Ontroerende ansichtkaarten van bewoners bejaardenhuizen

6 juni 2019, 13:23

Bij uitgeverij De Harmonie is We mogen niet klagen verschenen. Het boek staat vol ansichtkaarten van bejaardenhuizen, inclusief de veelal ontroerende teksten die de bewoners aan hun familie of vrienden schreven. En passant wordt een beeld van een generatie gebouwen en het stille leed van hun bewoners geschetst.

Het is een vertrouwd beeld voor iedere Nederlander; het bejaardentehuis met zijn uitgeklapte rode of blauwe zonneluifels. Ooit waren deze gebouwen een symbool van welvaart en vooruitgang. Nadat in 1963 de Wet op de Bejaardenoorden werd aangenomen, openden de eerste bejaardenhuizen hun deuren. Een hele verbetering ten opzichte van wat er voordien aan opvang voor ouderen bestond.

Ondanks dat de bewoners er redelijk werden verzorgd en vertier konden vinden, leefde er achter de muren van deze doorgaans monotone gebouwen ook veel leed. De ouderen kregen er te maken met aftakeling, eenzaamheid en het verlies van dierbaren. Het was doorgaans stil leed, de bewoners van de tehuizen behoorden tot een generatie waarvan het adagium luidde: we mogen niet klagen.

Verdwijnende fenomenen
In het gelijknamige boek brengen Sonja van Hamel en Robert Muda twee verdwijnende fenomenen samen. Doordat ouderen steeds langer zelfstandig blijven wonen en er nieuwe woonzorgconcepten zijn ontwikkeld, raken bejaardentehuizen leeg en worden ze gesloopt of veranderd in woningen voor bijvoorbeeld studenten of asielzoekers.

Ansichtkaarten zijn inmiddels ook verworden tot fenomeen uit een andere tijd, helemaal de kaarten die speciaal van bejaardenhuizen zijn uitgegeven. Van Hamel en Muda raakten geïnteresseerd in de kaarten toen ze bij een antiquair op een grote partij bejaardenhuiskaarten stuitten. Voor het boek, waarin tehuizen in heel Nederland staan, verzamelden ze er nog meer.

Aafke
Een bewoner van zo’n tehuis die de auteurs specifiek ontroerde, was Aafke. In een geheel eigen stijl beschreef ze zo ongeveer het gehele beschikbare vlak. In gelijkmatige en kaarsrechte zinnen schreef ze op wonderlijke en tamelijk onnavolgbare wijze wat haar allemaal bezighield. Het leverde poëzie in onaffe en incorrecte zinnen op:

Wij moet zeist zingen / Wij de Bus er toe het lied / dat is de wereld waar woon. / het wel eenzaam op kamertje / de Heer altijd bij mijn

Muziektheatergroep BOT heeft speciaal voor het boek een lied met teksten van Aafke opgenomen:
https://youtu.be/VLUyY0XpnLo

Trefwoorden

de harmonie boek verzorgingstehuis bejaardenhuis zorg ouderen

1	Nominaties Publiek gebouw van het Jaar 2026 bekend woensdag, 7 oktober
2	Bekijk de beste architectuurfilms tijdens Architectenweb Best Of AFFR 2026! dinsdag, 6 oktober
3	Woongebouw Voltage grote winnaar Groninger Architectuurprijs 2026 maandag, 5 oktober
4	Arons en Gelauff herontwikkelt fabrieksterrein met woonhof en brandweerkazerne dinsdag, 6 oktober
5	Woonblokken met sociale huurwoningen op Harley-locatie Breda voltooid dinsdag, 6 oktober

Gerelateerde nieuwsberichten

Potentiële behoefte aan kwart miljoen ouderenwoningen

20 april 2020

Commissie Bos: meer woningen nodig voor thuiszorg ouderen

16 januari 2020

Rotterdam lanceert 'ouderenhubs'

12 juli 2019

‘Seniorencomplexen onveilig bij brand’

21 juni 2019

Vraag naar woonvormen voor ouderen groeit sterkst in Nederland

28 mei 2019

Steun voor nieuwe woonvormen ouderen

4 april 2019

Prikkelend speculatieve installatie: werkomgeving voor 70-plusser

6 februari 2019

Knarrenhof

6 april 2018

Woningcorporaties niet klaar voor vergrijzing

13 juni 2017

Ruim een op twintig Europeanen is tachtigplusser

29 september 2016

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Bijdrage van Benthem Crouwel Architects en West 8 aan Afsluitdijk voltooid

Gisteren, 15:30

Sinds 2018 werkten beide bureaus binnen het ontwerpteam van Levvel als ontwerpers aan de vernieuwing en versterking van het waterbouwkundig icoon.

The Natural Pavilion wordt verplaatst naar Evoluonpark in Eindhoven

Gisteren, 14:16

The Natural Pavilion, gebouwd voor de Floriade Expo 2022 in Almere, wordt verplaatst naar Eindhoven. Hier krijgt het houten, remontabele gebouw een nieuwe bestemming als Ontdekfabriek 2.0, op het terrein van het Evoluon.

Powerhouse Company presenteert opgeleverd KJ in Den Haag

Gisteren, 12:28

Het woongebouw met ruim 390 woningen en het prominente, golvende houten plafond verrees direct naast station Den Haag Centraal.

Koninklijke troon tijdelijk te zien waar Pierre Cuypers hem maakte

Gisteren, 10:54

Vanaf komende dinsdag is de koninklijke troon te zien in de stad waar die gemaakt is. Het Cuypershuis in Roermond toont de door architect Pierre Cuypers ontworpen troon, als onderdeel van de tentoonstelling Van Maker tot Majesteit.

Zuid-Holland slaat alarm: tekort aan sociale huurwoningen groeit

Gisteren, 16:14

Hoewel bijna de helft van de Zuid-Hollanders qua inkomen in aanmerking komt voor een sociale huurwoning, heeft de provincie verhoudingsgewijs steeds minder van zulke huizen.