Naar een offensief monumentenbeleid

25 april 2006, 19:24

Reactie Rijksadviseur voor het Cultureel Erfgoed op advies Raad voor Cultuur

De Rijksadviseur voor het Cultureel Erfgoed, prof. drs. A.L.L.M. (Fons) Asselbergs, heeft mede namens het College van Rijksadviseurs deze week de notitie ‘Naar een offensief monumentenbeleid’ aangeboden aan mr. Medy C. van der Laan, Staatssecretaris van Cultuur. Deze notitie is een reactie op het advies ‘Het tekort van het teveel’ dat de Raad voor Cultuur in september 2005 heeft uitgebracht.

Rijksadviseur Asselbergs verzet zich tegen het sombere beeld van het monumentenbeleid dat uit ‘Het tekort van het teveel’ naar voren komt. Volgens ‘Het tekort van het teveel’ is de monumentenzorg ‘onbeheersbaar’. Er zou daarom een ingrijpende herselectie van alle bestaande monumenten noodzakelijk zijn om de problemen op te lossen. Asselbergs is optimistischer: “Het monumentenbeleid behoort niet exclusief tot het erfgoedbeleid. Het is in de afgelopen decennia vitale verbanden aangegaan met andere terreinen, zoals ruimtelijk beleid, architectuurbeleid en economisch beleid. Dat geldt niet alleen voor het beleid, maar in nog veel sterkere mate voor de dagelijkse praktijk op lokaal niveau.”

De Raad voor Cultuur plaatst de monumentenzorg vooral in relatie tot de andere ‘erfgoedsectoren’, te weten musea en archieven. Volgens rijksadviseur Asselbergs doet deze sectorale benadering geen recht aan de realiteit van de monumentenzorg. Monumenten onderscheiden zich wezenlijk van museumstukken of archiefstukken doordat ze plaatsgebonden zijn; ze hebben minstens zoveel te maken met de (jongere) bebouwing in hun directe omgeving als met de museum- en archievensector.

Monumentenzorg is een cultuurdomein waarin elementen van cultuurbehoud en cultuurschepping onvervreemdbaar samengaan. Monumentenzorg is onderdeel van de zorg voor ruimtelijke kwaliteit bij grote herinrichtingsopgaven in steden en in het landelijk gebied. Deze benadering ontstond al in de stadsvernieuwing in de jaren zeventig, en heeft zich in het Belvedere-beleid verder ontwikkeld. Ook bij toekomstige ruimtelijke transformaties kan de monumentenzorg van vitale betekenis zijn. In dit perspectief bezien is er geen sprake van ‘onbeheersbaarheid’ en zijn de bestaande selectiemethoden niet onwerkbaar. De praktijk kent wél andere problemen, die mede voortkomen uit een rijksbeleid dat inmiddels niet goed op de praktijk is toegesneden. Rijksadviseur Asselbergs steunt daarom de roep om een evaluatie van het monumentenbeleid, die overigens al in 1988 was aangekondigd.

De notitie van Asselbergs gaat met name in op die delen van het advies die betrekking hebben op de monumentenzorg. Het monumentenbeleid van de rijksoverheid moet niet alleen vanuit de cultuurhistorie worden benaderd, maar ook vanuit architectuur, stedenbouw en planologie. Dat betekent een omslag ten goede: “van een defensieve naar een offensieve monumentenzorg, van nadruk op de lasten naar nadruk op de lusten, van zorgelijkheid naar zorgvuldigheid, van tobberigheid naar inspiratie.” Bovendien vindt het rijksbeleid daarmee weer aansluiting bij de vaak succesvolle praktijk.

Trefwoorden

praktijk advies monumentenzorg cultuur cultureel

1	44 woningen op bosrijke locatie in Driebergen vrijdag, 15 mei
2	AM en Amvest zoeken architecten voor herontwikkeling Draka-terrein dinsdag, 19 mei
3	Woningbouwproject KAAP langs het IJ in Amsterdam voltooid dinsdag, 19 mei
4	Tien nominaties voor NRP Gulden Feniks 2026 vrijdag, 15 mei
5	Dam & Partners ontwerpt multifunctioneel gebouw in Schinkelhaven dinsdag, 19 mei

Gerelateerde nieuwsberichten

Monumentenorganisaties bundelen krachten

15 december 2009

Coalitie wil voorfinanciering aanpak monument

22 april 2009

Andere nieuwsberichten

Interdisciplinair team met OMA en OKRA presenteert visie op evolutie van Rome

Vandaag, 16:32

De stedelijke visie Roma Continua bouwt voort op de essentie en sterke punten van de eeuwenoude stad.

Renovatie station Leeuwarden door Movares afgerond

Vandaag, 11:58

Eind vorig jaar is de vernieuwing van station Leeuwarden afgerond. Zowel de gevel als de vloer van het stationsgebouw als de eveneens monumentale perronkappen zijn gerenoveerd.

Publicatie memoreert en actualiseert gedachtegoed Michael van der Vlis

Vandaag, 09:22

Tim Verlaan en Petra Brouwer schetsen de opkomst van een gemengd, democratisch en dichtbebouwd Amsterdam aan de hand van het denken en doen van de voormalige wethouder.

Woningbouwproject KAAP langs het IJ in Amsterdam voltooid

Gisteren, 14:39

Langs het IJ zijn vijf woongebouwen met in totaal zeventig appartementen, commerciële ruimten op de begane grond en een circulair horecapaviljoen gerealiseerd.

Binnenhof al bij voorbaat te klein voor alle organisaties

Vandaag, 14:47

Nog voordat de verbouwing van het Binnenhof klaar is, is het complex te klein voor alle organisaties die erin moeten.

Inschrijving Stadsbouwprijs Amersfoort 2026 gestart

Vandaag, 13:29

Tot en met dinsdag 30 juni 18.00 uur kunnen projecten worden aangeleverd die in de afgelopen twee jaar binnen de gemeentegrenzen van de Keistad zijn gerealiseerd.

Drents stikstofplan om vergunningverlening vlot te trekken

Vandaag, 10:43

Drenthe denkt in het najaar van 2027 weer te kunnen beginnen met het verlenen van vergunningen voor zaken als woningbouw.

TNO ontwikkelt technologie voor recycling zonnepanelen

Gisteren, 15:32

Volgens het onderzoeksbureau kunnen zonnepanelen met de technologie efficiënt en energiezuinig worden ontmanteld en kan meer dan 99 procent van het gebruikte zilver en hoogzuiver silicium worden teruggewonnen.

Bouwconcerns renoveren Drechttunnel voor 233 miljoen euro

Gisteren, 13:47

Bouwconcerns Heijmans en Dura Vermeer en technisch dienstverlener SPIE gaan aan de slag met de renovatie en het onderhoud van de Drechttunnel van snelweg A16.