Architectuurvierdaagse 2005 in Nijmegen

20 juni 2005, 9:08

een reis door de tijd, 30 juni t/m 3 juli 2005

De feestelijke landelijke aftrap van de Dag van de Architectuur is dit jaar in Nijmegen. De stad bestaat 2000 jaar en viert dat groots. In het kader van deze dag wordt van 30 juni t/m 3 juli de Architectuurvierdaagse georganiseerd, uiteraard met een knipoog naar het wereldbekende wandelevenement in de zomer.
Donderdag 30 juni: Architectuurfilmfestival
De Architectuurvierdaagse gaat van start met een filmfestival in LUX (Mariënburg 38-39) en het Arsenaal (Arsenaalpoort 6). Van19.00 uur tot 19.45 zijn er in het Arsenaal diverse filmpjes te zien van Stichting Nijmegen Blijft In Beeld waarin aandacht besteed wordt aan de stad Nijmegen, vroeger en nu. Van 20.00 tot 20.45 vertoont de Joris Ivens Stichting in het Arsenaal 3 Architectuurfilms: De Brug, de nieuwste synchronisatie van Regen en Nieuw Architectuur met een inleiding van Bram Relouw. Later op de avond van 21.00 tot 22.00 uur vertoont LUX eenmalig een documentaire over architect Sybold van Ravesteyn. Het betreft een portret van een opmerkelijke en eigenzinnige architect, geplaatst tegen de opvattingen en achtergrond van de veranderende opvattingen van de architectuur. Van Ravesteyn ontwierp o.a. het Station in Nijmegen. Aansluitend is in LUX om 22.15 uur de Speelfim My architect- a son’s journey te zien. Nathaniel Kahn gaat op zoek naar het werkelijke leven van zijn vader, de wereldberoemde architect Louis I Kahn. Deze laatste film draait de hele week in LUX. De toegang voor het filmprogramma in het Arsenaal is gratis. In LUX kunt u voor de prijs van 1 kaartje €7,- beide films bezoeken. Meer informatie over het programma is te vinden op de site www.architectuurcentrumnijmegen.nl en www.lux-nijmegen.nl. Reserveren is mogelijk via LUX 0900-5894636.

Vrijdag 1 juli: De landelijke aftrap
Vanaf 14.00 uur vindt de landelijke aftrap van de Dag van de Architectuur plaats in de Stadsschouwburg in Nijmegen.Deelnemers dienen zich hiervoor vooraf aan te melden. Informatie via dvda@dvda.nl of via info@architectuurcentrumnijmegen.nl of 024-3244382.
Vanaf 14.00 uur
Ontvangst gasten in de Schouwburg (Keizer Karelplein Nijmegen)
14.30 uur Ontvangst door Marie Hélène Cornips, voorzitter stichting Dag van de Architectuur en directeur BNA
14.35 uur Welkom door Dick Pouderoyen, voorzitter BNA Kring Nijmegen
14.45 uur 2000 Jaar inspiratie voor Nijmegen, Guusje ter Horst, burgemeester Nijmegen
14.50 uur Debat: de illusie van tijdloze architectuur

Architectuur en stedenbouw zijn voor een aanzienlijk deel te beschouwen als een tijdrovend en kostbaar proces van trial and error. Telkens wordt daarbij getracht om zo goed mogelijk te zijn voorbereid op de nabije toekomst, en ook nog oog te hebben voor het verleden. Het is een debat van vele eeuwen: hoe continuïteit te bieden, op welke wijze in gesprek te blijven met de historie en in welke vormentaal aansluiting te houden met de familietrekken van de Nederlandse bouwgeschiedenis. De keuzes worden soms gepresenteerd als een breuk met het verleden, in andere gevallen als een terugval ‘op het tuinpad van mijn vader’. De ‘modernisten’ zijn van alle tijden, net als de ‘retrobouwers’. Van beiden staat het stedelijk landschap vol met wat later de brokken van achterhaalde toekomsten blijken te zijn. Zelfs over Vinexwijken uit de jaren negentig wordt nu al geroepen dat dit nooit meer zo moet worden gedaan. Ze zijn nog niet af of ze worden al naar de mestvaalt van de geschiedenis verwezen. Impliciet zit in zulke oordelen de optimistische veronderstelling dat we het voortaan beter zullen en kunnen aanpakken, een illusie die planners en ontwerpers wel moeten hebben om niet moedeloos het bijltje erbij neer te gooien. Maar hoe is die geschiedenis goed te gebruiken?
Tijdens de officiële aftrap van de dag van de Architectuur 2005 spreken vier heel verschillende deskundigen hierover een statement uit, en gaan vervolgens met elkaar in debat om zich hun illusie niet laten ontnemen.
15.50 uur Officiële opening Dag van de Architectuur Kees van der Hoeven, voorzitter BNA.
16.15 uur Start excursies

Wandelroute Mariënburgproject door architect Sjoerd Soeters en Jos van Eldonk (Soeter Van Eldonk Ponec Architecten)
Busexcursie en rondleiding Limosproject door architect Joop Slangen en Peter van Oppen (Architectenbureau Joop Slangen)
Busexcursie en rondleiding Verkeerspost door Jan Middel (Bezoekerscentrum Rivierengebied) en Tjeerd Jellema (De Zwarte Hond)
Busexcursie en rondleiding Radboud Universiteit door Paul Aretz (AGS Architecten) en Radboud Ziekenhuis door Gerard Grootzwaaftink (EGM Architecten)

17.45 tot 18.45 uur Borrel in de Commanderie van Sint Jan, Franseplaats 1 in Nijmegen
19.00 tot 21.30 uur Aansluitend diner in Commanderie van Sint Jan

Zaterdag 2 juli:
Presentatie Architectuurvierdaagse route Als bijzonder onderdeel binnen de Architectuurvierdaagse wordt op zaterdag 2 juli om 11.00 uur bij de Donjon in het Valkhofpark een nieuwe architectuurroute gepresenteerd. De route kan te voet of per fiets gevolgd worden en bestaat uit 4 onderdelen die een gelijkenis hebben met de bestaande vierdaagse wandelroutes. Op deze manier wordt de architectuur en stedenbouw van vier gebieden in Nijmegen in kaart gebracht. Wethouder Paul Depla zal het eerste exemplaar van de route in ontvangst nemen. Na de presentatie zal een aantal routes per fiets of te voet van start gaan. De start van de route vindt te voet of per fiets plaats onder begeleiding van Nijmeegse Architecten. Inschrijven hiervoor (gratis) kan ter plaatse. Om iets voor 13.00 uur zal de route terugkeren op het Valkhof i.v.m. de feestelijke opening van de donjon die o.v.b. dan zal plaatsvinden. De complete architectuurroute bestaande uit 4 onderdelen kost €5,- en de onderdelen zijn los verkrijgbaar voor €1,50. De route is te koop in de Feestwinkel van Nijmegen 2000 (Mariënburgkapel), bij de VVV en in diverse boekhandels. Na de zomer is de route ook in het ACN verkrijgbaar.

Zondag 3 juli: Romeinse zandkastelen bouwen
Zondag 3 juli bestaat het programma uit twee onderdelen. Van 10.00 tot 12.30 uur en van 13.00 tot 15.30 uur worden er op het terrein van de Hessenberg, waar bijzondere zandsculpturen met beeltenissen van het oude Nijmegen gebouwd zijn, twee workshops Romeinse zandkastelen bouwen georganiseerd. Jong en oud (!) kan zich ter plaatse hiervoor opgeven. De workshops vinden plaats in het eerste weekend dat het zandsculpurenterrein open is voor publiek. Stichting Benedenstad Nijmegen presenteert op het terrein de herbouw van de Oude Hezelpoort in de stijl en de bouw van 1782. Daarnaast worden de kloosterkerk en de kruittoren uit de tijd van de middeleeuwen gebouwd en deze worden aan elkaar gekoppeld door de Nijmeegse stadswallen. Op deze manier heeft men zicht op de Hezelstraat in oude glorie. Van 17 juni t/m 31 juli wordt op het terrein van de Hessenberg aan deze zandsculpturen gebouwd. Vanaf 2 juli is het terrein open voor publiek.

Zondag 3 juli: Stadswandelingen
Naast de workshops zijn er rondleidingen rond drie thema’s in de binnenstad van Nijmegen; de Wederopbouw door Leon van Meijel, De Oude Stad door Willem Alferink, en de Benedenstad door Dick Pouderoyen en Wim Kol. De rondleidingen duren max. een uur worden drie keer gehouden en starten om 11.00 uur, om 12.30 uur en om 14.00 uur. Vertrekpunt is de Hessenberg (Ingang Lange Hezelstraat). Deelname is gratis.

Maand juli: Etalage-expositie Nijmeegse architecten
"Architecten maken nieuw ontwerp voor het gebied rond de sluis aan de Waalkade"
In de maand juli is in de etalage van het Architectuur Centrum Nijmegen aan de Kannenmarkt 6 een expositie te zien die is samengesteld door architecten uit (de regio) Nijmegen. De architecten hebben zich de opdracht gesteld om voor een markante plek in Nijmegen een idee aan te leveren. Het betreft de sluis aan de Waalkade t.p.v. de Lage Markt. Deze historische plek heeft een aantal metamorfoses ondergaan. Niet iedereen is even enthousiast over het uiteindelijke, huidige resultaat. Het paviljoenachtige gebouwtje op de keermuur staat al lang leeg. Om een nieuwe invulling voor deze plek te bedenken lieten de architecten hun fantasie de vrije loop. Ze waren volkomen vrij in de manier waarop ze deze plek een ander aanzien konden geven. Door voor deze plek een in de Nijmeegse historische context passend ontwerp te maken dragen de architecten hun persoonlijke ontwerpvisie uit of maken ze wellicht een statement. De expositie toont uiteenlopende, verrassende en aansprekende invullingen voor deze bijzondere locatie in de stad. De etalage-expositie is elke dag te bezichtigen van 11.00 uur tot 20.00 uur.

Expositie Nooit gebouwd Nijmegen: 10 juni t/m 24 juli 2005 in de Mariënburgkapel (Mariënburg 26)
In de Mariënburgkapel is de expositie Nooit gebouwd Nijmegen, de gedroomde stad, te zien en is er een boek over het thema verkrijgbaar. Openingstijden: maandag t/m zaterdag en koopzondag van 13.00 – 17.00 uur, koopavond tot 20.00 uur. De toegang is gratis.

Extra informatie architectuurfilmfestival op 30 juni
My architect
Nathaniel Kahn was nog maar twaalf jaar oud toen zijn vader, de beroemde architect Louis Kahn, in 1974 in het herentoilet van Penn station in New York overleed aan de gevolgen van een hartaanval. Louis Kahn liet drie vrouwen en drie kinderen achter: naast zijn wettige echtgenote en hun dochter, nog twee buitenechtelijke geliefden die hem elk een kind baarden. Hoewel Nathaniel Kahn zijn vader regelmatig zag, besloot hij, een kleine dertig jaar na diens dood, toch tot een nadere kennismaking met de man die nog steeds geldt als een van de grote architecten van de vorige eeuw. Het brengt hem bij veel mensen, op veel plekken en in veel gebouwen. Bij Philip Johnson, bijvoorbeeld, gerenommeerd architect en bevriend met zijn vader. En bij I. M. Pei, eveneens architect en bovendien behept met een verfrissende dosis zelfrelativering. Zo verklaart Pei dat hij misschien in zijn leven een vele malen grotere productie op zijn naam heeft staan dan Louis Kahn, maar dat hij indien mogelijk al die gebouwen moeiteloos zou inruilen voor het handjevol meesterwerken waarmee Louis Kahn de wereld heeft verrijkt. Kwaliteit is wat geldt, niet kwantiteit. De vele herinneringen en anekdotes van vakgenoten, vrienden en familie worden afgewisseld met archiefbeelden waarop de architect zelf te zien en soms ook te horen is. We zien een kleine man met een kwieke tred en een door de brandwonden - die hij als klein kind opliep - getekend gelaat. Zelfverzekerd, innemend, maar ook innerlijk verscheurd en terughoudend waar het aankwam op zijn privéleven. Louis Kahns werkelijke brille en daarmee ook een belangrijk deel van zijn persoonlijkheid, wordt echter pas goed zichtbaar wanneer Nathaniel de gebouwen bezoekt die zijn vader heeft ontworpen. De Yale Art Gallery, het Trenton Bathhouse, het Salk Institute for Biological Studies, de Exeter Library. De tastbaarheid van zijn vaders werk, de onmiskenbare weerspiegeling van zijn vader in dat werk, lijkt voor Nathaniel Kahn de meest louterende ervaring te zijn. In die prachtige, serene gebouwen liggen antwoorden besloten die geen enkel mens hem kan geven. Met als hoogtepunt misschien wel Louis Kahns magnum opus, het regeringsgebouw in Dhaka in Bangladesh. Het laatste gebouw waaraan hij werkte voor zijn dood en dat pas jaren later voltooid werd. Een onaards mooi bouwwerk waarin de joodse Kahn zijn islamitische opdrachtgevers respect betuigde door er een enorme moskee in te plaatsen. Een gebouw bovendien dat leeft, functioneert en waar intens veel van gehouden wordt. USA 2003; Regie en scenario: Nathaniel Kahn; Met: Nathaniel Kahn, Philip Johnson, I. M. Pei, Anne Tyng, Frank O. Gehry e.a.; 116 min, kleur; Engels gesproken, Nederlands ondertiteld Extra informatie architectuurfilmfestival op 30 juni
Een portret van de opmerkelijke en eigenzinnige architect Sybold van Ravesteyn (1889-1983), geplaatst tegen de achtergrond van de veranderende opvattingen in de architectuur. Deze film gaat over de architect Van Ravesteyn (1889-1983), tijdgenoot van Rietveld en Berlage. Van Ravesteyn is verguisd als architect die 'on-Hollandse suikertaarten' maakte in het Nederlandse landschap. Maar hij heeft ook veel functionele gebouwen ontworpen, zoals de stations van Rotterdam, Bergen op Zoom, Vlissingen en Utrecht. Hij is met name bekend van de Kunstmin in Dordrecht en Diergaarde Blijdorp in Rotterdam. Een solist in ons keurig aangeharkt calvinistisch landje en daardoor door alle tijdsperioden heen verguisd door zowel het vak als het publiek. Sybold van Ravesteyn heeft de twijfelachtige eer de meest afgebroken architect van Nederland te zijn. De plannen om het Centraal Station van Rotterdam totaal te veranderen zijn in een vergevorderd stadium. Zoals het er naar uitziet, gaat hiermee weer een ontwerp van architect Van Ravesteyn verloren.

Op foto's ziet architect Sybold van Ravesteyn er altijd keurig uit, netjes in pak, type boekhouder. Niet iemand die je associeert met tierlantijnen of krullen en zeker niet met een flamboyante levensstijl. Er moeten twee zielen in mans borst hebben gehuisd. Een Van Ravesteyn die hield van klare lijnen en een heldere indeling en een Van Ravesteyn die zich verloor in groteske details.

Het werk van de architect roept blijkbaar discussie op, omdat hij volgens sommigen non-conformistisch was, maar volgens anderen niet meer dan een begaafde banketbakker of een decoratie op het behang van de geschiedenis. Een ongewone complexe man komt naar voren na onze gesprekken met diegenen die hem hebben gekend. Een man die op verjaardagen altijd originele zelfgemaakte cadeaus bij zich had, maar zijn eerste vrouw verliet door haar koeltjes en zakelijk een briefje te schrijven. Van Ravesteyn ontwerpt een treinwagon tijdens de WOII voor Seyss Inquart, maar ook een verzetsmonument voor Benschop na de oorlog. In de jaren '30 behorend tot de top van de moderne architecten, autoritair, egoïstisch, eigenlijk had hij alles in huis om een grote architect te worden, voortlevend in zijn ontwerpen. Toch heeft hij het niet gehaald. Uiteindelijk zal de film ook gaan over de tragiek van een man die in het diepst van zijn gedachten groter was dan hij dacht en daar aan het eind van zijn leven ook een vermoeden van had, wat hem nog extra tragischer maakt. In de film vertellen naaste familieleden herinneringen aan hem. Hij komt naar voren als een eigenzinnige en egocentrische man. Daarnaast gaan architecten die geïnspireerd zijn door zijn bouwwerken in op het belang van zijn werken. Maar een hoofdrol in de film is weggelegd voor zijn unieke ontwerpen door de jaren heen en er wordt gepoogd een antwoord te geven op wat Van Ravesteyn voor de Nederlandse architectuurhistorie heeft betekend.

Extra informatie Nooit gebouwd Nijmegen
Expositie en boek Nooit gebouwd Nijmegen
Nijmegen, die oude stad, is eigenlijk een nieuwe stad. Behalve een kleine historische enclave in de westelijk benedenstad is er vrij weinig zichtbaar dat verder teruggaat dan 125 jaar. Vanwege de late ontmanteling, vanwege de katholieke emancipatie (universiteit) en vanwege de verwoestingen door oorlogsgeweld is er in de loop van de afgelopen 125 jaar in Nijmegen meer gebouwd dan in vergelijkbare steden. Maar er is nog veel meer ontworpen... en toch maar niet gebouwd. Deze laatste categorie gebouwen en projecten vormt het onderwerp van het boek en de expositie Nooit gebouwd Nijmegen, met als ondertitel De Gedroomde Stad. Nooit gebouwd Nijmegen; De gedroomde Stad laat zien hoe Nijmegen eruit had gezien als de omstandigheden net iets anders waren geweest, als de beslissingen net iets anders waren uitgevallen. Het boek vertelt het verhaal over de vaak onderbelichte relatie tussen de dromers, de bouwers en de betalers. Hoe ontstaan de dromen, hoe worden ze gepresenteerd. Waarom worden sommige dromen werkelijkheid en lopen andere vast?

Wie zijn de spelers in dit spel en welke rol spelen zij? Architectuur is kunst en techniek, maar het is ook psychologie, politiek, economie, visie en wil. In het ruim opgezette en fraai vormgegeven boek maken de lezers kennis met tal van wonderlijke ideeën en verrassende projecten: De grootste kerk, de hoogste brug en het indrukwekkendste hoofdkantoor van Nederland; ooit zijn ze ontworpen voor Nijmegen. Van alle besproken projecten zijn de originele tekeningen of ontwerpen op groot formaat opgenomen.

Nooit gebouwd Nijmegen; de gedroomde Stad is een initiatief van het Architectuur Centrum Nijmegen, en is tot stand gekomen in het kader van 2000 jaar Nijmegen. De samenstellers zijn Kees Hakvoort en Clemens Verhoeven die vorig jaar verantwoordelijk waren voor het boek In een ander Licht, Nijmegen van 1950 tot 1960 in kleurenfoto’s van J. Van Lith, dè locale bestseller van 2004. Ten behoeve van zowel het boek als de tentoonstelling en de lezing is de fotografie, de reproductiefotografie als de digitale beeldrestoratie in handen van Stef Verstraaten. Het project kwam tot stand dankzij de financiële bijdragen van Stichting Nijmegen 2000, het Stimuleringsfonds voor Architectuur, het Prins Bernhard Cultuurfonds en Talis Woondiensten.

In de Mariënburgkapel is de expositie te zien en is er het boek verkrijgbaar. Openingstijden: maandag t/m zaterdag en koopzondag van 13.00 – 17.00 uur, koopavond tot 20.00 uur. De toegang is gratis.

In de Mariënburgkapel en in diverse boekhandels is het boek verkrijgbaar. ISBN Nummer: 90-808193-4-4 Openingstijden: maandag t/m zaterdag en koopzondag van 13.00 – 17.00 uur, koopavond tot 20.00 uur. De toegang is gratis.

Wat is de Dag van de Architectuur?
Architectuur onder de aandacht brengen bij een zo groot mogelijk publiek is al achttien jaar het credo van de Dag van de Architectuur. In 1985 riep de Union Internationale des Architectes (UIA) de eerste juli uit tot Dag van de Architectuur. Nederland was in Europa het eerste land dat de architectuurmanifestatie organiseerde. Sinds 1986 is de Dag van de Architectuur uitgegroeid tot een jaarlijks terugkerend groot evenement. De viering van de Dag van de Architectuur vindt jaarlijks plaats op en rond het weekeinde van 1 juli.
Bron: ACN

Trefwoorden

stedenbouw fiets toegang sybold van ravesteyn sluis oud kader kind expositie film voet donjon

1	Woongebouw De Juffer aan plas bij Pijnacker opgeleverd maandag, 22 juni
2	MVRDV ontwerpt torens in Taipei die van elkaar lijken ‘losgebroken’ vrijdag, 26 juni
3	West 8 ontwerpt drijvend park aan zuidkant Rotterdamse Rijnhaven woensdag, 24 juni
4	Geschakeld villa-ensemble van Pieter Bedaux siert nieuw landgoed donderdag, 25 juni
5	Frederik Pöll transformeert pakhuis tot museum en woningen woensdag, 24 juni

Andere nieuwsberichten

Huis op een Duin van Unknown Architects nestelt zich in het landschap

Gisteren, 15:58

De private vakantiewoning is de tweede die het bureau op Terschelling ontwierp

Cécilia Gross benoemd tot nieuwe Rijksbouwmeester

Gisteren, 15:26

Per 1 september volgt de architect en partner bij VenhoevenCS Francesco Veenstra op, die deze functie sinds 2021 bekleedde. Dat heeft het College van Rijksadviseurs bekendgemaakt.

MVRDV ontwerpt torens in Taipei die van elkaar lijken ‘losgebroken’

Gisteren, 10:52

MVRDV heeft in de wijk Nangang in Taipei een twee kantoortorens ontworpen die samen een nieuwe toegangspoort moeten vormen aan de oostzijde van de stad.

SFA organiseert derde editie congres Architect van je eigen werk

25 juni, 3:33

In de Mauritskazerne in Ede gaan sprekers en het publiek in op onderwerpen rond de duurzame inzet van medewerkers in de architectenbranche.

Zeeland beproeft nieuwe technologie om luchtkwaliteit te meten

Gisteren, 11:43

Het systeem houdt in dat meetgegevens van sensoren op de grond worden gecombineerd met gegevens van Europese satellieten, historische data en meteorologische informatie.