Planbureau: circulaire economie nog ver weg, meer dwang nodig

21 januari 2021, 9:32

De 'volledig circulaire economie' die het kabinet voor 2050 wil realiseren, is nog lang niet in zicht. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) maakt in een rapport duidelijk dat het vooralsnog ook niet de goede kant opgaat. Het Nederlandse grondstoffengebruik zou fors moeten dalen, maar de afgelopen tien jaar is nauwelijks iets veranderd. Volgens het PBL is het beleid te veel gericht op vrijwilligheid.

De rekenmeesters van het kabinet stellen dat meer 'dwang en drang' nodig is. Zo kan het kabinet milieubelasting invoeren op fossiele grondstoffen, of bedrijven verplichten een bepaald percentage gerecycled materiaal in hun producten te verwerken. Samenwerking met andere EU-landen noemt het planbureau cruciaal.

Volgens de PBL-onderzoekers ontbreekt het aan visie. Zo is zelfs niet helemaal duidelijk wat 'volledig circulair' betekent. Intussen dringt de tijd: het kabinet heeft voor 2030 een ambitieus tussendoel vastgesteld. Tegen die tijd moet het gebruik van nieuw gewonnen mineralen, metalen en fossiele grondstoffen zijn gehalveerd. Onder die laatste noemer valt bijvoorbeeld aardolie. Daarvan worden heel veel producten gemaakt, zoals plastic.

Negatieve ontwikkelingen
In een circulaire economie wordt zo efficiënt mogelijk wordt omgesprongen met grondstoffen, zodat niet telkens nieuwe aanvoer nodig is. Ons grondstoffengebruik draagt bij aan allerlei negatieve ontwikkelingen, zoals klimaatverandering, verlies van biodiversiteit, waterschaarste en het vrijkomen van schadelijke stoffen.

Wereldwijd is het grondstoffengebruik de afgelopen 50 jaar verdrievoudigd, sombert het PBL. Als alles bij het oude blijft, zal het de komende decennia nog een keer verdubbelen, met als gevolg dat de milieuproblemen nog veel groter worden.

Het PBL signaleert dat Nederland fors meer grondstoffen gebruikt dan een gemiddeld EU-land. Dat heeft onder meer te maken met het feit dat Nederland veel grondstoffen invoert, bewerkt en dan weer exporteert. Nederlanders produceren ook meer afval dan de gemiddelde EU-burger.

Gerecycled
Positief is het planbureau wel over de mate waarin het afval in Nederland wordt gerecycled. Nederland hoort tot de Europese koplopers. "Maar het gaat om meer dan recycling", zegt PBL-onderzoeker Aldert Hanemaaijer. In een circulaire economie worden producten bijvoorbeeld veel hergebruikt en gerepareerd, zodat ze niet te snel op de afvalberg belanden. Producten moeten ook steeds efficiënter worden gemaakt.

Het PBL stelt vast dat het nog ontbreekt aan "focus op innovaties die het grondstoffengebruik radicaal efficiënter kunnen maken". Het planbureau ziet verder toekomst in bedrijfsmodellen waarin wordt betaald voor gebruik, in plaats van bezit. Hanemaaijer verwijst naar streamingdiensten. Die hebben de rol van cd’s en dvd’s deels overgenomen en dat scheelt grondstoffen. Zo kan het ook met andere zaken: "Je hebt niet per se een auto nodig, je hebt transport nodig".

Bron: ANP

Trefwoorden

circulaire economie planbureau voor de leefomgeving circulair

1	COA kiest houtbouwsysteem Circlewood en OMA als basis voor opvanglocaties asielzoekers woensdag, 14 januari
2	Station Eindhoven krijgt ondergronds busstation en nieuwe hal aan de noordzijde woensdag, 14 januari
3	Politicus Bart Vink (58) overleden dinsdag, 13 januari
4	Houten woonhuis door Unknown Architects geïnspireerd door omgeving Zunderdorp maandag, 12 januari
5	Rijksmuseum richt met schenking van zestig miljoen euro nieuwe beeldentuin in dinsdag, 13 januari

Gerelateerde nieuwsberichten

PBL: concrete doelen nodig om circulaire ambities waar te maken

14 juli 2021

Rijksoverheid ondertekent akkoord Circulaire Geveleconomie

21 maart 2024

What Design Can Do lanceert No Waste Challenge

12 januari 2021

Noord-Holland beschrijft mogelijkheden stikstofvrije woningbouw

12 november 2020

Delfzijl huisvest eerste recycler van vervuild staal ter wereld

21 september 2020

Amsterdam ambieert circulaire stad in 2050

14 april 2020

Utrecht bouwt aan grondstoffenbank voor hergebruik sloopafval

9 maart 2020

DGBC publiceert meetmethodiek voor losmaakbaarheid in gebouwen

11 februari 2020

EIB: volledig circulair bouwen nog ver weg

3 februari 2020

Meeste afval én meeste hergebruik in bouw

4 november 2019

Minister maakt omslag naar kringlooplandbouw

17 juni 2019

SER: klimaatdoelen in geding door trage grondstoffentransitie

16 september 2022

Staatssecretaris na rapport PBL: strengere regels voor kringloopeconomie

27 januari 2023

Winnaars van de Circular Awards 2023 bekend

7 februari 2023

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Ontwerp van UNS voor theater in Hongkong onthuld

16 januari, 12:45

Het theater maakt deel uit van het ontwikkelgebied Central Yards in Hongkong.

Space&Matter, Common City en Zenzo winnen tender voor een van de laatste kavels van Centrumeiland in Amsterdam

16 januari, 10:58

Een rondlopend stelsel van galerijen, terrassen en trappen moet de gemeenschapsvorming in het woonblok ondersteunen en een inclusieve leefomgeving vormen waarin LGBTQ+ normen centraal staan.

Maarten Hajer verzorgt 26e Jan Wilslezing

15 januari, 2:34

De oud-directeur van het Planbureau voor de Leefomgeving bracht vorig jaar samen met Jeroen Oomen het boek Captured Futures uit. Hierin pleit hij voor een culturele benadering van milieupolitiek, die beter inspeelt op de verbeelding.

Team met Studio Prototype en Hollandse Nieuwe renoveert rijkskantoor Maastricht

15 januari, 12:22

Het gebouw, dat oorspronkelijk is ontworpen door Hubert-Jan Henket, moet worden verduurzaamd en aangepast aan de hedendaagse eisen van kantoorgebruik.

Subsidie voor extra woonlagen en splitsing in Gelderland

15 januari, 12:43

Het geld is zowel voor subsidies om te onderzoeken hoe haalbaar zulke projecten zijn als voor het realiseren ervan.

Zuidelijke provincies: in elke provincie een rijksmuseum

15 januari, 11:11

Limburg, Noord-Brabant en Zeeland roepen het Rijk op de rijksmusea en het geld om de rijkscollecties te behouden eerlijker te verdelen over het land.

Zeeland en Rijk onderzoeken samen alternatief voor Zeelandbrug

14 januari, 4:29

De provincie Zeeland en het Rijk gaan samen onderzoek doen naar de mogelijkheden voor vernieuwing of vervanging van de Zeelandbrug.

Katwijk mag na jaren vertraging woonwijk met 5600 huizen bouwen

14 januari, 1:04

De gemeente Katwijk heeft na een jarenlang juridisch proces toestemming gekregen voor de bouw van Valkenhorst.

Europese klimaatdienst: klimaatdoel dreigt al tegen 2030 te sneuvelen

14 januari, 10:31

“De wereld nadert snel de langetermijnlimiet voor de temperatuur die is vastgelegd in de overeenkomst van Parijs”, constateert directeur Carlo Buontempo van Copernicus.

INBO benoemt Fokke de Vries tot partner

13 januari, 2:10

De Vries geeft samen met Trude de Vroomen leiding aan het INBO-filiaal in Heerenveen en werkt zowel in het noorden van het land als daarbuiten aan projecten.

Ga naar het nieuws-archief