Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Nieuwe stadhuis is mijlpaal in verplaatsing van Kiruna

28 november 2018, 16:21

De in het verre noorden gelegen Zweedse stad Kiruna wordt drie kilometer verplaatst. In dat bijzondere verhaal is een mijlpaal bereikt met de opening van het nieuwe stadhuis, ontworpen door architectenbureau Henning Larsen Architects. Het gebouw is afgelopen donderdag officieel geopend door koning Carl XVI Gustaf van Zweden.

Er was eens een stad die door de aarde opgeslokt dreigde te worden. Ruim 150 kilometer boven de noordelijke poolcirkel ligt Kiruna, ontstaan doordat de aarde hier een van ’s werelds grootste ijzerertsaders herbergt. Echter, een eeuw aan mijnbouw heeft de grond onder en rond de stad gedestabiliseerd.

De aarde scheurt en er ontstaan diepe kloven en ‘sinkholes’, waarin volgens deskundigen de stad binnen een eeuw zal verdwijnen. In reactie op dat gevaar is in 2007 besloten Kiruna zeker drie kilometer naar het oosten te verplaatsen. De mijnbouwonderneming – een staatsbedrijf – ondersteunt de verplaatsing vanuit een speciaal daartoe opgericht fonds.

Breuk en behoud
Het verhuizen van de bewoners naar een nieuw stadscentrum en het slopen van het oude Kiruna betekent ook een breuklijn in geschiedenis en sociale structuren van Kiruna. Hechte buurten worden uiteengerafeld, het generatielange bezit van een familiewinkel wordt onderbroken. Het nieuwe stadhuis neemt dan ook een belangrijke plek in bij het behouden van identiteit en eenheid.

In 2012 schreven het gemeentebestuur van Kiruna en het mijnbouwbedrijf Luossavaara-Kiirunavaara (LKAB) een ontwerpwedstrijd uit voor een nieuw stadhuis, als eerste gebouw van het verplaatste stadscentrum. De competitie werd gewonnen door het Deense architectuurbureau Henning Larsen Architects, in samenwerking met Temagruppen, WSP en UiWE.

Gemeenschap
Het winnende concept is, zo legt het architectenbureau uit, een ode aan de geschiedenis van de stad en biedt een raamwerk voor de nieuwe gemeenschappen die zullen worden gevormd. In vorm en in naam verwijst het gebouw naar de hoekige geometrie van ijzermineralen, die de identiteit van Kiruna hebben bepaald. Kristallen (‘het kristal’) heet het nieuwe stadhuis, dat op 22 november is geopend.

Kristallen biedt onderdak aan zowel maatschappelijke als sociale functies. Rond de kern, die bestaat uit een schakeling van hoekige volumes, heeft het architectenbureau een ringvormig volume geplaatst. In deze metalen band zijn de kantoren van de gemeentelijke publieksdiensten geplaatst. Het hart van het gebouw biedt plek aan publiek toegankelijke expositieruimtes, workshops, vergaderruimten en dergelijke.

“Een fundamenteel goed voor het nieuwe stadscentrum”, noemt Louis Becker, partner en hoofdarchitect in Henning Larsen Architects de openbare ruimtes in het gebouw. “Het is een plek waar oude vrienden en buren elkaar kunnen treffen, voor een gevoel van sociale eenheid tijdens de overgangsperiode van Kiruna's verhuizing.”

Erfstukken
Van het oude stadhuis, ontworpen door de Zweedse architect Arthur von Schmalensee, heeft Henning Larsen de iconische klokkentoren verwerkt in het nieuwe ontwerp. Ook de originele deurklinken van de entree keren terug bij Kristallen.

Volgens het architectenbureau staan de toren en deurklinken op visuele wijze voor het heruitvinden van Kiruna’s identiteit; daarnaast vertegenwoordigen ze een fysieke voortzetting van Kiruna’s geschiedenis.

Trefwoorden

gemeentehuis kiruna henning larsen zweden henning larsen architects mijnbouw stadhuis publiek gebouw

1	44 woningen op bosrijke locatie in Driebergen vrijdag, 15 mei
2	Parkeerplein naast Tilburgse schouwburg maakt plaats voor multifunctionele gebouwen woensdag, 13 mei
3	Neprom-prijs 2026 toegekend aan De Groene Loper Maastricht maandag, 11 mei
4	Vandersalm Architecten herinterpreteert historisch erf bij Zwolse stadsboerderij maandag, 11 mei
5	Woningbouwproject Switi trekt 'verloren strook' alsnog bij de omgeving maandag, 11 mei

Gerelateerde nieuwsberichten

Verplaatsing mijnbouwstad gaat van start

22 mei 2014

Zweedse mijnstad Kiruna verplaatst centrum

7 maart 2013

Gemeentehuis op Faeröer-eilanden overbrugt riviertje

9 augustus 2018

Moesgaard Museum Aarhus officieel geopend

13 oktober 2014

Definitief ontwerp entree Belevenspark Emmen

29 januari 2014

Architect Henning Larsen (87) overleden

25 juni 2013

Mies van der Rohe Award voor Harpa

1 mei 2013

Zweden krijgt grootste onderzoekscampus

28 februari 2013

Praemium Imperiale Award voor Henning Larsen

13 september 2012

Traditioneel én atypisch woonhuis voor Nederlands echtpaar in Zweden

28 oktober 2021

Vernieuwde publiekhal van gemeentehuis Moerdijk is groen en gastvrij

23 november 2020

Team met B-architecten en Bressers Erfgoed ontwerpt stadhuis Roeselare

22 juni 2020

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Tien nominaties voor NRP Gulden Feniks 2026

15 mei, 2:20

In november wijst de jury een aantal winnaars aan uit deze selectie voor de nationale prijs voor renovatie en transformatie van de gebouwde omgeving.

Nieuwe Instituut brengt rijkscollectie architectuur en stedenbouw tot leven in Collection Gallery

15 mei, 1:17

Op donderdag 18 juni opent het Nieuwe Instituut de zogeheten Collection Gallery. In deze nieuwe interactieve ruimte wil de instelling in Rotterdam de Rijkscollectie voor Nederlandse Architectuur en Stedenbouw tot leven brengen.

44 woningen op bosrijke locatie in Driebergen

15 mei, 9:26

De gemeente Utrechtse Heuvelrug selecteerde het plan Bosrand Heidestein. Het team dat het ontwerp en de realisatie verzorgt, bestaat uit KRKTR Projectontwikkeling, Reuvers Ontwik-keling en Bouw, MIX architectuur, MAAK space, Merosch en Kwirkey.

Vijf finalisten voor Heuvelinkprijs 2026

13 mei, 3:06

De finalisten voor de Heuvelinkprijs 2026 zijn bekend. Vijf projecten komen in aanmerking voor deze editie van de tweejaarlijkse Arnhemse nieuwbouwprijs.

ITA Ensemble speelt 'De Architect' van sterregisseur Rebecca Frecknall

15 mei, 3:11

De voorstelling is een hedendaagse bewerking van Henirik Ibsens 'Bouwmeester Solness'.

Commissie: milieustudie Schiphol schiet tekort voor omwonenden

15 mei, 12:08

De Commissie voor de milieueffectrapportage stelt zelfs dat het rapport herzien zou moeten worden.

Koen Pörtzgen benoemd tot partner bij Zecc Architecten

15 mei, 10:15

Samen met Marnix van der Meer (54) en Bart Kellerhuis (47) vormt de 39-jarige Pörtzgen vanaf dit jaar de directie van het Utrechtse bureau.

Consortium met RxDomi en TU/e ontwikkelt netbewuste woning

13 mei, 2:56

In het project CoLiBRIE ontwikkelt een consortium, met onder meer RxDomi en TU/e, een nieuw type woning die comfortabel, duurzaam en betaalbaar is, zonder het energienet extra te belasten.