Martin Tenpierik pleit bij intreerede TU Delft voor gebouwen die met klimaat meebewegen

9 maart, 16:00

In de intreerede van Martin Tenpierik als professor bouwfysica aan de TU Delft, Faculteit Bouwkunde stonden de noodzaak en kansen van klimaatresponsieve gebouwen centraal. Volgens de kersverse professor zullen klimaatresponsieve gebouwen, gebouwen die kunnen meebewegen met het klimaat, steeds belangrijker gaan worden. Ze bieden immers een kansrijke oplossing voor bouw gerelateerde problemen die het directe gevolg zijn van een opwarmend klimaat.

De crux ligt daarbij, volgens Tenpierik, in het minder afhankelijk worden van mechanische airconditioning. Gebouwen die warmte en luchtstromen passief kunnen reguleren kunnen die afhankelijkheid verminderen, aldus Tenpierik. Het gebruik van innovatieve materialen en technologieën biedt inmiddels veel aanknopingspunten voor die noodzakelijke ontwikkeling. Het biedt daarnaast ook de nodige creatieve impulsen voor architecten.

Materialen en systemen
Tenpierik stelt, niet als eerste, vast dat de gebouwde omgeving verantwoordelijk is voor een aanzienlijk deel van het mondiale energiegebruik. Dat energiegebruik is voor een steeds belangrijker deel toe te schrijven aan de koeling van gebouwen. Ook in ons land is de laatste jaren een duidelijke toename in de verkoop van airconditioners waar te nemen.

Tenpierik bepleit een beweging in een andere richting. "Als we echt toe willen naar nul-emissie én gezonde gebouwen, moeten we verder gaan dan traditionele technieken. We moeten ontwerpen voor een binnenklimaat dat vanzelf reageert op wat er buiten gebeurt."

In zijn onderzoek richt Tenpierik zich daarom ook op materialen en systemen die precies dat mogelijk maken. Zo onderzocht hij faseovergangsmaterialen die zonnewarmte tijdelijk kunnen opslaan en glas dat automatisch donkerder wordt bij fel licht. Maar ook innovatieve gevelsystemen die kunnen schakelen tussen isoleren en ventileren bieden opties.

Voorbeeld
Een inspirerend voorbeeld van dit type innovatie trof Tenpierik aan op Biënnale van Venetië in 2019. Daar zag hij een geavanceerde trombe-muur die bestond uit een dikke massa achter glas waarmee zonnewarmte werd benut om de warmtevraag te verlagen. Dankzij een draaibaar ontwerp kan een dergelijk type muur ook interne warmte opnemen en zo in de zomer koelen. In de winter geeft het systeem opgeslagen zonnewarmte ’s avonds af; in de zomer voert het ’s nachts overtollige warmte af.

Crabs
Al deze systemen vallen binnen de categorie Climate Responsive and Adaptive Building Systems (CRABS). Deze systemen zijn, volgens Tenpierik, essentieel om gebouwen echt toekomstbestendig te maken. De nieuwe materiaaltechnologie en geavanceerde simulaties maken het mogelijk om gebouwen te ontwerpen die werkelijk reageren op hun omgeving. Tenpierik voorziet bovendien dat deze ontwikkeling de deuren zal openen naar architectuur die slimmer, energiezuiniger en comfortabeler is.

Nieuwe generatie
Tenpierik ziet bouwfysica dus niet uitsluitend als een technologische uitdaging. Bouwfysica kan in zijn ogen ook een impuls voor innovatieve architectuur zijn. Een innovatie bovendien waar een nieuwe generatie ontwerpers aan kan gaan werken. Door studenten te leren hoe warmte, vocht, luchtstromen en licht zich gedragen, kan die verworven kennis hen gaan inspireren tot nieuwe vormen en concepten, hoopt Tenpierik.

Hij wil daarnaast sterk gaan inzetten op digitale simulaties, data-analyse en andere opkomende technologieën. Zo hoopt Tenpierik studenten beter te kunnen voorbereiden op een bouwpraktijk waarin ontwerpprocessen steeds kennisintensiever worden. "Creativiteit groeit wanneer je begrijpt hoe een gebouw werkt", stelt Tenpierik. "Fundamentele kennis stelt je in staat betere, slimmere keuzes te maken, en dat zie ik telkens terug in de ontwerpen van onze studenten."

De intreerede van Martin Tenpierik vond plaats op 6 maart jl.

Trefwoorden

klimaatadaptatie bouwfysica martin tenpierik klimaatresponsieve gebouwen faculteit bouwkunde tu delft

1	Kantoorcomplex door Goof Spruit bij station Utrecht krijgt tweede leven als De Nieuwe Tuin woensdag, 11 maart
2	Woongebouw door van Bergen Kolpa vormt nieuwe markering langs bocht Rotte dinsdag, 10 maart
3	Gerenoveerd Valkhof Museum heropent deuren op 6 juni dinsdag, 10 maart
4	Alkmaar selecteert VenhoevenCS en Wind voor nieuwbouw Hoornse Vaart maandag, 9 maart
5	Zeven ontwerpteams aan de slag met herontwikkeling Bernhardkazerne Amersfoort woensdag, 11 maart

Gerelateerde nieuwsberichten

Tosin Oshinowo benoemd tot nieuwe Oosterhoff Visiting Professor TU Delft

20 februari

Ingrid Thijssen wordt nieuwe bestuursvoorzitter TU Delft

11 november 2025

Ronald Schleurholts gestart als hoogleraar Heritage & Design aan TU Delft

4 september 2025

Oververhitting voorkomen: beter, duurzamer en niet duurder dan ‘genezen’

2 juli 2025

Renson

Toon alles

Gerelateerde podcasts

Duuzaam ontwerpen en bouwen

Gesprek met Wilco Scheffer en Gert Jan Samsom over duurzaam ontwerpen en bouwen

31 maart 2022

Andere nieuwsberichten

De Urbanisten schetst perspectief voor vitale en aantrekkelijke Rotterdamse binnenstad

Gisteren, 16:41

In opdracht van BIZ RotterdamCentrum maakte De Urbanisten een perspectief voor een vitale en aantrekkelijke binnenstad die samengaat met een meer klimaat- en natuursensitieve inrichting

Studio Vinke en Loos van Vliet ontwerpen blok met woningen in haven Lelystad

Gisteren, 15:24

In de haven van Lelystad wordt een blok met 160 woningen naar ontwerp van Studio Vinke in samenwerking met Atelier Loos van Vliet gerealiseerd. Bataviahof wordt het middelste van vijf wooncomplexen, waarvan er inmiddels twee zijn gerealiseerd.

Cepezed geselecteerd voor ontwerp Collectiecentrum Overijssel

Gisteren, 14:15

Het Delftse bureau won de Europese aanbesteding die was uitgeschreven voor het gebouw, dat een plek krijgt in het Havenkwartier in Deventer.

Smiljan Radic onderscheiden met Pritzker Prize 2026

Gisteren, 12:09

De zestigjarige Chileen wordt door de jury geprezen als een architect die elke opgave met een hoge mate van originaliteit benadert en gebouwen ontwerpt die zowel fragiel ogen als een stille vorm van plezier uitstralen.