De tijdelijke huisvesting van de Eerste Kamer siert de cover van het jaarboek

De foto die voor de cover van het jaarboek is gebruikt

Jaarboek Architectuur in Nederland 2021/2022 gepresenteerd

24 mei 2022, 21:00

Dinsdag is het Jaarboek Architectuur in Nederland 2021/2022 gepresenteerd. De cover van het jaarboek wordt deze keer gesierd door de tijdelijke huisvesting van de Eerste Kamer in Den Haag, een ontwerp van Happel Cornelisse Verhoeven. Het is de eerste keer dat een project van dit bureau de omslag van het jaarboek siert.

Enigszins verrassend is de keuze voor de tijdelijke huisvesting van de senaat in Huis Huguetan wel, na een jaar waarin meer in het oog springende projecten als Depot Boijmans van Beuningen en het Holocaust Namenmonument werden geopend. De keuze van de redactie is te verklaren vanuit de ondertitel die het jaarboek heeft meegekregen: Time to talk.

De meeste projecten die in het jaarboek zijn opgenomen (waaronder ook het depot en namenmonument), vormen geen weerspiegeling van de huidige bouwpraktijk, schrijven de jaarboekredacteuren Teun van den Ende, Uri Gilad en Arna Mackic in het openingsessay. “De bouw stagneert door het gebrek aan bouwlocaties, de stikstofregels en de torenhoge materiaal- en arbeidskosten. Bij veel projecten in dit jaarboek speelden deze belemmeringen geen rol”, aldus het trio.

Gesprek over architectuur aanjagen
Wel zijn de dertig projecten in het jaarboek geselecteerd omdat ze volgens de auteurs het gesprek over architectuur kunnen aanjagen. Hoewel Van den Ende, Gilad en Mackic een koerswijziging in de architectuurpraktijk naar prefabricatie en schonere manieren van bouwen constateren, zien ze dat bij veel projecten voor een traditionele bouwmethoden wordt gekozen. De vraag is of een architect nog het verschil kan maken, aangezien zijn macht beperkt is, schrijft de redactie.

“In de weerbarstige praktijk zijn uitzonderlijk vakmanschap, kennis van zaken, of simpelweg volharding en overtuigingskracht nodig. Van welk van deze eigenschappen bedienen architecten zich en wat levert dat op? En hoe kunnen opdrachtgevers, beleidsmakers, ontwikkelaars, aannemers en bewoners samen het verschil helpen maken?”

Uit de vele gesprekken die de redactie voor het jaarboek heeft gevoerd, bleek dat architecten deze ‘mogelijkmakers’ hard nodig hebben. Het project dat de cover siert, is juist een voorbeeld van een ontwerpproces waarbij de architecten juist werden beperkt door de strenge regelgeving van hun opdrachtgever, het Rijksvastgoedbedrijf.

“Ze kregen nauwelijks kans aan het huis van de democratie te ontwerpen, terwijl dit politieke bouwwerk wankelt onder invloed van de toeslagenaffaire en gebrek aan transparantie. Door de ontwerpopgave van de Eerste Kamer als decorbouw te benaderen, is het Happel Cornelisse Verhoeven Architecten wel gelukt te experimenteren met materialen en opstellingen die in een permanente situatie niet geaccepteerd zouden zijn”, aldus de jaarboekredactie.

Dit soort beperkend opdrachtgeverschap onderstreept volgens de redactie het thema van het Jaarboek. It’s time to talk, voor alle betrokken partijen.

Dertig projecten
Het Jaarboek Architectuur in Nederland 2021/2022 (nai010 uitgevers, verkrijgbaar voor 39,95 euro) bevat zes essays en dertig projecten, waaronder:

- Tijdelijke huisvesting Eerste Kamer, Den Haag – Happel Cornelisse Verhoeven
- Depot Boijmans van Beuningen, Rotterdam – MVRDV
- Nationaal Holocaust Namenmonument, Amsterdam – Studio Libeskind i.s.m. Rijnboutt
- Rechtbank Amsterdam – KAAN Architecten
- Haasje Over, Eindhoven – VMX Architects
- Tijdelijke huisvesting Tweede Kamer, Den Haag – Zecc Architecten
- Nationaal Monument Kamp Amerstfoort – Inbo
- Museum van Bommel van Dam, Venlo – BiermanHenket
- Amare, Den Haag – NOAHH i.s.m. JCAU en NL Architects
- Vernieuwing ’t Karregat, Eindhoven – architecten|en|en en diederendirrix

Trefwoorden

eerste kamer happel cornelisse verhoeven jaarboek nai010 uitgevers tijdelijke huisvesting eerste kamer jaarboek architectuur in nederland

1	Nederlands Fotomuseum opent deuren in gerenoveerd pakhuis Santos woensdag, 4 februari
2	Pleinen vol groente, torens vol fruit donderdag, 5 februari
3	Wake-up calls from China dinsdag, 3 februari
4	FARO wint tender nieuwe woonwijk in Ravenstein vrijdag, 6 februari
5	De Zwarte Hond en Arup presenteren schetsontwerp nieuw Museum Batavialand donderdag, 5 februari

Gerelateerde nieuwsberichten

Jaarboek Architectuur in Nederland 2023 / 2024 gepresenteerd

31 mei 2024

Kunstwerf siert cover Jaarboek Architectuur in Nederland 2022-2023

23 mei 2023

Inzending voor Jaarboek Architectuur in Nederland 2024/2025 geopend

17 juli 2024

Inzending projecten voor Jaarboek Architectuur in Nederland 2025/2026 van start

9 juli 2025

Happel Cornelisse Verhoeven ontwerpt ‘stijlkamers’ voor tijdelijke huisvesting Eerste Kamer

17 maart 2022

Jaarboek Architectuur in Nederland 2020-2021 gepresenteerd

26 mei 2021

Renovatie en uitbreiding Singer Laren verkozen tot BNA Beste Gebouw van het Jaar

12 mei 2022

Gouden A.A.P. 2022 toegekend aan Namenmonument en basisschool

19 mei 2022

Architectenweb Awards 2021 – een terugblik

31 december 2021

Projecten gezocht voor 36e Jaarboek Architectuur in Nederland

14 juli 2022

Vijftiende Architectuurboek Vlaanderen houdt vakgebied spiegel voor

13 oktober 2022

Winnaars ARC22 Awards bekendgemaakt

3 november 2022

BNO publiceert derde editie Dutch designers Yearbook

8 december 2022

Boek: vraagspecificaties voor bouwprojecten

7 februari 2023

Toon alles

Gerelateerde podcasts

Gesprek met Floris Cornelisse over hoe tradities en tijdelijkheid samengaan bij ontwerp voor Eerste Kamer

17 maart 2022

Andere nieuwsberichten

Houten IKEC de Zevensprong vormt rustig onderkomen voor speciaal onderwijs

Vandaag, 13:52

In Hoorn is dit schooljaar het Integraal Kind- en Expertise Centrum de Zevensprong in gebruik genomen. KRFT is verantwoordelijk voor het ontwerp.

LIAG breidt Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie uit met innovatievleugel

Vandaag, 10:57

Het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie op Utrecht Science Park gaat uitbreiden met een zogeheten innovatievleugel. Het nieuwe volume voegt zich in de oplopende lijn van het bestaande complex.

Elanor Boekholt-O'Sullivan wordt minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening

Vandaag, 09:44

Boekholt-O'Sullivan heeft naam gemaakt bij Defensie, onder meer als eerste vrouwelijke luitenant-generaal bij de Nederlandse krijgsmacht.

FARO wint tender nieuwe woonwijk in Ravenstein

6 februari, 1:15

In opdracht van Ballast Nedam Development gaat FARO 190 woningen in de nieuwe wijk Ooievaarshoek ontwerpen.

Steeds meer energiezuinige woningen in Nederland

Vandaag, 14:43

Meer dan 2,2 miljoen woningen hadden in 2025 energielabel A of hoger.

Directiewisseling bij Kentie Architecten

Vandaag, 11:43

Marlies de Boer is om gezondheidsredenen teruggetreden als partner en aandeelhouder. Menno Nooijen is in beide posities toegetreden tot de directie van het bureau.

Zeeland en bisdom Breda zoeken naar maatwerk bij herbestemming kerken

6 februari, 2:47

Donderdag is een overeenkomst getekend om een duurzame oplossing te vinden voor de gebouwen, die door ontkerkelijking steeds vaker leeg komen te staan.

Caroline Voet verzorgt derde Jos. Bedaux-lezing

6 februari, 11:36

Ze spreekt haar lezing onder de titel ‘Op zoek naar schoonheid. De zeggingskracht van architectuur.’ uit in het Cobbenhagengebouw van Tilburg University.