Paviljoensgracht, nu

Paviljoensgracht, impressie

Amsterdamse Veerkade, nu

Amsterdamse Veerkade, impressie

Gedempte Gracht, nu

Gedempte Gracht, impressie

Brouwersgracht, nu

Brouwersgracht, impressie

MVRDV en buurtbewoners presenteren visie op herstel Haagse grachtengordel

19 september 2019, 10:00

In Den Haag maakt een aantal bewonersorganisaties zich sterk voor het heropenen van meerdere gedempte grachten en verbetering van het oude centrum. Met MVRDV als partner hebben ze hiervoor een visie ontwikkeld. Die is vanochtend aangeboden aan wethouder Stadsontwikkeling en Wonen Boudewijn Revis.

De Haagse grachtengordel was ooit het economische centrum van de hofstad, legt MVRDV uit. Doordat het transport zich door de eeuwen heen verlegde van schuiten en boten naar met name autoverkeer, groeide de behoefte aan wegen ten koste van de vaarroutes door de stad. Veel grachten werden gedempt.

Het ooit levendige zeventiende-eeuwse centrum raakte vervolgens in verval. In de jaren zeventig van de vorige eeuw is het historische centrum zelfs voor een deel gesloopt omwille van plannen voor een snelweg, die er uiteindelijk na groot protest van de bewoners niet kwam.

Waar andere steden hun identiteit en aantrekkelijkheid voor toeristen ontlenen aan het historische stadscentrum, ontstond in Den Haag “een verwaarloosd stuk stad, geteisterd door verloop, overlast en criminaliteit”, stelt MVRDV.

Actie
Bewoners en lokale ondernemers zijn de afgelopen jaren in actie gekomen om het stadscentrum te verbeteren. Wijkorganisatie Oude Centrum presenteerde een eerste plan om de overlast te beperken, Spinozakracht. In 2018 ontstond een buurtinitiatief om twee prostitutiestraten te sluiten, daarna volgde de bewonersvisie Spinozakracht 2.0.

De buurtorganisaties Initiatiefgroep Grachten Open en Buurtplatform Oude Centrum streven nu naar het heropenen van tenminste een deel van de gedempte grachten. Een van de drijvende krachten achter het Grachten Open-initiatief is bewoonster Shireen Poyck, die haar buurman MVRDV-partner Jan Knikker vroeg om medewerking.

Met hulp van MVRDV ontwierpen de buurtbewoners vervolgens samen met Wijkorganisatie Oude Centrum de ruim 200 pagina’s tellende visie Haagse grachtengordel. Die visie is vandaag, 19 september, gepresenteerd. Het heropenen van grachten is in die visie geen doel op zich: het maakt deel uit het versterken van de identiteit en vergroten van de aantrekkelijkheid van het stadscentrum.

Stedenbouwkundige oplossingen
De visie biedt, met een onderzoek naar de historische Haagse grachtengordel door BAU als basis, een aantal stedenbouwkundige oplossingen om de woningen betaalbaar te houden en de kloof tussen verschillende bevolkingsgroepen te verminderen, legt MVRDV uit.

In geval van de historische Paviljoensgracht, Voldersgracht, Herengracht en de Veerkades is het herstellen van de grachten relatief eenvoudig, stelt men in de visie. Minder eenvoudig is het openen van grachten waar tramlijnen zijn gelegd, zoals rondom het Spui, de Brouwersgracht en de Prinsengracht.

Voor locaties waarop inmiddels gebouwen zijn geplaatst, of waar ondergrondse obstakels liggen zoals de tramtunnel of de parkeergarage van het stadhuis, zijn alternatieven bedacht, meldt het architectenbureau.

Aantrekkelijker openbare ruimte
“Het heropenen van de grachten betekent een unieke kans voor herwaardering van erfgoed en stedelijke vernieuwing”, zegt Winy Maas, mede-oprichter van MVRDV. “Het zal ervoor zorgen dat de lokale economie verbetert en een stap voorwaarts betekenen voor de energietransitie.”

In de visie is er ruimte voor waterrecreatie, terrasjes langs het water en natuur middenin de stad. Een aantal steekhavens en doodlopende grachten is ontworpen als gracht vol kooi-karpers, een zwemgracht en een surfgracht.

Het plan voorziet voorts in verbetering van groenvoorzieningen, meer speelplekken, gymtoestellen voor ouderen en woonruimte voor gezinnen. Tot slot biedt de visie, waaraan MVRDV pro bono meewerkt, ook opties voor verduurzaming van woningen en de energietransitie.

Trefwoorden

gracht buurtplatform oude centrum initiatiefgroep grachten open haagse grachtengordel mvrdv den haag

1	Nominaties Publiek gebouw van het Jaar 2026 bekend woensdag, 7 oktober
2	Bekijk de beste architectuurfilms tijdens Architectenweb Best Of AFFR 2026! dinsdag, 6 oktober
3	Woongebouw Voltage grote winnaar Groninger Architectuurprijs 2026 maandag, 5 oktober
4	Arons en Gelauff herontwikkelt fabrieksterrein met woonhof en brandweerkazerne dinsdag, 6 oktober
5	Powerhouse Company presenteert opgeleverd KJ in Den Haag vrijdag, 9 oktober

Gerelateerde nieuwsberichten

MVRDV ziet ruimte voor 'vertiports' in stedelijke gebieden voor kleinschalige luchtmobiliteit

28 februari 2020

Hoogstraat Rotterdam ingericht voor de 1,5 metersamenleving

16 juni 2020

MVRDV ontwerpt 'creatief dorp' in centrum Potsdam

7 februari 2020

MVRDV aan de slag met 'Olympische' vallei Seoul

10 december 2019

MVRDV en Jaarbeurs presenteren masterplan Jaarbeursdistrict

4 december 2019

Gebouw met stripkreten op de gevel (MVRDV) geopend

18 oktober 2019

Demonstratieterrein Malieveld op de schop

18 juni 2018

Ideeën gezocht voor 'innovatieve woonstad' Den Haag

9 april 2018

Wijnhavenkwartier wint eerste Nieuwe Berlagevlag

26 februari 2018

Boren van Haagse Victory Boogie Woogietunnel begint

12 januari 2018

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Bijdrage van Benthem Crouwel Architects en West 8 aan Afsluitdijk voltooid

9 oktober, 3:30

Sinds 2018 werkten beide bureaus binnen het ontwerpteam van Levvel als ontwerpers aan de vernieuwing en versterking van het waterbouwkundig icoon.

The Natural Pavilion wordt verplaatst naar Evoluonpark in Eindhoven

9 oktober, 2:16

The Natural Pavilion, gebouwd voor de Floriade Expo 2022 in Almere, wordt verplaatst naar Eindhoven. Hier krijgt het houten, remontabele gebouw een nieuwe bestemming als Ontdekfabriek 2.0, op het terrein van het Evoluon.

Powerhouse Company presenteert opgeleverd KJ in Den Haag

9 oktober, 12:28

Het woongebouw met ruim 390 woningen en het prominente, golvende houten plafond verrees direct naast station Den Haag Centraal.

Koninklijke troon tijdelijk te zien waar Pierre Cuypers hem maakte

9 oktober, 10:54

Vanaf komende dinsdag is de koninklijke troon te zien in de stad waar die gemaakt is. Het Cuypershuis in Roermond toont de door architect Pierre Cuypers ontworpen troon, als onderdeel van de tentoonstelling Van Maker tot Majesteit.

Zuid-Holland slaat alarm: tekort aan sociale huurwoningen groeit

9 oktober, 4:14

Hoewel bijna de helft van de Zuid-Hollanders qua inkomen in aanmerking komt voor een sociale huurwoning, heeft de provincie verhoudingsgewijs steeds minder van zulke huizen.