Het 'gewone bouwen'

18 januari 2006, 9:00

Tentoonstelling - 25 januari t/m 4 maart 2006 In de vorige eeuw behoorde het Nederlands leefklimaat, en in het bijzonder de volkshuisvesting, tot de beste van de wereld. Dat is niet alleen de verdienste van de grote namen in het bestuur, de architectuur en de stedenbouw. Hoewel Utrecht er zeker anders zou hebben uitgezien als bijvoorbeeld burgemeester Fockema Andrae, architect en stedenbouwer Berlage en architect Rietveld geen nieuwe visie op architectuur en stedenbouw hadden ontwikkeld, is wat daadwerkelijk tot stand is gekomen veel meer het werk van onbekende, of zelfs naamloos gebleven, mensen. Juist dit gewone dagelijkse bouwen in de periode 1920 – 1960 heeft in de vierde stad van Nederland geleid tot een leefomgeving die nog steeds gewaardeerd wordt.

Hoe deze groei heeft plaatsgevonden en welke stedenbouwkundige beslissingen zijn gemaakt in deze periode wordt in de tentoonstelling aan de hand van vier voorbeelden beschreven. Vanuit een stedenbouwkundig perspectief wordt de stad als geheel geanalyseerd en krijgen de verschillende wijken elk een plek binnen het grotere geheel. Het kader wordt gevormd door een studie naar wat er van het ‘masterplan’, dat H.P. Berlage en ir. L.N. Holsboer in 1924 voor de stad Utrecht hebben opgesteld, terecht is gekomen. Om de snelle groei van Utrecht in goede banen te leiden was er behoefte aan dit plan, maar het kreeg nooit de juridische status van een Uitbreidingsplan conform de Woningwet van 1901. De ruggengraat van het plan Berlage vormde een infrastructuur bestaande uit ringwegen en forse doorbraken in de binnenstad. De Neude werd gezien als verkeers- en stadsplein. De binnenstad zou tot een city uitgroeien. Het hierdoor ontstane netwerk van wegen verbond de oude stad met de nieuwe wijken, waar voor de groeiende bevolking degelijke en aantrekkelijke woningen moesten worden gebouwd . Naast nieuwe wegen moest er een nieuw centraal station en zelfs een vliegveld komen. Grote delen van deze visie zijn pas aan het eind van de bestudeerde periode in gewijzigde vorm tot stand gekomen, of zelfs helemaal niet uitgevoerd. Wel werden de voorziene woonwijken grotendeels gerealiseerd. Deze nieuwe woningen in Oog in Al, Elinkwijk en Tolsteeg zijn vandaag de dag nog immer populair. De traditionelere bouw die toegepast is spreekt ook nu nog tot de verbeelding.

De tentoonstelling toont aan dat de directe invloed van Berlage veel geringer is geweest dan meestal in de literatuur wordt gesteld. Daarnaast wordt een beeld geschapen van de manier waarop 'ons stadsie' geworden is tot wat het nu is, hoe Werkspoor en Demka hun stempel hebben gedrukt op het kleine dorpje Zuilen, hoe Rietveld Tolsteeg heeft beïnvloed, hoe parkwijk Oog in Al tot stand kwam, en waarom er geen stadhuis staat op de Neude. Dit en meer kunt u te weten komen in de tentoonstelling ‘Het gewone bouwen: Utrecht 1920 – 1960’.

De tentoonstelling is gemaakt door studenten van de Universiteit Utrecht in het kader van hun Bachelors Onderzoekswerkgroep onder begeleiding van dr. R. Dettingmeijer en drs M. Damme.

Lezing - 9 februari 20.00 uur
Tijdens de lezing zullen de studenten van de Universiteit Utrecht de tentoonstelling inhoudelijk toelichten. De lezing is gratis. Reservering wordt sterk aanbevolen.

Locatie:
Architectuurcentrum Aorta
Aanvang:
20.00 uur
Toegang:
gratis
Aanmelden:
Wegens een beperkt aantal plaatsen wordt u verzocht van tevoren te reserveren via architectuurcentrum Aorta: tours@aorta.nu of tel: 030 2321686.

Trefwoorden

berlage tentoonstelling oog kader

1	Wie betaalt de klimaattransitie? donderdag, 28 mei
2	Kronospan heeft een designcentrum in Milaan donderdag, 28 mei
3	Woningcorporaties moeten niet zelf willen bouwen dinsdag, 26 mei
4	Masterplan voor verdichting rond station Haarlem Spaarnwoude vastgesteld donderdag, 28 mei
5	Wasl Tower van UNS pronkt met hoge keramische gevel donderdag, 28 mei

Gerelateerde nieuwsberichten

Woningen en bedrijven in Parkwijk Utrecht

24 maart 2009

Andere nieuwsberichten

Stuur nu jullie project in voor de prijs voor Zorggebouw van het Jaar 2026

12 minuten geleden

Hebben jullie een zorggebouw in Nederland ontworpen dat in de periode van 1 september 2025 tot en met 31 augustus 2026 opgeleverd of voltooid is? Stuur dat dan nu in voor de Architectenweb Awards 2026! Deadline is 19 juni 2026.

Nominaties voor de Vakjuryprijs Tilburg Architectuurprijs bekend gemaakt

29 mei, 2:46

De vakjury van de Tilburg Architectuurprijs 2026 heeft acht projecten voor de Vakjuryprijs genomineerd.

Powerhouse Company debuteert in Midden-Oosten met hoofdkantoor ingenieursbedrijf

29 mei, 11:53

In Muscat, de hoofdstad van Oman, wordt momenteel gebouwd aan een nieuw hoofdkantoor voor ingenieursbedrijf Bahwan Engineering Company.

Midwerk – hoofdgebouw met houten constructie, hergebruikt stalen skelet in hal erachter

29 mei, 10:00

Het nieuwe gebouw voor Midwerk aan het Oude Winschoterdiep in Sappemeer is ontworpen door De Zwarte Hond.

Minder nieuwbouwwoningen in eerste kwartaal dan 2025

29 mei, 11:06

Er zijn ruim 13.700 nieuwbouwwoningen opgeleverd in het eerste kwartaal van het jaar, meldt het CBS

D66 begint in debat over 'IJstad' in Markermeer, anderen kritisch

29 mei, 9:10

Een nieuwe drijvende stad genaamd 'IJstad' in het Markermeer, daarvoor vroeg D66-Kamerlid Robert van Asten donderdag aandacht in een debat over woningbouw. "De techniek ligt er, het wachten is op de politiek."