Onbetaalde decorpitch VPRO valt slecht

9 februari 2017, 14:48

Journalist Jeroen Junte publiceerde gisteren op de site van De Volkskrant een artikel over een decorpitch voor het tv-programma Zomergasten van de VPRO. Onder ontwerpers heerst verontwaardiging over de minimale vergoeding die de omroep biedt. Junte’s artikel heeft op social media een discussie losgemaakt.

De VPRO wil het tv-programma Zomergasten een nieuwe uitstraling geven. De publieke omroep heeft een pitch uitgeschreven voor een nieuw decor, waarbij ze “de creatiefste geesten” vraagt “met ons mee te denken en te ontwerpen”.

Voor de deelnemers is er in de eerste ronde geen vergoeding. De vijf beste inzendingen gaan door naar de tweede ronde; dan is er “een onkostenvergoeding beschikbaar van 300 euro. De uiteindelijke winnaar krijgt een betaalde opdracht”, zo staat op de VPRO-site.

Vakmanschap moet gewaardeerd
Op zijn Facebook-pagina omschrijft Junte het dilemma: “Is dit een goede manier om jong talent een kans te geven? Of een uitholling van de professionaliteit?” De reacties zowel in het Volkskrant-artikel als op de Facebook-pagina onderschrijven vooral dat laatste. Daarbij klinkt grote teleurstelling in de VPRO als kunst- en cultuurminnende omroep.

In Junte’s artikel komen ontwerpers Richard Hutten en Maurice Mentjens en BNO-woordvoerder Freek Kroesbergen aan het woord. De strekking van hun reacties op de onbetaalde pitch is: ontwerpen is een vak en daar is een opleiding en ervaring voor nodig. Dat moet worden gewaardeerd – ook financieel.

Dat het in de eerste ronde slechts om een basaal idee hoeft te gaan, zoals de eindredacteur van Zomergasten Jurgen van Uden stelt, vindt Kroesbergen geen argument. De woordvoerder van de beroepsvereniging stelt dat elk goed idee tijd en energie kost. Zeker voor een boegbeeld als Zomergasten maak je geen decorvoorstel in een uurtje.

Opdrachtgeverschap
Bovendien vindt Kroesbergen het niet getuigen van goed opdrachtgeverschap; de VPRO zou volgens hem zelf een inventarisatie van interessante ontwerpbureaus moeten maken en er maximaal vijf moeten vragen om een eerste ontwerp, zo legt hij uit in het artikel.

Net als bij het opvragen van een offerte bij een aannemer zou de omroep een aantal partijen kunnen selecteren en die een concrete opdracht voorleggen. Vervolgens zouden opdrachtgever en 'aannemer' gezamenlijk kunnen bekijken of en hoe de wens voor het (al dan niet beperkte) budget kan worden ingevuld. Dat de omroep al een vrij concrete wensenlijst heeft, blijkt uit de oproep die de VPRO heeft gepubliceerd.

Kans voor onbekend talent
Van Uden stelt dat de omroep, die in het verleden voor Zomergasten samenwerkte met ‘grote namen’ als Alex van Warmerdam, Concrete Architectural Associates en het ontwerpbureau van Maarten Baas, met deze pitch de deur opent voor minder gevestigde namen. Ook dat kan door het vooraf selecteren van een aantal bureaus, meent Frank Tjepkema. “Selectie maken is effectiever, sympathieker en getuigt van visie”, is zijn reactie.

De VPRO zou, als de omroep daar tijd in wil steken, met enig voorwerk ook die (bij hem) onbekende ontwerpers kunnen vinden. En dat de pitch voor onbekende (en bekende) ontwerpers een mooie kans is om zich te profileren, houdt geen stand. Hooguit de vijf geselecteerden krijgen enige aandacht; alle andere ontwerpen vallen in de put der vergetelheid. Jammer van de tijd en het denkwerk dat er in het voorstel is gestoken.

Wie werkt voor niets
De pitch lijkt een gemakzuchtige manier om gratis ideeën te verzamelen, mensen verlokkend met prestige. Dat is ook de tendens van veel reacties die het artikel van Junte op social media heeft uitgelokt. Op Junte’s Facebook-pagina stelt ontwerper Danny Fang bijvoorbeeld dat de VPRO de plank flink misslaat door de creatieve sector met al zijn ervaring “even snel wat goede ideeeën te laten genereren. Onder het mom ‘dat is een goede kans voor JOU’.” Fang: “Kom op, ik geloof niet dat de jongens en meisjes bij de VPRO gratis werken.”

Is het indienen van een idee bij een pitch vergelijkbaar met een sollicitatie naar een baan of een auditie voor een rol? Geenszins, meent Mentjens. Een ontwerpopdracht is voor een veel kortere periode dan de gewoonlijke baan. “Bovendien betaalt de werkgever pensioen, vakantiegeld en reiskostenvergoeding”, aldus Mentjens. Hutten voegt daaraan toe dat zijn personeel het niet zou accepteren om een week voor niets te werken en alleen betaald te krijgen als de opdracht is verkregen.

Coen van Ham vraagt zich af of hij hetzelfde kan doen bij de bakker: allen vragen een appeltaart te bakken, gratis stukjes proeven, de vijf lekkerste 3,50 euro geven en de allerlekkerste betalen voor zijn taart. Een vergelijking die in elk geval duidelijk maakt dat onbetaalde pitches niet zo vanzelfsprekend zouden moeten zijn als in de ontwerp- (en architectuur)praktijk het geval is.

Trefwoorden

vpro jeroen junte zomergasten pitch

1	Parkeren is geen grondrecht dinsdag, 24 februari
2	Kantoorpand aan Het Park in Rotterdam wordt luxe woongebouw dinsdag, 24 februari
3	Plaggenhut dient als voorbeeld voor volledig houten kantoor met gevel van populierenbast woensdag, 25 februari
4	Voltooid Beninees conferentieoord van Moke Architecten valt in de prijzen dinsdag, 24 februari
5	Rotterdam vertaalt omgevingsvisie naar concrete keuzes en fasering woensdag, 25 februari

Gerelateerde nieuwsberichten

Handvat voor gezonde architectenselecties

15 februari 2017

VPRO maakt televisieserie rond jonge designers tijdens DDW

13 oktober 2017

Oliver Thill: 'We pitchen tegen bejaarden'

25 september 2012

Daan Roosegaarde schuift aan als Zomergast

1 juli 2013

Adriaan Geuze zondag te zien als Zomergast

12 augustus 2015

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Binnentuin speelt belangrijke rol in woongebouw BuitenBuren Almere

Gisteren, 16:12

In het centrum van Almere Buiten komt een complex met 224 woningen rond een binnentuin. Het gebouw, dat er in 2030 moet staan, is ontworpen door De Zwarte Hond.

MOOI Noord-Holland opent inschrijving voor Arie Keppler Prijs 2026

Gisteren, 15:27

Met de tweejaarlijkse prijs worden projecten en beleidsplannen beloond die aantoonbaar bijdragen aan de kwaliteit van de leefomgeving in Noord-Holland.

Provincie en consortium van adviesbureaus presenteren Toekomstvisie Limburg 2050

Gisteren, 14:31

De provincie Limburg heeft samen met een consortium van adviesbureaus de Toekomstvisie Limburg 2050 opgesteld die onlangs werd vastgesteld.

Amsterdam bouwt aparte fietsbrug tussen Zeeburgereiland en Indische Buurt

Gisteren, 11:18

Vanwege een forse verwachte groei van het aantal fietsers moet de nieuwe brug de bestaande Amsterdamse brug ontlasten. De gemeente verwacht dat de brug, die nog moet worden ontworpen, er rond 2032 ligt.

Onderzoek: kinderen spelen vaker buiten, groot verschil per plaats

Gisteren, 17:04

Meer dan de helft van de kinderen geeft aan vaker buiten te willen spelen dan ze nu doen.

'Gemeenten gaan weer voor grondbezit'

Gisteren, 13:45

Gemeenten zijn weer veel actiever bezig met het kopen van grond, zo blijkt uit onderzoek van BNR, met behulp van data-analyses van vastgoedadviseur Savills.

Terugkijken: KRO-NCRV Pointer onderzoekt waarom lege winkels geen woningen worden

Gisteren, 12:06

Met de hoge woningnood en dito leegstand in Nederlandse winkelstraten zou je zeggen dat een plus een twee is.

OVV over fataal brugongeluk Lochem: onderlinge controle ontbrak

26 februari, 11:49

De partijen die betrokken waren bij de bouw van een brug over het Twentekanaal bij Lochem hebben de risico's van dit bouwproject van tevoren onvoldoende in kaart gebracht.