NYMA Watertoren getransformeerd tot ontmoetingsplek van makersplaats in Nijmegen

Aan de industriële westzijde van Nijmegen, bij de aanlanding van brug De Oversteek daar, wordt het voormalige terrein van kunstzijdespinnerij NYMA getransformeerd tot makersplaats. Dit voorjaar is de eerste fase van die herbestemming afgerond: de watertoren en de naastgelegen Fabriek AB. De herbestemming van de watertoren is daarbij direct bekroond met de Watertorenprijs 2025. De transformatie van de watertoren en fabriek is ontworpen door Eek en Dekkers (Iggie Dekkers en Piet Hein Eek).

De NYMA kunstzijdespinnerij is in 1929 opgericht en in dat jaar is ook de watertoren gebouwd. Al in de jaren ‘60 werd de meeste productie naar het buitenland verplaatst en bleef op het terrein alleen de productie van een halffabricaat over. Nadat het bedrijf in 2009 definitief zijn deuren sloot op het terrein, heeft het fabrieksterrein een periode leeg gestaan. Nu worden de verschillende gebouwen getransformeerd om onderdeel te worden van de NYMA makersplaats.

Van de gebouwen op het terrein zijn er veel gesloopt, maar zijn gelukkig ook een aantal karakteristieke gebouwen behouden gebleven. Voor de transformatie van de watertoren, Fabriek AB, de spoelenbleek en C3 heeft Eek en Dekkers een ontwerp gemaakt. Na de oplevering van de eerste fase, de watertoren en Fabriek AB, wordt dit najaar gestart met de transformatie van de spoelenbleek en C3. Onderdeel van die volgende fases zijn een nieuwe passage en een NYMA store.

De NYMA makersplaats is een bedrijfsverzamelgebouw / broedplaats voor allerlei ambachten. Zo zijn er werkplaatsen voor hout, metaal, textiel, keramiek, edelmetaal, en beeld en geluid. De verschillende ondernemers huren er een eigen studio en kunnen daarnaast gebruikmaken van de gezamenlijke werkplaatsen.

Binnen de makersplaats is de NYMA Watertoren nu getransformeerd tot centrale ontmoetingsplek. Op de begane grond ligt een café waar makers en bezoekers terecht kunnen. Bovenin de toren bevindt zich een panoramabar die rondom uitzicht biedt over de stad. De tussenliggende verdiepingen bieden ruimte voor vergaderingen, cursussen, workshops en andere bijeenkomsten.

Van de toren restte eigenlijk alleen nog het betonnen skelet, nadat eerder de gemetselde en gepleisterde wanden ervan waren gesloopt vanwege hun bouwvallige staat. Na het herstel van de betonnen constructie is er een nieuwe huid achter gerealiseerd. Eek en Dekkers heeft de dikte van de gevel hier geprobeerd te beperken om aan de binnenzijde voldoende bruikbare ruimte over te houden.

De noodzakelijke extra vluchttrap heeft Eek en Dekkers wat los gehouden van de watertoren om het silhouet van het gemeentelijk monument zo min mogelijk geweld aan te doen.

Bij de transformatie van Fabriek AB heeft het architectenbureau de betonnen constructie ongemoeid gelaten en er plaatselijk een nieuwe glazen gevel voor gezet. Zo blijft de betonnen constructie steeds zichtbaar, net zoals de werkplekken van de makers.

De herbestemming sluit aan bij de visie van de NYMA makersplaats en ontwerpfilosofie van Eek en Dekkers: bestaande gebouwen en materialen een nieuwe betekenis geven en ruimte creëren voor makers, ondernemers en bezoekers. De karakteristieke elementen van de watertoren zijn behouden en gecombineerd met nieuwe ingrepen die het gebouw geschikt maken voor zijn nieuwe functie.

Provincie Gelderland en gemeente Nijmegen hebben financieel bijgedragen aan de herontwikkeling van het voormalige fabrieksterrein om ervoor te zorgen dat dit Gelderse erfgoed behouden blijft en een publieksgerichte functie zou krijgen. Ook het Nationaal Restauratiefonds heeft de herontwikkeling ondersteund. De transformatie is uitgevoerd door Van Schijndel Bouwgroep.