Tornen aan bouwrecht onverstandig

11 februari 2005, 10:39

Het ontnemen van bouwrechten van grondeigenaren is geen oplossing om de bouwproductie te verhogen maar zal zelfs een averechts effect hebben. Het frustreert onderlinge concurrentie en heeft een remmende werking op initiatieven. Daarmee reageert NVB Vereniging voor ontwikkelaars & bouwondernemers op een onderzoek naar de mogelijkheid tot ontkoppeling van het grondeigendom en de ontwikkelingsrechten. Een Kamermeerderheid pleitte hier onlangs voor.

In een brief aan de leden van de Vaste Kamercommissie voor VROM zegt NVB over dit voornemen zeer geschrokken te zijn. Volgens de brancheorganisatie is het huidige probleem op de woningmarkt het gevolg van het jarenlang gevoerde VINEX-beleid. ‘Hiervoor is kunstmatig schaarste gecreëerd, wat resulteerde in monopolistische situaties, prijsopdrijving, tegenvallende aantallen nieuwe woningen en een gebrekkige doorstroming’, aldus NVB. De enige oplossing voor een betere woningmarkt is dat er meer geschikte (ook kleinere) bouwlocaties komen, waardoor de concurrentie tussen marktpartijen én ook tussen gemeenten groter wordt.

De gronden die door NVB-leden worden aangekocht zijn niet bedoeld om daarmee te speculeren, maar juist om de continuïteit aan bouwproductie veilig te stellen. Volgens NVB hebben zij er dus ook alle belang bij zo snel mogelijk en in harmonie met de gemeentelijke besluitvorming met de bouw te beginnen. Ieder jaar langer wachten betekent immers renteverlies en toenemende afzetrisico’s. De door de fracties van PvdA, GroenLinks en CDA voorgestelde ontkoppeling van het grondeigendom en de ontwikkelingsrechten treft dan ook vooral deze bedrijven. NVB: ‘Wanneer zij het risico lopen niet meer te mogen ontwikkelen op hun eigen gronden dan zullen zij zich vaker terugtrekken als initiatiefnemer met als direct gevolg een nog verder dalende bouwproductie.’ Ook frustreert een dergelijke maatregel iedere vorm van concurrentie die juist zo noodzakelijk is om de woningmarkt gezond te houden.

Het onderzoek naar de mogelijkheden van ontkoppeling is mede ingegeven door de gedachte dat gemeenten te weinig invloed zouden hebben op het bouwproces en daarmee op de kwaliteit. Dit is een misvatting. In werkelijkheid kunnen gemeenten altijd al hun regiefunctie via het bestemmingsplan en de daaraan gekoppelde bouwvergunning uitoefenen. En bedrijven die zich niet conformeren aan het ruimtelijke beleid kunnen zelfs onteigend worden. De regiefunctie van de gemeenten en daarmee hun positie op de grondmarkt is zelfs de laatste jaren nog aanzienlijk versterkt door een tweetal wijzigingen in de Wet Voorkeursrecht Gemeenten.

‘Kortom’, zo stelt NVB vast, ‘het is een fabel dat gemeenten te weinig regie zouden hebben en als er gemeenten zijn die in dit opzicht zich wél gebrekkig voelen functioneren, dan zegt dat veel over de kwaliteit van deze gemeenten zelf. Zij hebben in principe genoeg instrumenten om hun regiefunctie uit te kunnen oefenen.’
Bron: NVB

1	Drents Museum organiseert tentoonstelling over ruïnestad Angkor maandag, 15 juni
2	De Zwarte Hond ontwerpt woontoren met drie herkenbare niveaus in de Binckhorst dinsdag, 16 juni
3	NSI stopt definitief met bouw houten kantoorgebouw Zuidas maandag, 15 juni
4	Rotterdam wil bijna 500 nieuwe woningen in Zevenkamp dinsdag, 16 juni
5	Roos Bendien directielid en projectarchitect bij JAM* maandag, 15 juni

Andere nieuwsberichten

Archiprix levert vijf winnende inzendingen op

19 juni, 3:53

De jury kende twee eerste en drie tweede prijzen toe uit een totaal van 26 ingezonden projecten.

Winnaars Tilburg Architectuurprijs 2026 bekend

19 juni, 10:43

De vakjury koos unaniem voor Krisjkrasjkresj, een kinderdagverblijf in een voormalige wasserij. De publieksprijs was voor Ketelhuis Spoorzone, naar ontwerp van BURO013 Architecten.

Transformatie Sloterdijk krijgt verder vorm met bouw van 313 woningen

18 juni, 1:30

De herontwikkeling voorziet in een gemengd woonprogramma met aandacht voor groen, gezond en toekomstbestendig wonen.

Rotterdam start digitale kaartenbak en kavels voor wooncoöperaties

18 juni, 12:35

Initiatiefnemers voor een wooncoöperatie kunnen zich in Rotterdam vanaf 18 juni 2026 inschrijven voor een digitale ‘kaartenbak’. Ze kunnen zich daarmee aanmelden voor beschikbare kavels voor coöperatief wonen.

Katwijkse raad zet deur open voor miljardenfabriek Eli Lilly

19 juni, 9:34

De overheden investeren tevens gezamenlijk ruim honderd miljoen euro in de bereikbaarheid van het gebied.

Juryprijs De Vernufteling 2026 voor waterzuinig wonen

16 juni, 3:10

De prijs voor het innovatiefste ingenieursproject, De Vernufteling 2026, is door de jury toegekend aan Aveco de Bondt voor een project waar duurzaam watergebruik in een woonwijk centraal staat.