Planbureau: circulaire economie nog ver weg, meer dwang nodig

21 januari 2021, 9:32

De 'volledig circulaire economie' die het kabinet voor 2050 wil realiseren, is nog lang niet in zicht. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) maakt in een rapport duidelijk dat het vooralsnog ook niet de goede kant opgaat. Het Nederlandse grondstoffengebruik zou fors moeten dalen, maar de afgelopen tien jaar is nauwelijks iets veranderd. Volgens het PBL is het beleid te veel gericht op vrijwilligheid.

De rekenmeesters van het kabinet stellen dat meer 'dwang en drang' nodig is. Zo kan het kabinet milieubelasting invoeren op fossiele grondstoffen, of bedrijven verplichten een bepaald percentage gerecycled materiaal in hun producten te verwerken. Samenwerking met andere EU-landen noemt het planbureau cruciaal.

Volgens de PBL-onderzoekers ontbreekt het aan visie. Zo is zelfs niet helemaal duidelijk wat 'volledig circulair' betekent. Intussen dringt de tijd: het kabinet heeft voor 2030 een ambitieus tussendoel vastgesteld. Tegen die tijd moet het gebruik van nieuw gewonnen mineralen, metalen en fossiele grondstoffen zijn gehalveerd. Onder die laatste noemer valt bijvoorbeeld aardolie. Daarvan worden heel veel producten gemaakt, zoals plastic.

Negatieve ontwikkelingen
In een circulaire economie wordt zo efficiënt mogelijk wordt omgesprongen met grondstoffen, zodat niet telkens nieuwe aanvoer nodig is. Ons grondstoffengebruik draagt bij aan allerlei negatieve ontwikkelingen, zoals klimaatverandering, verlies van biodiversiteit, waterschaarste en het vrijkomen van schadelijke stoffen.

Wereldwijd is het grondstoffengebruik de afgelopen 50 jaar verdrievoudigd, sombert het PBL. Als alles bij het oude blijft, zal het de komende decennia nog een keer verdubbelen, met als gevolg dat de milieuproblemen nog veel groter worden.

Het PBL signaleert dat Nederland fors meer grondstoffen gebruikt dan een gemiddeld EU-land. Dat heeft onder meer te maken met het feit dat Nederland veel grondstoffen invoert, bewerkt en dan weer exporteert. Nederlanders produceren ook meer afval dan de gemiddelde EU-burger.

Gerecycled
Positief is het planbureau wel over de mate waarin het afval in Nederland wordt gerecycled. Nederland hoort tot de Europese koplopers. "Maar het gaat om meer dan recycling", zegt PBL-onderzoeker Aldert Hanemaaijer. In een circulaire economie worden producten bijvoorbeeld veel hergebruikt en gerepareerd, zodat ze niet te snel op de afvalberg belanden. Producten moeten ook steeds efficiënter worden gemaakt.

Het PBL stelt vast dat het nog ontbreekt aan "focus op innovaties die het grondstoffengebruik radicaal efficiënter kunnen maken". Het planbureau ziet verder toekomst in bedrijfsmodellen waarin wordt betaald voor gebruik, in plaats van bezit. Hanemaaijer verwijst naar streamingdiensten. Die hebben de rol van cd’s en dvd’s deels overgenomen en dat scheelt grondstoffen. Zo kan het ook met andere zaken: "Je hebt niet per se een auto nodig, je hebt transport nodig".

Bron: ANP

Trefwoorden

circulaire economie planbureau voor de leefomgeving circulair

1	Vijf nominaties voor de prijs voor Architect van het Jaar 2026 dinsdag, 1 september
2	Nominaties Woongebouw van het Jaar 2026 bekend donderdag, 3 september
3	HA-HA transformeert Rotterdamse Julianakerk tot JUUL woensdag, 2 september
4	Hoogbouwcomplex KJ Den Haag opgeleverd vrijdag, 4 september
5	BNLA architecten voorziet Kauwgomballenfabriek van optopping met 65 woningen dinsdag, 1 september

Gerelateerde nieuwsberichten

PBL: concrete doelen nodig om circulaire ambities waar te maken

14 juli 2021

Rijksoverheid ondertekent akkoord Circulaire Geveleconomie

21 maart 2024

Winnaars van de Circular Awards 2023 bekend

7 februari 2023

Staatssecretaris na rapport PBL: strengere regels voor kringloopeconomie

27 januari 2023

SER: klimaatdoelen in geding door trage grondstoffentransitie

16 september 2022

What Design Can Do lanceert No Waste Challenge

12 januari 2021

Noord-Holland beschrijft mogelijkheden stikstofvrije woningbouw

12 november 2020

Delfzijl huisvest eerste recycler van vervuild staal ter wereld

21 september 2020

Amsterdam ambieert circulaire stad in 2050

14 april 2020

Utrecht bouwt aan grondstoffenbank voor hergebruik sloopafval

9 maart 2020

DGBC publiceert meetmethodiek voor losmaakbaarheid in gebouwen

11 februari 2020

EIB: volledig circulair bouwen nog ver weg

3 februari 2020

Meeste afval én meeste hergebruik in bouw

4 november 2019

Minister maakt omslag naar kringlooplandbouw

17 juni 2019

Toon alles

Andere nieuwsberichten

V8 architects ontwerpt gebouw met sociale woningen in Max Euwe Kwartier

1 uur geleden

Een belangrijk uitgangspunt in het ontwerp is het principe van gelaagdheid, meldt het bureau. De gevel is opgebouwd uit drie duidelijk herkenbare lagen, die elk een eigen karakter en materialisatie hebben.

Bridge of Mountains door NEXT Architects vormt verhoogde route over wisselend landschap

3 uur geleden

Nabij de Zuid-Chinese stad Kunming is de door NEXT architects ontworpen Bridge of Mountains in gebruik genomen. Het betreft een 3,5 kilometer lange verhoogde voetgangers- en fietsbrug tussen de bergen Mingzhen en Changyao die over boomtoppen voert.

Ontwerp voor eerste torens Rijnhaven in Rotterdam onthuld

Vandaag, 09:45

MVSA Architects, Loer Architecten, ZUS en HWKN Architects ontwerpen de eerste torens in de vernieuwde Rijnhaven in Rotterdam. Het multifunctionele project Flow Town bestaat onder meer uit duizend woningen.

BiermanHenket Architecten – genomineerd voor prijs Architect van het Jaar 2026

Vandaag, 09:00

Een zeer professioneel architectenbureau waarvan het vakmanschap blijft doorgroeien.

Deltacommissaris: forse ingrepen nodig tegen wateroverlast en droogte

2 uur geleden

Om maatschappelijke schade in hele droge of juist natte periodes te beperken, moet Nederland ‘een flinke tand bijzetten’.

Borstbeeld voor Abe Bonnema onthuld in geboortedorp Stiens

Vandaag, 10:36

Ter gelegenheid van de honderdste geboortedag van de beroemde Friese architect is zaterdag een borstbeeld van hem onthuld in zijn geboortedorp Stiens.

Raad Amsterdam krijgt meer transparantie over grote projecten

4 september, 12:19

De raad krijgt voortaan van het stadsbestuur duidelijk en onderbouwd te horen als dat niet op het afgesproken moment met een voortgangsrapportage komt over een groot project, zoals de aanleg van de Oostbrug.

Rekenkamer: aanpak zoetwatertekort loopt jaren achter

4 september, 10:21

De Algemene Rekenkamer deed onderzoek naar het Deltaprogramma Zoetwater en keek daarbij naar de gevolgen van zoetwatertekorten.

Particuliere verhuurders noemen uitstel box 3-aanpassing funest

3 september, 3:09

Vastgoed Belang klaagt al lange tijd dat de huidige opzet van belastingheffen in box 3 verhuurders op zulke hoge kosten jaagt dat ze ermee stoppen.

Onderzoek: tientallen biljoenen naar toekomstige AI-datacenters

3 september, 10:17

De wereldwijde investeringen in datacenters voor kunstmatige intelligentie zullen de komende jaren blijven toenemen door de enorme AI-vraag, meldt PwC.

Ga naar het nieuws-archief