Onbetaalde decorpitch VPRO valt slecht

9 februari 2017, 14:48

Journalist Jeroen Junte publiceerde gisteren op de site van De Volkskrant een artikel over een decorpitch voor het tv-programma Zomergasten van de VPRO. Onder ontwerpers heerst verontwaardiging over de minimale vergoeding die de omroep biedt. Junte’s artikel heeft op social media een discussie losgemaakt.

De VPRO wil het tv-programma Zomergasten een nieuwe uitstraling geven. De publieke omroep heeft een pitch uitgeschreven voor een nieuw decor, waarbij ze “de creatiefste geesten” vraagt “met ons mee te denken en te ontwerpen”.

Voor de deelnemers is er in de eerste ronde geen vergoeding. De vijf beste inzendingen gaan door naar de tweede ronde; dan is er “een onkostenvergoeding beschikbaar van 300 euro. De uiteindelijke winnaar krijgt een betaalde opdracht”, zo staat op de VPRO-site.

Vakmanschap moet gewaardeerd
Op zijn Facebook-pagina omschrijft Junte het dilemma: “Is dit een goede manier om jong talent een kans te geven? Of een uitholling van de professionaliteit?” De reacties zowel in het Volkskrant-artikel als op de Facebook-pagina onderschrijven vooral dat laatste. Daarbij klinkt grote teleurstelling in de VPRO als kunst- en cultuurminnende omroep.

In Junte’s artikel komen ontwerpers Richard Hutten en Maurice Mentjens en BNO-woordvoerder Freek Kroesbergen aan het woord. De strekking van hun reacties op de onbetaalde pitch is: ontwerpen is een vak en daar is een opleiding en ervaring voor nodig. Dat moet worden gewaardeerd – ook financieel.

Dat het in de eerste ronde slechts om een basaal idee hoeft te gaan, zoals de eindredacteur van Zomergasten Jurgen van Uden stelt, vindt Kroesbergen geen argument. De woordvoerder van de beroepsvereniging stelt dat elk goed idee tijd en energie kost. Zeker voor een boegbeeld als Zomergasten maak je geen decorvoorstel in een uurtje.

Opdrachtgeverschap
Bovendien vindt Kroesbergen het niet getuigen van goed opdrachtgeverschap; de VPRO zou volgens hem zelf een inventarisatie van interessante ontwerpbureaus moeten maken en er maximaal vijf moeten vragen om een eerste ontwerp, zo legt hij uit in het artikel.

Net als bij het opvragen van een offerte bij een aannemer zou de omroep een aantal partijen kunnen selecteren en die een concrete opdracht voorleggen. Vervolgens zouden opdrachtgever en 'aannemer' gezamenlijk kunnen bekijken of en hoe de wens voor het (al dan niet beperkte) budget kan worden ingevuld. Dat de omroep al een vrij concrete wensenlijst heeft, blijkt uit de oproep die de VPRO heeft gepubliceerd.

Kans voor onbekend talent
Van Uden stelt dat de omroep, die in het verleden voor Zomergasten samenwerkte met ‘grote namen’ als Alex van Warmerdam, Concrete Architectural Associates en het ontwerpbureau van Maarten Baas, met deze pitch de deur opent voor minder gevestigde namen. Ook dat kan door het vooraf selecteren van een aantal bureaus, meent Frank Tjepkema. “Selectie maken is effectiever, sympathieker en getuigt van visie”, is zijn reactie.

De VPRO zou, als de omroep daar tijd in wil steken, met enig voorwerk ook die (bij hem) onbekende ontwerpers kunnen vinden. En dat de pitch voor onbekende (en bekende) ontwerpers een mooie kans is om zich te profileren, houdt geen stand. Hooguit de vijf geselecteerden krijgen enige aandacht; alle andere ontwerpen vallen in de put der vergetelheid. Jammer van de tijd en het denkwerk dat er in het voorstel is gestoken.

Wie werkt voor niets
De pitch lijkt een gemakzuchtige manier om gratis ideeën te verzamelen, mensen verlokkend met prestige. Dat is ook de tendens van veel reacties die het artikel van Junte op social media heeft uitgelokt. Op Junte’s Facebook-pagina stelt ontwerper Danny Fang bijvoorbeeld dat de VPRO de plank flink misslaat door de creatieve sector met al zijn ervaring “even snel wat goede ideeeën te laten genereren. Onder het mom ‘dat is een goede kans voor JOU’.” Fang: “Kom op, ik geloof niet dat de jongens en meisjes bij de VPRO gratis werken.”

Is het indienen van een idee bij een pitch vergelijkbaar met een sollicitatie naar een baan of een auditie voor een rol? Geenszins, meent Mentjens. Een ontwerpopdracht is voor een veel kortere periode dan de gewoonlijke baan. “Bovendien betaalt de werkgever pensioen, vakantiegeld en reiskostenvergoeding”, aldus Mentjens. Hutten voegt daaraan toe dat zijn personeel het niet zou accepteren om een week voor niets te werken en alleen betaald te krijgen als de opdracht is verkregen.

Coen van Ham vraagt zich af of hij hetzelfde kan doen bij de bakker: allen vragen een appeltaart te bakken, gratis stukjes proeven, de vijf lekkerste 3,50 euro geven en de allerlekkerste betalen voor zijn taart. Een vergelijking die in elk geval duidelijk maakt dat onbetaalde pitches niet zo vanzelfsprekend zouden moeten zijn als in de ontwerp- (en architectuur)praktijk het geval is.

Trefwoorden

vpro jeroen junte zomergasten pitch

1	Drents Museum organiseert tentoonstelling over ruïnestad Angkor maandag, 15 juni
2	De Zwarte Hond ontwerpt woontoren met drie herkenbare niveaus in de Binckhorst dinsdag, 16 juni
3	NSI stopt definitief met bouw houten kantoorgebouw Zuidas maandag, 15 juni
4	Rotterdam wil bijna 500 nieuwe woningen in Zevenkamp dinsdag, 16 juni
5	Roos Bendien directielid en projectarchitect bij JAM* maandag, 15 juni

Gerelateerde nieuwsberichten

VPRO maakt televisieserie rond jonge designers tijdens DDW

13 oktober 2017

Handvat voor gezonde architectenselecties

15 februari 2017

Adriaan Geuze zondag te zien als Zomergast

12 augustus 2015

Daan Roosegaarde schuift aan als Zomergast

1 juli 2013

Oliver Thill: 'We pitchen tegen bejaarden'

25 september 2012

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Archiprix levert vijf winnende inzendingen op

2 uur geleden

De jury kende twee eerste en drie tweede prijzen toe uit een totaal van 26 ingezonden projecten.

Winnaars Tilburg Architectuurprijs 2026 bekend

Vandaag, 10:43

De vakjury koos unaniem voor Krisjkrasjkresj, een kinderdagverblijf in een voormalige wasserij. De publieksprijs was voor Ketelhuis Spoorzone, naar ontwerp van BURO013 Architecten.

Transformatie Sloterdijk krijgt verder vorm met bouw van 313 woningen

Gisteren, 13:30

De herontwikkeling voorziet in een gemengd woonprogramma met aandacht voor groen, gezond en toekomstbestendig wonen.

Rotterdam start digitale kaartenbak en kavels voor wooncoöperaties

Gisteren, 12:35

Initiatiefnemers voor een wooncoöperatie kunnen zich in Rotterdam vanaf 18 juni 2026 inschrijven voor een digitale ‘kaartenbak’. Ze kunnen zich daarmee aanmelden voor beschikbare kavels voor coöperatief wonen.

Katwijkse raad zet deur open voor miljardenfabriek Eli Lilly

Vandaag, 09:34

De overheden investeren tevens gezamenlijk ruim honderd miljoen euro in de bereikbaarheid van het gebied.

Juryprijs De Vernufteling 2026 voor waterzuinig wonen

16 juni, 3:10

De prijs voor het innovatiefste ingenieursproject, De Vernufteling 2026, is door de jury toegekend aan Aveco de Bondt voor een project waar duurzaam watergebruik in een woonwijk centraal staat.