Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Zweedse mijnstad Kiruna verplaatst centrum

7 maart 2013, 13:31

De Zweedse mijnstad Kiruna gaat zijn centrum verplaatsen. Aan het plan voor deze bijzondere ingreep werkt een Nederlandse architect mee. Architectenweb sprak met hem.

De 17.000 inwoners tellende plaats, zeer noordelijk gelegen in Zweden, dankt zijn bestaan aan de naastgelegen mijn. “Dat is de grootste ijzerertsmijn van Europa”, zegt Koen Kragting van White Arkitekter in Stockholm. “Er wordt voornamelijk aan de Duitse markt geleverd.”

Het centrum van Kiruna ligt in een zogeheten deformatiezone, een gebied dat wegens de ontginning van de mijn getroffen kan worden door bijvoorbeeld aardverschuivingen. Daarom is in 2007 besloten het centrum fasegewijs te verplaatsen. Voor het bijbehorende plan is een prijsvraag uitgeschreven, waarbij White deze week als winnaar werd aangewezen.

Oostwaarts
Het Zweedse bureau maakte in samenwerking met het Noorse Ghilardi + Hellsten Architects een plan, waarbij het centrum oostwaarts wordt verplaatst. Ruggengraat in dit proces vormt de Malmvägen, de centrale verkeersader waarlangs de nieuwe bebouwing komt te liggen. Vanaf 2016 worden eerst de belangrijkste functies als het stadhuis ‘verhuisd’.

“Het stadhuis, waarvoor een ontwerpprijsvraag is uitgeschreven, komt tegenover een nieuw treinstation te staan. Samen vormen zij het hart van het nieuwe centrum. Later volgen ook het ziekenhuis, het ijshockeystadion en uiteindelijk alle functies in het huidige centrum”, zegt Kragting.

In bovenstaande ontwerpen wordt het toekomstige Kiruna voorgesteld als een lint. “Vanaf de hoofdstraat is de natuur nog maar drie blokken weg, wat voor de inwoners erg belangrijk is. Zij kunnen op die manier zo op de ski’s stappen. Maar het ligt niet vast dat het er zo uit komt te zien, het plan vormt meer de basis voor toekomstige ontwikkeling”, aldus de architect.

De planners hebben er rekening mee gehouden dat Kiruna in andere richtingen kan groeien. Belangrijk onderdeel van het flexibele proces is de dialoog met inwoners van het stadje. Een deel van hen zal moeten verhuizen en daarom worden hun eisen en wensen vanaf het begin meegewogen. “Daarvoor zullen we een platform ontwikkelen”, zegt Kragting.

Zollverein
Waar bij de prijsvraag het jaar 2033 als ijkpunt gold, heeft het winnend team gedacht ‘richting 2100’. Daarbij wordt ook een groei van het toerisme in het ijskoude Kiruna niet uitgesloten. Zo komen er al veel toeristen af op het Noorderlicht en het nabijgelegen ijshotel. “Stel dat de mijn raakt uitgeput, dan kan hier misschien een soort Zollverein van worden gemaakt.”

Er zal een nieuw transportsysteem worden geïntroduceerd in de stad: een kabelbaan met gondels. “Deze zijn milieuvriendelijk, stil en kunnen zich over moeilijk toegankelijk gebied als het terrein rond de mijn verplaatsen. Daarnaast is het eenvoudiger om de route aan te passen dan bij een tramlijn”, zegt Kragting.

Hoewel White Arkitekter in Nederland niet veel bekendheid geniet, is het met zevenhonderd medewerkers, 115 (!) partners en twaalf vestigingen het grootste architectenbureau van Scandinavië. Kragting, voorheen werkzaam bij Neutelings Riedijk en KCAP, werkt bij deze opdracht in een multidisciplinair team van ongeveer dertig mensen.

Trefwoorden

kiruna koen kragting transformatie white arkitekter zweden

1	NYMA Watertoren getransformeerd tot ontmoetingsplek van makersplaats in Nijmegen dinsdag, 4 augustus
2	De Playlist: Francine van den Berg wil een all female punkband oprichten maandag, 3 augustus
3	Woonzorgwoningen door opZoom architecten voegen zich tussen nieuwbouw en oude industriële panden vrijdag, 31 juli
4	Nieuw Echtenstein van LEVS vijzelt kwaliteit vergeten restruimte op dinsdag, 4 augustus
5	Kantoorgebouwen uit jaren ‘70 rond binnentuin in Brussel door B2Ai grondig vernieuwd woensdag, 5 augustus

Gerelateerde nieuwsberichten

Nieuwe stadhuis is mijlpaal in verplaatsing van Kiruna

28 november 2018

Verplaatsing mijnbouwstad gaat van start

22 mei 2014

Nieuw congrescentrum voor Stockholm

14 maart 2011

Andere nieuwsberichten

Bouwstart van verticaal dorp in Shenzhen naar ontwerp van MVRDV

Gisteren, 10:06

In het verticale dorp heeft iedere winkel, restaurant en culturele ruimte zijn eigen volume met voordeur aan een verticale openbare ruimte.

De Playlist: Alex Kypriotakis-Weijers zingt en performt op karaokefeestjes

Gisteren, 09:15

In de elfde aflevering van onze zomerserie spreken we met Alex Kypriotakis-Weijers, architect bij SVP Architectuur en Stedenbouw, die zingt en performt op karaokefeestjes.

Kantoorgebouwen uit jaren ‘70 rond binnentuin in Brussel door B2Ai grondig vernieuwd

5 augustus, 10:16

Onlangs is het gebouwencomplex in gebruik genomen als een van de gebouwen van de Europese Commissie.

cepezedinterieur vernieuwd interieur van Amsterdams bedrijfsverzamelgebouw

5 augustus, 9:33

Voor het bedrijfsverzamelgebouw Liberty Office in Amsterdam Zuidoost werden een nieuwe aankleding en indeling van verschillende ruimtes ontworpen.

In twintig jaar bijna verdubbeling aantal restaurants, categorie fastfood groeide het hardst

5 augustus, 11:28

In totaal zijn er bijna 39.000 eetgelegenheden in Nederland. Hiervan bestaat iets meer dan de helft uit fastfoodzaken, zoals cafetaria's en broodjeszaken.

Rijkswaterstaat spreekt van uitzonderlijke situatie door droogte

4 augustus, 5:45

Ook de komende weken zal het droger en warmer dan gemiddeld blijven. Rijkswaterstaat spreekt in zijn wekelijkse droogtemonitor van een uitzonderlijke situatie.

VMN media neemt Vastgoedjournaal over

4 augustus, 10:05

Met de overname komt het vastgoedplatform onder een dak met andere vakmedia, waaronder Vastgoedmarkt, Cobouw en De Architect.

Rijn bij Lobith staat op laagste peil ooit gemeten

31 juli, 4:45

Rijkswaterstaat verwacht dat de stand van de Rijn de komende dagen nog verder zal zakken. Ook de hoeveelheid water die vanuit Duitsland het land binnenstroomt is met 692 kubieke meter per seconde extreem laag.

Proef met laadplekken waar ook brandstofauto's mogen parkeren

29 juli, 10:34

Met de pilot wordt onderzocht of laadpalen sneller geplaatst kunnen worden als gemeenten parkeerplaatsen niet langer exclusief voor elektrische auto's hoeven te reserveren.