'Geef psychiatrische patiënt juist prikkels'

26 september 2014, 14:33

Psychiatrische klinieken moeten niet ontworpen worden als prikkelarme omgevingen, maar patiënten juist stimuleren en prikkelen. Dat concludeert Femke Feenstra, architect en directeur bij de Jong Gortemaker Algra (dJGA) in het afstudeeronderzoek ‘Huis voor alle Zinnen’. Een prikkelende omgeving draagt bij aan het geestelijk welzijn van de patiënt en bereidt deze beter voor op een terugkeer in de maatschappij.

Met haar onderzoek van plaatst Feenstra (38) vraagtekens bij de traditionele overtuiging in de psychiatrie dat patiënten in een kliniek weinig prikkels moeten krijgen. Daardoor wordt bij het ontwerpen en bouwen voor psychiatrische instellingen nog steeds vooral gedacht in termen van veiligheid, eisen en functionaliteit.

Dit vertaalt zich vaak in een prikkelarme, anonieme, grootschalige verzameling van ruimtes. De overtuiging van Feenstra is dat zo’n mensonvriendelijke omgeving niet aansluit bij de veranderende maatschappelijke realiteit. Met haar onderzoek ‘Huis voor Alle Zinnen’ geeft ze een voorzet voor hoe zintuiglijk ontwerpen de psychiatrie kan verbeteren.

Binnensteden
Het probleem van een prikkelarme omgeving is volgens Feenstra het grootst bij bestaande klinieken die na de vermaatschappelijking van de zorg in de jaren tachtig van de bossen naar de binnensteden verhuisden.

Door de beperkte ruimte in steden zitten mensen daar soms jarenlang in tien kamers, een woonkamer, een gang, een therapieruimte en een tuintje opgesloten. Ondertussen draait hun brein op volle toeren door, aldus Feenstra.

Gedurende het onderzoek werd steeds duidelijker dat zintuiglijkheid en het geestelijk welbevinden van patiënten leidend moeten zijn bij het ontwerp en de (her)inrichting van klinieken. Dat doet recht aan het idee dat psychiatrische patiënten net als ieder mens moeten kunnen bewegen, voelen, horen, ruiken en zien.

Ruimte voor beleving maakt dat de gedachten, gevoelens en het gedrag van patiënten gestimuleerd en geprikkeld worden. Volgens Feenstra is dat nodig om de patiënt ‘in plaats van te laten slapen, te helpen ontwaken’.

Een 10
Het ontwerp voor het Huis voor Alle Zinnen is gebaseerd op de locatie waar de kliniek van ggz-instelling Yulius in Dordrecht staat. De presentatie werd beoordeeld met een 10 en Feenstra behaalde met haar onderzoek een mastergraad in de architectuur.

Trefwoorden

de jong gortemaker algra femke feenstra zorg

1	Architect tot de dood erop volgt dinsdag, 29 september
2	Nominaties Interieur van het Jaar 2026 bekend woensdag, 30 september
3	Vijf nominaties Abe Bonnema Prijs voor Jonge Architecten 2026 woensdag, 30 september
4	Realisatie gebouw Oopen op Jaarbeursplein Utrecht gaat niet door maandag, 28 september
5	Gronings huis voor amateurkunst en cultuur Tumult geopend maandag, 28 september

Gerelateerde nieuwsberichten

Kliniek voor psychiatrische zorg naar ontwerp Eentien Architecten opgeleverd

23 juni 2020

Themaperiode ‘Zorg’ van start

21 september 2015

Bouw ziekenhuis Maas en Kempen van start

5 januari 2015

DJGA ontwerpt uitbreiding zorgcomplex

18 augustus 2014

Eerste tbs-kliniek in België geopend

7 mei 2014

Herstelhotel Udens Duyn officieel geopend

31 maart 2014

Delft krijgt behandelcentrum protonentherapie

30 januari 2014

“Een goede logistiek in het ziekenhuis is cruciaal”

15 november 2013

Inrichting meegenomen in integraal kleurconcept

13 november 2013

EGM en dJGA winnen internationale awards

16 juli 2013

dJGA wint opdracht voor Vlaams ziekenhuis

3 juli 2013

Nieuwbouwfase 2 Westfriesgasthuis is gestart

14 maart 2013

Nieuw centrum radiotherapie voor Westfriesgasthuis

13 december 2012

Nieuwbouw kinderziekenhuis Gent geopend

13 september 2011

de jong gortemaker algra constructie fuseert

13 juli 2011

Meanderende brug voor UZ Gent

8 juni 2011

Kopstation campus UZ Leuven opgeleverd

27 mei 2011

Nieuw gezondheidszorgcomplex voor Leiden

24 mei 2011

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Forum Magazine wijdt nummer aan architectuur en de koolstofdioxide-crisis

Gisteren, 14:40

De uitgave is de tweede in een reeks waarbij per nummer een actuele crisis centraal staat.

Door atelier PRO ontworpen brede school in Genderen in gebruik genomen

Gisteren, 13:46

Het gebouw in een kleinschalige woonwijk en biedt onderdak aan basisschool CBS Het Fundament, kindercentrum Camelot en een bibliotheekpunt van Bibliotheek Altena.

MVRDV ontwerpt collectie straatmeubilair voor Escofet

Gisteren, 11:35

Voor fabrikant van straatmeubilair Escofet uit Barcelona heeft MVRDV de Barcode Collection ontworpen.

Fenix en Light House winnen Dutch Daylight Award 2026

Gisteren, 10:33

Woensdag zijn in de Metaal Kathedraal in Utrecht de winnaars van de Dutch Daylight Award 2026 bekendgemaakt.

Vol stroomnet zet ook bijna voltooide woningbouwprojecten klem

Gisteren, 15:35

Zelfs nieuwbouwwoningen die te koop staan en woningen die al zijn verkocht, kunnen vaak niet op tijd op het stroomnet worden aangesloten, waarschuwt brancheorganisatie WoningBouwersNL.