Naar een offensief monumentenbeleid

25 april 2006, 19:24

Reactie Rijksadviseur voor het Cultureel Erfgoed op advies Raad voor Cultuur

De Rijksadviseur voor het Cultureel Erfgoed, prof. drs. A.L.L.M. (Fons) Asselbergs, heeft mede namens het College van Rijksadviseurs deze week de notitie ‘Naar een offensief monumentenbeleid’ aangeboden aan mr. Medy C. van der Laan, Staatssecretaris van Cultuur. Deze notitie is een reactie op het advies ‘Het tekort van het teveel’ dat de Raad voor Cultuur in september 2005 heeft uitgebracht.

Rijksadviseur Asselbergs verzet zich tegen het sombere beeld van het monumentenbeleid dat uit ‘Het tekort van het teveel’ naar voren komt. Volgens ‘Het tekort van het teveel’ is de monumentenzorg ‘onbeheersbaar’. Er zou daarom een ingrijpende herselectie van alle bestaande monumenten noodzakelijk zijn om de problemen op te lossen. Asselbergs is optimistischer: “Het monumentenbeleid behoort niet exclusief tot het erfgoedbeleid. Het is in de afgelopen decennia vitale verbanden aangegaan met andere terreinen, zoals ruimtelijk beleid, architectuurbeleid en economisch beleid. Dat geldt niet alleen voor het beleid, maar in nog veel sterkere mate voor de dagelijkse praktijk op lokaal niveau.”

De Raad voor Cultuur plaatst de monumentenzorg vooral in relatie tot de andere ‘erfgoedsectoren’, te weten musea en archieven. Volgens rijksadviseur Asselbergs doet deze sectorale benadering geen recht aan de realiteit van de monumentenzorg. Monumenten onderscheiden zich wezenlijk van museumstukken of archiefstukken doordat ze plaatsgebonden zijn; ze hebben minstens zoveel te maken met de (jongere) bebouwing in hun directe omgeving als met de museum- en archievensector.

Monumentenzorg is een cultuurdomein waarin elementen van cultuurbehoud en cultuurschepping onvervreemdbaar samengaan. Monumentenzorg is onderdeel van de zorg voor ruimtelijke kwaliteit bij grote herinrichtingsopgaven in steden en in het landelijk gebied. Deze benadering ontstond al in de stadsvernieuwing in de jaren zeventig, en heeft zich in het Belvedere-beleid verder ontwikkeld. Ook bij toekomstige ruimtelijke transformaties kan de monumentenzorg van vitale betekenis zijn. In dit perspectief bezien is er geen sprake van ‘onbeheersbaarheid’ en zijn de bestaande selectiemethoden niet onwerkbaar. De praktijk kent wél andere problemen, die mede voortkomen uit een rijksbeleid dat inmiddels niet goed op de praktijk is toegesneden. Rijksadviseur Asselbergs steunt daarom de roep om een evaluatie van het monumentenbeleid, die overigens al in 1988 was aangekondigd.

De notitie van Asselbergs gaat met name in op die delen van het advies die betrekking hebben op de monumentenzorg. Het monumentenbeleid van de rijksoverheid moet niet alleen vanuit de cultuurhistorie worden benaderd, maar ook vanuit architectuur, stedenbouw en planologie. Dat betekent een omslag ten goede: “van een defensieve naar een offensieve monumentenzorg, van nadruk op de lasten naar nadruk op de lusten, van zorgelijkheid naar zorgvuldigheid, van tobberigheid naar inspiratie.” Bovendien vindt het rijksbeleid daarmee weer aansluiting bij de vaak succesvolle praktijk.

Trefwoorden

praktijk advies monumentenzorg cultuur cultureel

1	MVSA Architects en Powerhouse Company ontwerpen dubbele woontoren bij Den Haag Centraal maandag, 30 maart
2	Architectenweb symposium: ontwerpen van autovrije buurten woensdag, 25 maart
3	Schiphol maakt nieuwe 'huisarchitecten' bekend donderdag, 26 maart
4	Amsterdam wil hiphopcentrum realiseren in stadsdeel Zuidoost vrijdag, 27 maart
5	Studioninedots ontwerpt zelfbouwwoning als landschap van gestapelde doosjes woensdag, 25 maart

Gerelateerde nieuwsberichten

Monumentenorganisaties bundelen krachten

15 december 2009

Coalitie wil voorfinanciering aanpak monument

22 april 2009

Andere nieuwsberichten

'Materialenwerf' in M4H vormt festivalhart Rotterdam Architectuur Maand

Vandaag, 14:05

Op 3 juni opent het flexibel opgezette bouwwerk in M4H, waar gebruikte bouwmaterialen worden verzameld, bewerkt en opnieuw ingezet. Gedurende de hele maand juni wordt er getest hoe een circulaire stad eruit kan zien, meldt AIR Rotterdam.

Concrete vertaalt ideeën van culinaire chefs naar interieur

Vandaag, 12:15

In de Amsterdamse Noorderstraat heeft Concrete het interieur van het nieuwe restaurant Amice ontworpen.

Gebouw wooncoöperatie krijgt gevel van hergebruikte ventilatiekanalen

Gisteren, 16:04

Naar verwachting wordt begin volgend jaar gestart met de bouw van een woongebouw voor wooncoöperatie De Bonte Hulst in Amsterdam-Noord. Het gebouw in Buiksloterham is ontworpen door bureau SLA.

Jan Knikker vertrekt bij MVRDV

Gisteren, 14:46

Knikker, die sinds 2016 partner was bij MVRDV, heeft een belangrijke rol gespeeld bij de professionalisering van de pr- en acquisitieactiviteiten van MVRDV en de mede daaruit volgende groei van het bureau.

Michael Braungart luistert vijftienjarig jubileum Cradle to Cradle Café op

Vandaag, 11:27

Op dinsdag 14 april organiseert het Cradle to Cradle Café een speciaal jubileumfestival in Utrecht ter gelegenheid van zijn vijftienjarig bestaan.

PBL: politieke keuzes nodig voor aanpassing klimaatverandering

Vandaag, 10:23

Een verstandige keuze is alvast om alles klimaatadaptief aan te pakken, aldus het Planbureau voor de Leefomgeving.

OM vervolgt oud-werknemers Strukton na Saudische omkopingskwestie

Gisteren, 16:52

Eerder werd al bekend dat het bouwbedrijf voor tien miljoen euro heeft geschikt in de corruptiezaak.

Duitsland trekt acht miljard uit voor extra klimaatmaatregelen

Gisteren, 10:59

Het geld is onder andere bedoeld voor de bouw van extra windmolens en subsidies voor de aanschaf van elektrische auto's.

‘Transformatie en optoppen levert tienduizenden woningen en klimaatwinst op’

27 maart, 11:53

Woningbouw vergt veel grondstoffen, maar de Wetenschappelijke Klimaatraad ziet veel mogelijkheden om het anders aan te pakken.

Zeeuwse Staten willen inspraak inwoners op groeiplan provincie

27 maart, 9:30

Meerdere Statenfracties in de provincie Zeeland hebben opgeroepen de inwoners op een goede wijze te betrekken bij het uitwerken van de strategische agenda 2050.

Ga naar het nieuws-archief