Drie plannen voor hoek Grote Markt Groningen

15 november 2016, 15:04

Voor het hoekpand van de Grote Markt en Poelestraat schreef de gemeente Groningen een ontwikkelcompetitie uit. Via een enquête hebben de inwoners van de stad een stem in de keuze uit drie ontwerpen.

De Groningers kunnen stemmen op de ontwerpen Groenn van ontwikkelaar NESK, TWA architecten en AchterboschZantman architecten, Merckt van Mensenborgh Projecten en Powerhouse Company, en Oosterling van PME/Vastgoud en Monadnock. De stem van het publiek telt voor een kwart mee; een vakjury legt voor driekwart zijn gewicht in de schaal.

Daarbij geeft de jury punten voor de onderdelen architectuur, programma, planning en bouwlogistiek, en duurzaamheid. De ontwikkelwedstrijd betreft een hoekpand in de oostwand van de Grote Markt. Daar staat nu een gebouw uit 1955 dat, in afwachting van zijn sloop, onlangs roze is geschilderd.

De vernieuwing van de oostwand betekent een naar voren plaatsen van de rooilijn en daarmee herstel van het historisch profiel van voor de Tweede Wereldoorlog. De positie van het nieuw te realiseren pand betekent dat de architecten een brug moeten slaan tussen de verschillen in schaal en in functie van de Grote Markt en de omgeving.

Groenn
Een van de opvallendste punten in het plan van TWA architecten en AchterboschZantman architecten, is de nadruk op duurzaamheid en – dat gevoelige Groningse punt – afzien van aardgas. In Groenn kan “gasvrij gegeten, gewinkeld en gewoond” worden.

De architecten stellen een geïntegreerd ontwerp voor, waarbij de regels van de Trias Energetica zijn toegepast. Architectuur en materiaalkeuzes moeten bijdragen aan het verlagen van de warmte- en koudevraag. Voor de opwekking van energie maakt Groenn gebruik van onder meer PV-panelen, aardwarmte en restwarmte.

Zoals de naam suggereert wordt het gebouw in meerdere betekenissen groen. De gemetselde donkere stenen bieden hier en daar letterlijk ruimte aan gevelbegroeiing. Insneden in de gevel laten het organische interieur, met veel hout en groen, zien. Groenn biedt plek aan commerciële ruimte en een mix aan appartementen.

Merckt
Powerhouse Company heeft een ontwerp gemaakt voor gebouw dat een food market in de plint en kelder, een cocktailbar op de hoogste verdieping en daartussen vier lagen met appartementen combineert. Dit alles gaat schuil achter een gevel met diepliggende, verdiepinghoge ramen tussen witte penanten.

De verbindende functie die Merckt heeft tussen de omliggende pleinen en straten expliciteren de architecten door de gele bestrating in de interieur van de Food Merckt te laten doorlopen. De commerciële en horeca-functies lijkt een belangrijke rol in het project te spelen. Het concept voor de exploitatie is ontwikkeld met een lokaal actieve horeca-ondernemer.

Oosterling
Monadnock legt de nadruk weer op de samenhang van het stadsweefsel. Het bureau ziet het nieuwe pand “als een bijdrage aan het cement van de stad”. De Oosterling, zoals het ontwerp heet, moet het bouwblok richting Grote Markt afsluiten en de historisch gegroeide, compacte stad belichamen. Het architectenbureau stelt een gebouw voor dat enerzijds een “bescheiden passtuk” voor het cement van de stad is, anderzijds een prominente hoeksteen voor een locatie die wordt gezien als de huiskamer van de stad.

Het front van de nieuwbouw wil het bureau een verdieping verhogen, in combinatie met een verlaging van de kroonlijst aan beide zijgevels van De Oosterling, om het gebouw te laten aansluiten bij de lagere schaal van die straten. Voegt het gebouw zich als geheel naar de context, de materialisering zal juist zijn eigenheid benadrukken.

De architecten stellen het gebouw voor als een solid, een gebouw met een duurzame schil en een neutraal interieur, dat eenvoudig aanpasbaar is aan veranderende programma’s. Als invulling stelt Monadnock een food court over twee verdiepingen voor; daarnaast wil het architectenbureau de opgave meteen aangrijpen voor diversificatie van het woningaanbod.

Website
De drie voorstellen, waaruit vakjury en Groningers kunnen kiezen, zijn te lezen en bekijken op een speciale site van de gemeente. De uitslag wordt op woensdag 23 november bekend gemaakt.

Trefwoorden

pme/vastgoud ontwikkelcompetitie groningen twa architecten powerhouse company oosterling merckt achterboschzantman architecten nesk mensenborgh projecten monadnock

1	Provast kondigt bouwstart toren naast centraal station van Rotterdam aan dinsdag, 27 januari
2	Houten woonbuurt in bos bij Amersfoort opgeleverd vrijdag, 30 januari
3	Gezondheidscentrum op militaire kazerne Assen in gebruik genomen donderdag, 29 januari
4	Octavia Hill is een gebouw met verschillende verschijningsvormen woensdag, 28 januari
5	Houten woongebouw met sociale huurwoningen in Tilburg klaar woensdag, 28 januari

Gerelateerde nieuwsberichten

Verbijzonderde kopgevels geven woongebouw in Hilversum gezicht

22 april 2025

Bouw Groninger Forum officieel van start gegaan

5 november 2012

Groningen steekt 190 miljoen in Grote Markt

28 mei 2010

Transformatie Grote Markt Groningen van start

30 augustus 2011

Architecten oostwand Grote Markt bekend

16 december 2011

Nieuwe sociëteit Vindicat officieel geopend

24 juni 2014

'Merckt' winnend plan hoekpand Grote Markt

23 november 2016

Internationale prijs voor duurzaam resort in China van AchterboschZantman

26 maart 2018

Toon alles

Gerelateerde podcasts

Gesprek met Job Floris over het ontwerpen van gelaagde architectuur

20 maart 2025

Andere nieuwsberichten

Huis Polderblik in De Realiteit Almere vernieuwd en verduurzaamd

4 uur geleden

In Almere is de door architect en stedenbouwkundige Teun Koolhaas ontworpen atelierwoning Polderblik vernieuwd en verduurzaamd.

Coalitieakkoord: geen tien nieuwe steden, wel miljarden voor betaalbare woningen

Vandaag, 10:43

Van 2029 tot en met 2035 gaat jaarlijks een miljard euro naar de bouw van betaalbare woningen. Verder wil de coalitie onder meer 'het mes zetten' in regels en procedures rond woningbouw, waaronder in welstand.

Houten woonbuurt in bos bij Amersfoort opgeleverd

30 januari, 3:35

Aan de rand van het Nimmerdor-bos in Amersfoort is woningbouwproject Common Woods opgeleverd. Het buurtje bestaat uit 56 woningen, die grotendeels uit hout zijn opgetrokken.

Atelier Kempe Thill introduceert rijtjeshuis in Zwitsers kloostercomplex

30 januari, 2:30

Als onderdeel van een langdurende gebiedstransformatie werd een serie kleine houten huisjes in een minimalistische stijl aan het terrein toegevoegd

Kamermeerderheid wil Europese waterregels ‘versimpelen’

3 uur geleden

Eind volgend jaar moet Nederland 140 doelen voor waterkwaliteit halen bij ongeveer 750 wateren.

Groningen rekent op 'daadkracht' nieuw kabinet voor Lelylijn

Vandaag, 11:37

De Lelylijn ontbreekt in het coalitieakkoord, maar de Groningse Commissaris van de Koning ziet daarin genoeg aanknopingspunten om hoopvol te zijn over het miljardenproject.