het Dresselhuyspaviljoen als een restauratie pur-sang beschouwd kan worden. Bij aanvang van de restauratie waren nagenoeg alle oorspronkelijke materialen en detailleringen nog aanwezig, al was het soms in deplorabele staat. Betonskelet en vloeren konden voor tweederde behouden en waar nodig in het werk hersteld worden. De stalen ramen zijn voor driekwart uitgenomen, behandeld en teruggeplaatst. Van de dichte geveldelen zijn nagenoeg alle kalkzandsteen binnenspouwbladen en grote delen gepleisterde buitenspouwbladen behouden. Dit betekent dat veel van de binnenafwerkingen behouden konden worden. Deze zullen in de afbouwfase gerestaureerd worden.

Aansluitend op de cascorestauratie is de voorbereiding voor de afbouw van het Dresselhuyspaviljoen van start gegaan. In dit paviljoen zal een Oogkliniek gevestigd worden. Tegelijkertijd is een begin gemaakt met de uitvoering van het landschapsplan (Bureau Alle Hosper) voor het gehele landgoed Zonnestraal. Als sluitstuk zal ook het Termeulenpaviljoen worden aangepakt waarmee de restauratie van de nazorgkolonie voltooid zal worden.

Stel jezelf kort voor! Dan weet het betreffende bedrijf wie hun model gedownload heeft.

Wil je niet bij elke download jouw gegevens in hoeven voeren?
Klik dan hier om in te loggen.

Heb je nog geen account? Maak dan hier een gratis account aan.

Voornaam

Achternaam

E-mailadres

Downloaden

Wanneer je modellen downloadt op Architectenweb.nl worden relevante gegevens van jou – zoals jouw naam en e-mailadres – met het betreffende bedrijf gedeeld. Meer hierover lees je in ons privacybeleid.

Locatie

WDJARCHITECTEN

Neem contact op

Staat van realisatie Voltooid

Start bouw 2003

Plaats Hilversum

Neem contact op met WDJARCHITECTEN

Je bent momenteel niet ingelogd. Hierdoor is het alleen mogelijk om meer informatie per e-mail op te vragen. Wil je liever gebeld worden of documentatie per post ontvangen? Klik dan hier om in te loggen.
Heb je nog geen account? Maak dan hier een gratis account aan.

Voornaam

Achternaam

E-mailadres

Opmerkingen