Tornen aan bouwrecht onverstandig

11 februari 2005, 10:39

Het ontnemen van bouwrechten van grondeigenaren is geen oplossing om de bouwproductie te verhogen maar zal zelfs een averechts effect hebben. Het frustreert onderlinge concurrentie en heeft een remmende werking op initiatieven. Daarmee reageert NVB Vereniging voor ontwikkelaars & bouwondernemers op een onderzoek naar de mogelijkheid tot ontkoppeling van het grondeigendom en de ontwikkelingsrechten. Een Kamermeerderheid pleitte hier onlangs voor.

In een brief aan de leden van de Vaste Kamercommissie voor VROM zegt NVB over dit voornemen zeer geschrokken te zijn. Volgens de brancheorganisatie is het huidige probleem op de woningmarkt het gevolg van het jarenlang gevoerde VINEX-beleid. ‘Hiervoor is kunstmatig schaarste gecreëerd, wat resulteerde in monopolistische situaties, prijsopdrijving, tegenvallende aantallen nieuwe woningen en een gebrekkige doorstroming’, aldus NVB. De enige oplossing voor een betere woningmarkt is dat er meer geschikte (ook kleinere) bouwlocaties komen, waardoor de concurrentie tussen marktpartijen én ook tussen gemeenten groter wordt.

De gronden die door NVB-leden worden aangekocht zijn niet bedoeld om daarmee te speculeren, maar juist om de continuïteit aan bouwproductie veilig te stellen. Volgens NVB hebben zij er dus ook alle belang bij zo snel mogelijk en in harmonie met de gemeentelijke besluitvorming met de bouw te beginnen. Ieder jaar langer wachten betekent immers renteverlies en toenemende afzetrisico’s. De door de fracties van PvdA, GroenLinks en CDA voorgestelde ontkoppeling van het grondeigendom en de ontwikkelingsrechten treft dan ook vooral deze bedrijven. NVB: ‘Wanneer zij het risico lopen niet meer te mogen ontwikkelen op hun eigen gronden dan zullen zij zich vaker terugtrekken als initiatiefnemer met als direct gevolg een nog verder dalende bouwproductie.’ Ook frustreert een dergelijke maatregel iedere vorm van concurrentie die juist zo noodzakelijk is om de woningmarkt gezond te houden.

Het onderzoek naar de mogelijkheden van ontkoppeling is mede ingegeven door de gedachte dat gemeenten te weinig invloed zouden hebben op het bouwproces en daarmee op de kwaliteit. Dit is een misvatting. In werkelijkheid kunnen gemeenten altijd al hun regiefunctie via het bestemmingsplan en de daaraan gekoppelde bouwvergunning uitoefenen. En bedrijven die zich niet conformeren aan het ruimtelijke beleid kunnen zelfs onteigend worden. De regiefunctie van de gemeenten en daarmee hun positie op de grondmarkt is zelfs de laatste jaren nog aanzienlijk versterkt door een tweetal wijzigingen in de Wet Voorkeursrecht Gemeenten.

‘Kortom’, zo stelt NVB vast, ‘het is een fabel dat gemeenten te weinig regie zouden hebben en als er gemeenten zijn die in dit opzicht zich wél gebrekkig voelen functioneren, dan zegt dat veel over de kwaliteit van deze gemeenten zelf. Zij hebben in principe genoeg instrumenten om hun regiefunctie uit te kunnen oefenen.’
Bron: NVB

1	Nominaties Publiek gebouw van het Jaar 2026 bekend woensdag, 7 oktober
2	Bekijk de beste architectuurfilms tijdens Architectenweb Best Of AFFR 2026! dinsdag, 6 oktober
3	Woongebouw Voltage grote winnaar Groninger Architectuurprijs 2026 maandag, 5 oktober
4	Arons en Gelauff herontwikkelt fabrieksterrein met woonhof en brandweerkazerne dinsdag, 6 oktober
5	Woonblokken met sociale huurwoningen op Harley-locatie Breda voltooid dinsdag, 6 oktober

Andere nieuwsberichten

Bijdrage van Benthem Crouwel Architects en West 8 aan Afsluitdijk voltooid

9 oktober, 3:30

Sinds 2018 werkten beide bureaus binnen het ontwerpteam van Levvel als ontwerpers aan de vernieuwing en versterking van het waterbouwkundig icoon.

The Natural Pavilion wordt verplaatst naar Evoluonpark in Eindhoven

9 oktober, 2:16

The Natural Pavilion, gebouwd voor de Floriade Expo 2022 in Almere, wordt verplaatst naar Eindhoven. Hier krijgt het houten, remontabele gebouw een nieuwe bestemming als Ontdekfabriek 2.0, op het terrein van het Evoluon.

Powerhouse Company presenteert opgeleverd KJ in Den Haag

9 oktober, 12:28

Het woongebouw met ruim 390 woningen en het prominente, golvende houten plafond verrees direct naast station Den Haag Centraal.

Koninklijke troon tijdelijk te zien waar Pierre Cuypers hem maakte

9 oktober, 10:54

Vanaf komende dinsdag is de koninklijke troon te zien in de stad waar die gemaakt is. Het Cuypershuis in Roermond toont de door architect Pierre Cuypers ontworpen troon, als onderdeel van de tentoonstelling Van Maker tot Majesteit.

Zuid-Holland slaat alarm: tekort aan sociale huurwoningen groeit

9 oktober, 4:14

Hoewel bijna de helft van de Zuid-Hollanders qua inkomen in aanmerking komt voor een sociale huurwoning, heeft de provincie verhoudingsgewijs steeds minder van zulke huizen.