Axonometrie park

Entree

Parkwoningen

Penthouses

Woningtypes

Toevoegingen aan bestaande complex

Bataafse Kamp in Hengelo transformeert van schoolcomplex naar woongebouw

3 november 2022, 11:10

De Bataafse Kamp, een karakteristiek voormalig schoolgebouw in het centrum van Hengelo, ondergaat een transformatie naar een complex met een diversiteit aan woningen rond een collectief hof. Het ontwerp van Space&Matter gebruikt de sterke elementen van het gebouw uit de wederopbouwperiode en voegt nieuwe functies toe. Niek Roozen Landscape heeft een aansluitend herontwerp voor het bijbehorende park gemaakt.

Het modernistische complex in 1954 gerealiseerd naar een ontwerp van G. Feenstra en E.H. van Broekhuizen om onderdak te bieden aan drie scholen: het Gymnasium, de Hogere Burgerschool en de Middelbare Meisjesschool. Tot de zomer van 2018 bleef het gebouw dienst doen als huisvesting voor diverse scholen; samen met het aangrenzende park vormt het voor veel Hengeloërs een belangrijk deel van hun verleden.

Essentiële ingrepen
De historie en de statigheid van het gebouw heeft Space&Matter als uitgangspunt voor het ontwerp van de transformatie genomen. Het bestaande gebouw is zoveel mogelijk intact gelaten, meldt het bureau. Zo zijn de hoofdvorm rond een hof, de imposante trappenhuizen en de strakke gevels uit de wederopbouwtijd behouden.

Met respect voor de monumentale waarde van het gebouw maakt het architectenbureau drie essentiële ingrepen om van het schoolgebouw en woongebouw te maken. Dit zijn: een doorbraak in het midden van het hoofdgebouw voor een nieuwe entree, een toegevoegde gevellaag met balkons, terrassen en pergola’s, en een toegevoegde verdieping met penthouses.

Een nieuwe entree aan de noordzijde geeft het gebouw een logisch adres. De toevoeging van balkons en erkers op diverse plekken zorgen voor een levendige uitstraling, aldus Space&Matter. Iedere woning, inclusief de nieuwe penthouses op het bestaande gebouw, heeft een eigen buitenruimte in de vorm van een tuin, balkon of dakterras.

Variatie in woningen
De Bataafse Kamp bestaat uit vijf gebouwdelen: het hoofdgebouw, twee zijvleugels en twee gymzaalvleugels. Tussen de gebouwdelen bestaan veel hoogteverschillen, die in combinatie met de oorspronkelijke schoolopzet een uitdaging in de transformatie vormen, vertelt et architectenbureau. Tegelijkertijd resulteert dit in een woongebouw waar geen van de 44 woningen eender is.

In het complex zijn straks vijf woningtypologieën te vinden: twintig appartementen, acht maisonettes, zeven parkwoningen, vijf stadsvilla’s en vier penthouses. Bij de appartementen vormt de bestaande gangstructuur onderdeel van de woningen. Deze kenmerken zich verder door grote raampartijen met uitzicht op het binnenhof, het park en de stad.

Langs het binnenhof liggen de ruime maisonnettes, waar slim gebruik wordt gemaakt van de kelder of de zolder van het gebouw. Ze worden afgewisseld met de stadsvilla’s, die zich over drie of vier lagen uitstrekken. De voormalige gymzalen bieden plek aan de parkwoningen, die veel keuzevrijheid in de indeling bieden. Bovenop het hoofdgebouw liggen de penthouses rond hun dakterrassen.

Passief
In het souterrain bevinden zich de bergingen. Parkeerplaatsen liggen aan de noordzijde en voor de deur bij de parkwoningen.

De woningen zijn gasloos, energiezuinig en worden duurzaam ontwikkeld met als streven een passief warmteconcept, vertelt Space&Matter. In de transformatie wordt zoveel mogelijk van het oude gebouw hergebruikt. Voor bouw- en sloopmateriaal dat niet in het gebouw hergebruikt kan worden, is een zogenoemde ‘urban mine’ aangelegd.

Park als achtertuin
Het complex is niet los te zien van het naastgelegen Bataafse Park. Niek Roozen Landscape heeft een herontwerp voor het park gemaakt vanuit dezelfde principes die voor de Bataafse Kamp uitgangspunt vormden. Sterke elementen zoals de aanwezige kunst, bomen en zandrug blijven behouden en worden versterkt; nieuwe functies worden daar aan toegevoegd.

Het ontwerp zoekt een bewust contrast tussen de strakke, modernistische lijnen van de hoofdroute en de ‘verzachtende’ diverse beplanting. De vervallen parkvijver wordt gerestaureerd en gaat, naast ruimtelijk element, ook dienen als functioneel element voor de buffering van regenwater. In droge tijden kan de buffer worden gebruikt voor de bewatering van de beplanting.

Voor de bewoners van de Bataafse Kamp is het park als een achtertuin, een uitbreiding van balkon, tuin en binnenhof. Er vindt een geleidelijke overgang plaats van privé- naar openbare ruimte. Volgens de ontwerpers zal dit bijdragen aan de saamhorigheid van de bewoners en een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de buitenruimte.

De Bataafse Kamp is momenteel in aanbouw. Oplevering van het project vindt naar verwachting plaats in 2024.

Trefwoorden

bataafse park bataafse kamp transformatie niek roozen landscape park space&matter hengelo woongebouw wederopbouwarchitectuur schoolgebouw herbestemming

1	Singelbloktoren Amsterdam-Noord biedt ook bewoners tussenwoningen overhoeks zicht maandag, 16 februari
2	Leren van Santos dinsdag, 17 februari
3	Circulair bouwen vraagt om ‘open’ ontwerpen (1) dinsdag, 17 februari
4	Gerestaureerd Tramhuis op Eendrachtsplein fungeert nu als kiosk voor stadswandelingen maandag, 16 februari
5	Team van Nederlandse en Oekraïense architecten ontwikkelt open-source bouwsysteem voor publieke voorzieningen in Oekraïne woensdag, 18 februari

Gerelateerde nieuwsberichten

PosadMaxwan en Civic Architects maken plan voor herontwikkeling KMS-terrein Hengelo

14 oktober 2025

Bouw duurzame wijk Common Woods in Amersfoort gestart

4 juli 2023

VanWonen, Koschuch en OKRA presenteren masterplan Lange Wemen Hengelo

10 november 2025

Space&Matter ontwerpt slotstuk van zelfbouwwijk Deventer

5 oktober 2023

Lidia Egorova en Bart Nicolaas benoemd tot partner bij Space&Matter

21 januari

Wonam wint tender voor 338 woningen in E-buurt Amsterdam

22 juli 2022

Compacte bouw en ruimte voor bewegen in Klaprozenbuurt

24 januari 2020

Het Schetsblok: flexibel cpo-project met oog op toekomst

14 mei 2019

SWEETS hotel opent eerste elf deuren

21 maart 2018

Amsterdamse brugwachtershuisjes worden hotelkamers

11 december 2017

Space&Matter ontwerpt ‘smartframe’ in Deventer Havenkwartier

20 maart 2017

Voormalige fabriek krijgt kas op het dak

10 november 2014

De Ceuvel wint Frame Public Award

27 oktober 2014

Space & Matter

2 september 2019

Groen licht voor transformatie UWV-kantoor Hengelo naar woongebouw

5 mei 2023

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Stijn Poelstra legt hoofdkantoor BIG vast op film

20 februari, 4:11

In juni vorig jaar heeft fotograaf en filmer Stijn Poelstra het nieuwe hoofdkantoor van BIG in Kopenhagen gefilmd. De video legt op dynamische wijze het gebouw aan de kop van een pier in de wijk Nordhavn vast.

Tosin Oshinowo benoemd tot nieuwe Oosterhoff Visiting Professor TU Delft

20 februari, 2:44

De internationaal geroemde architect en ontwerper Tosin Oshinowo is benoemd tot Oosterhoff Visiting Professor aan de TU Delft.

Team geselecteerd voor modernisering gevangeniscomplex Norgerhaven in Veenhuizen

20 februari, 1:38

Een samenwerkingsverband met cepezed, VB erfgoed & architectuur, Spie en Haskoning gaat het monumentale gevangeniscomplex Norgerhaven in Veenhuizen moderniseren.

Inschrijving Rietveldprijs 2026 van start

20 februari, 12:30

In 2026 wordt voor de negentiende keer de Rietveldprijs uitgereikt. Projecten voor de Utrechtse architectuurprijs kunnen sinds vrijdag worden aangemeld.