Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Nieuwe stadhuis is mijlpaal in verplaatsing van Kiruna

28 november 2018, 16:21

De in het verre noorden gelegen Zweedse stad Kiruna wordt drie kilometer verplaatst. In dat bijzondere verhaal is een mijlpaal bereikt met de opening van het nieuwe stadhuis, ontworpen door architectenbureau Henning Larsen Architects. Het gebouw is afgelopen donderdag officieel geopend door koning Carl XVI Gustaf van Zweden.

Er was eens een stad die door de aarde opgeslokt dreigde te worden. Ruim 150 kilometer boven de noordelijke poolcirkel ligt Kiruna, ontstaan doordat de aarde hier een van ’s werelds grootste ijzerertsaders herbergt. Echter, een eeuw aan mijnbouw heeft de grond onder en rond de stad gedestabiliseerd.

De aarde scheurt en er ontstaan diepe kloven en ‘sinkholes’, waarin volgens deskundigen de stad binnen een eeuw zal verdwijnen. In reactie op dat gevaar is in 2007 besloten Kiruna zeker drie kilometer naar het oosten te verplaatsen. De mijnbouwonderneming – een staatsbedrijf – ondersteunt de verplaatsing vanuit een speciaal daartoe opgericht fonds.

Breuk en behoud
Het verhuizen van de bewoners naar een nieuw stadscentrum en het slopen van het oude Kiruna betekent ook een breuklijn in geschiedenis en sociale structuren van Kiruna. Hechte buurten worden uiteengerafeld, het generatielange bezit van een familiewinkel wordt onderbroken. Het nieuwe stadhuis neemt dan ook een belangrijke plek in bij het behouden van identiteit en eenheid.

In 2012 schreven het gemeentebestuur van Kiruna en het mijnbouwbedrijf Luossavaara-Kiirunavaara (LKAB) een ontwerpwedstrijd uit voor een nieuw stadhuis, als eerste gebouw van het verplaatste stadscentrum. De competitie werd gewonnen door het Deense architectuurbureau Henning Larsen Architects, in samenwerking met Temagruppen, WSP en UiWE.

Gemeenschap
Het winnende concept is, zo legt het architectenbureau uit, een ode aan de geschiedenis van de stad en biedt een raamwerk voor de nieuwe gemeenschappen die zullen worden gevormd. In vorm en in naam verwijst het gebouw naar de hoekige geometrie van ijzermineralen, die de identiteit van Kiruna hebben bepaald. Kristallen (‘het kristal’) heet het nieuwe stadhuis, dat op 22 november is geopend.

Kristallen biedt onderdak aan zowel maatschappelijke als sociale functies. Rond de kern, die bestaat uit een schakeling van hoekige volumes, heeft het architectenbureau een ringvormig volume geplaatst. In deze metalen band zijn de kantoren van de gemeentelijke publieksdiensten geplaatst. Het hart van het gebouw biedt plek aan publiek toegankelijke expositieruimtes, workshops, vergaderruimten en dergelijke.

“Een fundamenteel goed voor het nieuwe stadscentrum”, noemt Louis Becker, partner en hoofdarchitect in Henning Larsen Architects de openbare ruimtes in het gebouw. “Het is een plek waar oude vrienden en buren elkaar kunnen treffen, voor een gevoel van sociale eenheid tijdens de overgangsperiode van Kiruna's verhuizing.”

Erfstukken
Van het oude stadhuis, ontworpen door de Zweedse architect Arthur von Schmalensee, heeft Henning Larsen de iconische klokkentoren verwerkt in het nieuwe ontwerp. Ook de originele deurklinken van de entree keren terug bij Kristallen.

Volgens het architectenbureau staan de toren en deurklinken op visuele wijze voor het heruitvinden van Kiruna’s identiteit; daarnaast vertegenwoordigen ze een fysieke voortzetting van Kiruna’s geschiedenis.

Trefwoorden

gemeentehuis kiruna henning larsen zweden henning larsen architects mijnbouw stadhuis publiek gebouw

1	In beeld: Folly Art Norg 2026 woensdag, 19 augustus
2	Eerste woongebouw binnen gebiedsontwikkeling Brainpark Rotterdam voltooid maandag, 17 augustus
3	Amsterdam start nieuwe tender voor woongebouw in Beatrixpark woensdag, 19 augustus
4	Bouwstart voor Anna Maria van Schurmangebouw bij Utrechtse Dom vrijdag, 14 augustus
5	CPO-project biedt gezinnen uniek huis in twee-onder-één-kap-woning dinsdag, 18 augustus

Gerelateerde nieuwsberichten

Verplaatsing mijnbouwstad gaat van start

22 mei 2014

Zweedse mijnstad Kiruna verplaatst centrum

7 maart 2013

Gemeentehuis op Faeröer-eilanden overbrugt riviertje

9 augustus 2018

Moesgaard Museum Aarhus officieel geopend

13 oktober 2014

Definitief ontwerp entree Belevenspark Emmen

29 januari 2014

Architect Henning Larsen (87) overleden

25 juni 2013

Mies van der Rohe Award voor Harpa

1 mei 2013

Zweden krijgt grootste onderzoekscampus

28 februari 2013

Praemium Imperiale Award voor Henning Larsen

13 september 2012

Traditioneel én atypisch woonhuis voor Nederlands echtpaar in Zweden

28 oktober 2021

Vernieuwde publiekhal van gemeentehuis Moerdijk is groen en gastvrij

23 november 2020

Team met B-architecten en Bressers Erfgoed ontwerpt stadhuis Roeselare

22 juni 2020

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Studio Ard Hoksbergen ontwerpt woongebouw voor onderwijspersoneel op Centrumeiland

Vandaag, 13:00

Het plan is opgezet rond de vraag hoe een woning rust kan bieden aan bewoners met een beroep dat zelden ophoudt bij de voordeur.

De Playlist: Bert Dirrix en zijn vrouw stellen hun huis open voor concerten

Vandaag, 09:15

In de vijftiende aflevering van onze zomerserie spreken we met architect Bert Dirrix, die samen met zijn vrouw Willy de Rooij zijn huis openstelt voor concerten en andere activiteiten.

In beeld: Folly Art Norg 2026

Gisteren, 13:10

Deze maand vindt de achtste editie van Folly Art Norg plaats. De organisatie van het evenement deelt net als in voorgaande jaren foto’s van alle deelnemende folly’s met Architectenweb.

Amsterdam start nieuwe tender voor woongebouw in Beatrixpark

Gisteren, 10:48

Vier jaar geleden won KondorWessels Vastgoed een eerdere tender voor het project, maar dit bedrijf kon volgens de gemeente uiteindelijk niet aan het gewenste ambitieniveau voldoen.

Friesland wil 54 miljoen uittrekken voor kopen van landbouwgrond

Vandaag, 10:26

De provincie wil die grond onder meer inzetten om meer natuur aan te leggen.

Woonalliantie: draai belemmerende regels woningmarkt terug

Gisteren, 09:52

Het kabinet zou belemmerende regels op de woningmarkt moeten terugdraaien om ervoor te zorgen dat beleggers en verhuurders weer gaan investeren.

Rapport over inclusief wonen gepresenteerd tijdens symposium

18 augustus, 10:47

Volgens de opstellers laat het rapport zien dat de veronderstelde meerkosten van toegankelijke woningbouw veel kleiner zijn dan vaak wordt aangenomen.