Ontroerende ansichtkaarten van bewoners bejaardenhuizen

6 juni 2019, 13:23

Bij uitgeverij De Harmonie is We mogen niet klagen verschenen. Het boek staat vol ansichtkaarten van bejaardenhuizen, inclusief de veelal ontroerende teksten die de bewoners aan hun familie of vrienden schreven. En passant wordt een beeld van een generatie gebouwen en het stille leed van hun bewoners geschetst.

Het is een vertrouwd beeld voor iedere Nederlander; het bejaardentehuis met zijn uitgeklapte rode of blauwe zonneluifels. Ooit waren deze gebouwen een symbool van welvaart en vooruitgang. Nadat in 1963 de Wet op de Bejaardenoorden werd aangenomen, openden de eerste bejaardenhuizen hun deuren. Een hele verbetering ten opzichte van wat er voordien aan opvang voor ouderen bestond.

Ondanks dat de bewoners er redelijk werden verzorgd en vertier konden vinden, leefde er achter de muren van deze doorgaans monotone gebouwen ook veel leed. De ouderen kregen er te maken met aftakeling, eenzaamheid en het verlies van dierbaren. Het was doorgaans stil leed, de bewoners van de tehuizen behoorden tot een generatie waarvan het adagium luidde: we mogen niet klagen.

Verdwijnende fenomenen
In het gelijknamige boek brengen Sonja van Hamel en Robert Muda twee verdwijnende fenomenen samen. Doordat ouderen steeds langer zelfstandig blijven wonen en er nieuwe woonzorgconcepten zijn ontwikkeld, raken bejaardentehuizen leeg en worden ze gesloopt of veranderd in woningen voor bijvoorbeeld studenten of asielzoekers.

Ansichtkaarten zijn inmiddels ook verworden tot fenomeen uit een andere tijd, helemaal de kaarten die speciaal van bejaardenhuizen zijn uitgegeven. Van Hamel en Muda raakten geïnteresseerd in de kaarten toen ze bij een antiquair op een grote partij bejaardenhuiskaarten stuitten. Voor het boek, waarin tehuizen in heel Nederland staan, verzamelden ze er nog meer.

Aafke
Een bewoner van zo’n tehuis die de auteurs specifiek ontroerde, was Aafke. In een geheel eigen stijl beschreef ze zo ongeveer het gehele beschikbare vlak. In gelijkmatige en kaarsrechte zinnen schreef ze op wonderlijke en tamelijk onnavolgbare wijze wat haar allemaal bezighield. Het leverde poëzie in onaffe en incorrecte zinnen op:

Wij moet zeist zingen / Wij de Bus er toe het lied / dat is de wereld waar woon. / het wel eenzaam op kamertje / de Heer altijd bij mijn

Muziektheatergroep BOT heeft speciaal voor het boek een lied met teksten van Aafke opgenomen:
https://youtu.be/VLUyY0XpnLo

Trefwoorden

de harmonie boek verzorgingstehuis bejaardenhuis zorg ouderen

1	Nederlands Fotomuseum opent deuren in gerenoveerd pakhuis Santos woensdag, 4 februari
2	Wake-up calls from China dinsdag, 3 februari
3	Huis Polderblik in De Realiteit Almere vernieuwd en verduurzaamd maandag, 2 februari
4	Pleinen vol groente, torens vol fruit donderdag, 5 februari
5	Object Rotterdam neemt bezit van lege centrale bibliotheek dinsdag, 3 februari

Gerelateerde nieuwsberichten

Vraag naar woonvormen voor ouderen groeit sterkst in Nederland

28 mei 2019

Steun voor nieuwe woonvormen ouderen

4 april 2019

Knarrenhof

6 april 2018

Prikkelend speculatieve installatie: werkomgeving voor 70-plusser

6 februari 2019

Woningcorporaties niet klaar voor vergrijzing

13 juni 2017

Ruim een op twintig Europeanen is tachtigplusser

29 september 2016

‘Seniorencomplexen onveilig bij brand’

21 juni 2019

Rotterdam lanceert 'ouderenhubs'

12 juli 2019

Commissie Bos: meer woningen nodig voor thuiszorg ouderen

16 januari 2020

Potentiële behoefte aan kwart miljoen ouderenwoningen

20 april 2020

Toon alles

Andere nieuwsberichten

FARO wint tender nieuwe woonwijk in Ravenstein

Gisteren, 13:15

In opdracht van Ballast Nedam Development gaat FARO 190 woningen in de nieuwe wijk Ooievaarshoek ontwerpen.

Paul de Ruiter en DELVA aan de slag met herontwikkeling oud hoofdkantoor DSM

Gisteren, 10:42

Ontwikkelaar Laudy is samen met Paul de Ruiter Architects en DELVA Landscape Architecture | Urbanism geselecteerd voor de herontwikkeling van het voormalige hoofdkantoor van DSM in Heerlen.

Finalisten EUmies Award 2026 bekendgemaakt

Gisteren, 09:00

Vijf projecten komen in aanmerking voor de categorie architectuur, die als de ‘hoofdprijs’ beschouwd kan worden. Daarnaast zijn er twee genomineerden in de categorie Emerging.

De Zwarte Hond en Arup presenteren schetsontwerp nieuw Museum Batavialand

5 februari, 2:19

In schetsontwerp voor de vernieuwing van het museum in Lelystad is het schip de Batavia een prominente plek toebedeeld

Zeeland en bisdom Breda zoeken naar maatwerk bij herbestemming kerken

Gisteren, 14:47

Donderdag is een overeenkomst getekend om een duurzame oplossing te vinden voor de gebouwen, die door ontkerkelijking steeds vaker leeg komen te staan.

Caroline Voet verzorgt derde Jos. Bedaux-lezing

Gisteren, 11:36

Ze spreekt haar lezing onder de titel ‘Op zoek naar schoonheid. De zeggingskracht van architectuur.’ uit in het Cobbenhagengebouw van Tilburg University.