Martin Tenpierik pleit bij intreerede TU Delft voor gebouwen die met klimaat meebewegen

9 maart, 16:00

In de intreerede van Martin Tenpierik als professor bouwfysica aan de TU Delft, Faculteit Bouwkunde stonden de noodzaak en kansen van klimaatresponsieve gebouwen centraal. Volgens de kersverse professor zullen klimaatresponsieve gebouwen, gebouwen die kunnen meebewegen met het klimaat, steeds belangrijker gaan worden. Ze bieden immers een kansrijke oplossing voor bouw gerelateerde problemen die het directe gevolg zijn van een opwarmend klimaat.

De crux ligt daarbij, volgens Tenpierik, in het minder afhankelijk worden van mechanische airconditioning. Gebouwen die warmte en luchtstromen passief kunnen reguleren kunnen die afhankelijkheid verminderen, aldus Tenpierik. Het gebruik van innovatieve materialen en technologieën biedt inmiddels veel aanknopingspunten voor die noodzakelijke ontwikkeling. Het biedt daarnaast ook de nodige creatieve impulsen voor architecten.

Materialen en systemen
Tenpierik stelt, niet als eerste, vast dat de gebouwde omgeving verantwoordelijk is voor een aanzienlijk deel van het mondiale energiegebruik. Dat energiegebruik is voor een steeds belangrijker deel toe te schrijven aan de koeling van gebouwen. Ook in ons land is de laatste jaren een duidelijke toename in de verkoop van airconditioners waar te nemen.

Tenpierik bepleit een beweging in een andere richting. "Als we echt toe willen naar nul-emissie én gezonde gebouwen, moeten we verder gaan dan traditionele technieken. We moeten ontwerpen voor een binnenklimaat dat vanzelf reageert op wat er buiten gebeurt."

In zijn onderzoek richt Tenpierik zich daarom ook op materialen en systemen die precies dat mogelijk maken. Zo onderzocht hij faseovergangsmaterialen die zonnewarmte tijdelijk kunnen opslaan en glas dat automatisch donkerder wordt bij fel licht. Maar ook innovatieve gevelsystemen die kunnen schakelen tussen isoleren en ventileren bieden opties.

Voorbeeld
Een inspirerend voorbeeld van dit type innovatie trof Tenpierik aan op Biënnale van Venetië in 2019. Daar zag hij een geavanceerde trombe-muur die bestond uit een dikke massa achter glas waarmee zonnewarmte werd benut om de warmtevraag te verlagen. Dankzij een draaibaar ontwerp kan een dergelijk type muur ook interne warmte opnemen en zo in de zomer koelen. In de winter geeft het systeem opgeslagen zonnewarmte ’s avonds af; in de zomer voert het ’s nachts overtollige warmte af.

Crabs
Al deze systemen vallen binnen de categorie Climate Responsive and Adaptive Building Systems (CRABS). Deze systemen zijn, volgens Tenpierik, essentieel om gebouwen echt toekomstbestendig te maken. De nieuwe materiaaltechnologie en geavanceerde simulaties maken het mogelijk om gebouwen te ontwerpen die werkelijk reageren op hun omgeving. Tenpierik voorziet bovendien dat deze ontwikkeling de deuren zal openen naar architectuur die slimmer, energiezuiniger en comfortabeler is.

Nieuwe generatie
Tenpierik ziet bouwfysica dus niet uitsluitend als een technologische uitdaging. Bouwfysica kan in zijn ogen ook een impuls voor innovatieve architectuur zijn. Een innovatie bovendien waar een nieuwe generatie ontwerpers aan kan gaan werken. Door studenten te leren hoe warmte, vocht, luchtstromen en licht zich gedragen, kan die verworven kennis hen gaan inspireren tot nieuwe vormen en concepten, hoopt Tenpierik.

Hij wil daarnaast sterk gaan inzetten op digitale simulaties, data-analyse en andere opkomende technologieën. Zo hoopt Tenpierik studenten beter te kunnen voorbereiden op een bouwpraktijk waarin ontwerpprocessen steeds kennisintensiever worden. "Creativiteit groeit wanneer je begrijpt hoe een gebouw werkt", stelt Tenpierik. "Fundamentele kennis stelt je in staat betere, slimmere keuzes te maken, en dat zie ik telkens terug in de ontwerpen van onze studenten."

De intreerede van Martin Tenpierik vond plaats op 6 maart jl.

Trefwoorden

klimaatadaptatie bouwfysica martin tenpierik klimaatresponsieve gebouwen faculteit bouwkunde tu delft

1	Genomineerden BNA Beste Gebouw van het Jaar 2026 bekend dinsdag, 28 april
2	Architectenweb symposium: samenwerken op kantoor dinsdag, 28 april
3	Mecanoo ontwerpt filmtheater Fraterhuis in binnenstad Zwolle vrijdag, 24 april
4	MVRDV en Diamond Schmitt ontwerpen tweede gebouw voor universiteit Toronto dinsdag, 28 april
5	Groosman heeft 'eigen' Coolse Poort in centrum Rotterdam gerenoveerd woensdag, 29 april

Gerelateerde nieuwsberichten

Tosin Oshinowo benoemd tot nieuwe Oosterhoff Visiting Professor TU Delft

20 februari

Ingrid Thijssen wordt nieuwe bestuursvoorzitter TU Delft

11 november 2025

Onderzoek: bedrijventerreinen slecht voorbereid op wateroverlast

16 maart

Ronald Schleurholts gestart als hoogleraar Heritage & Design aan TU Delft

4 september 2025

Oververhitting voorkomen: beter, duurzamer en niet duurder dan ‘genezen’

2 juli 2025

Renson

Toon alles

Gerelateerde podcasts

Duuzaam ontwerpen en bouwen

Gesprek met Wilco Scheffer en Gert Jan Samsom over duurzaam ontwerpen en bouwen

31 maart 2022

Andere nieuwsberichten

OMA en Salone gaan strategische, kennisgerichte samenwerking aan

Vandaag, 14:40

Salone del Mobile gaat samenwerken met OMA bij een strategische verkenning van de veranderingen in de toeleveringsketen op het gebied van design.

Bouwvergunning voor torens MVRDV op Tour & Taxis-terrein Brussel

Vandaag, 13:11

Het project is onderdeel van het Lake Side-masterplan in Brussel, ook ontworpen door het bureau. Het complex van 58.000 vierkante meter bestaat uit twee met elkaar verbonden torens, met kantoren, woningen en publieke voorzieningen.

In gesprek met John van de Water over 'Reconnecting with China' en het debat over werken in China

Vandaag, 10:00

Op woensdag 13 mei aanstaande presenteren John van de Water van NEXT architects en NAi010 uitgevers zijn nieuwste publicatie.

Stijn Dries transformeert papierfabriek tot creatief atelierdorp

Gisteren, 13:27

De voormalige papierfabriek De Hoop in Zaanstad is veranderd in een onderkomen voor tweehonderd creatieve ondernemers.

Brabant investeert 1,4 miljoen in waterfilter in Vlaanderen

4 uur geleden

Het fosfaatfilter moet vervuild grondwater op een natuurlijke manier zuiveren voordat het naar het Nederlandse natuurgebied de Groote Meer bij Ossendrecht stroomt.