Abonneer je nu op onze nieuwsbrieven!

Abonneren

Nee, bedankt

Ja, denk met me mee rond de
materialisering van mijn project

Braziliaanse architect Lelé (82) overleden

23 mei 2014, 9:28

Afgelopen woensdag is de Braziliaanse architect João Filgueiras Lima, beter bekend als Lelé, overleden. Hij was al geruime tijd ziek. Lelé was minder bekend dan zijn landgenoten Oscar Niemeyer en Lucio Costa, maar wordt gezien als een unieke figuur binnen de Braziliaanse architectuur.

In memoriam door Jorn Konijn, een van de curatoren van de tentoonstelling over Lelé in 2012 in het NAi.

Lelé was een cruciale schakel in onder andere het realiseren van de nieuwe hoofdstad Brasília. Verder werd hij bekend met zijn industriële en gestandaardiseerde publieke gebouwen, met name zijn ziekenhuizen, scholen en loopbruggen. Lelé werd 82 jaar.

Lelé begon zijn carrière eind jaren ’50 bij zijn leermeesters Oscar Niemeyer en Lucio Costa. Hij werd ingenieur voor de realisatie van de nieuwe hoofdstad Brasília. De miljoenenstad moest in korte tijd en met schaarse middelen worden gerealiseerd. Vanwege deze haast onmogelijke opgave, besloot Lelé het bouwproces grotendeels te laten prefabriceren in fabrieken die hij zelf ontwierp Op deze wijze kon hij aan de grote vraag naar kwalitatief goede gebouwen voldoen.

Vindingrijkheid
Zijn drang naar functionaliteit en perfectioneren van constructie werd gecombineerd met zijn drang om maatschappelijke problemen aan te pakken. Dit leverde een enorme vindingrijkheid in het gebruik van materialen en constructies op. Deze kennis zette hij na zijn periode in Brasilia in bij het ontwerpen van kleine scholen voor dorpen in het binnenland van Brazilië. Bewoners konden de gebouwtjes eenvoudig zelf in elkaar zetten.

Ook bouwde Lelé in de favela’s van Rio de Janeiro kleine bruggen en trappen waarmee de toegang tot de wijken verbeterd werd en die tegelijkertijd als riolering fungeerden. Dit leidde uiteindelijk tot een grootschalig infrastructureel project in Salvador Bahia, waar Lelé een groot aantal voetgangersbruggen ontwierp die buurten aan weerszijden van brede autowegen met elkaar wisten te verbinden.

Na een persoonlijk drama – Lelé’s vrouw raakte gewond in een auto-ongeluk – besloot Lelé zich toe te gaan leggen op het verbeteren van de kwaliteit van ziekenhuizen. Tijdens het verzorgen van zijn gewonde vrouw zag hij de ‘afschuwelijke toestand’ waarin de Braziliaanse ziekenhuizen zich bevonden.

Hij begon zijn grootste uitdaging: het ontwerpen van een nieuw type ziekenhuis, met veel licht en lucht. Lelé beperkte zich hierbij niet tot de gebouwen, maar ontwikkelde in overleg met doktoren en verpleging geheel nieuwe, integrale zorgconcepten. Het gebouw, maar ook het door Lelé ontworpen meubilair, draagt bij aan het zorgproces.

Tentoonstelling
Buiten Brazilië was Lelé minder bekend. Een monografische tentoonstelling in het Nederlands Architectuur Instituut in 2012 bracht daar een kleine verandering in. In Brazilië zelf werd er uitgebreid stil gestaan bij het overlijden van de architect.

President Dilma Rouseff roemde hem om zijn “zeldzame creativiteit en onovertroffen capaciteit van sociaal bouwen”. Tevens zal de nationale inzending van Brazilië voor de aanstaande Architectuurbiënnale van Venetië worden aangepast en werk van Lelé tentoonstellen.

Trefwoorden

lelé overlijden

1	Natural History Museum in Abu Dhabi naar ontwerp van Mecanoo geopend woensdag, 29 juli
2	Kindcentrum door Sweco Architects brengt onderwijs, kinderopvang en buitenruimte samen in hart van dorp donderdag, 30 juli
3	Lagado architects verrijkt woonerfwijk met rolstoeltoegankelijk huis woensdag, 29 juli
4	De Playlist: Dirk Osinga benadert zijn studio als een rockband donderdag, 30 juli
5	Woonzorgwoningen door opZoom architecten voegen zich tussen nieuwbouw en oude industriële panden vrijdag, 31 juli

Gerelateerde nieuwsberichten

Video: architectuur en geluk in Brasilia

29 januari 2016

Zomerserie (2): Architect in... Brazilië

29 juli 2014

NAi exposeert werk van Braziliaan Lélé

23 oktober 2012

Andere nieuwsberichten

Nieuw Echtenstein van LEVS vijzelt kwaliteit vergeten restruimte op

Vandaag, 13:43

Woongebouw in de E-buurt in Amsterdam Zuidoost biedt sociale huurwoningen voor een kwetsbare doelgroep en een maatschappelijk programma in de plint.

De Playlist: Francine van den Berg wil een all female punkband oprichten

Gisteren, 09:15

In de tiende aflevering van onze zomerserie spreken we met architectuurhistoricus en pr-manager bij Team V Architectuur Francine van den Berg, een groot muziekliefhebber met een bijzondere wens.

Woonzorgwoningen door opZoom architecten voegen zich tussen nieuwbouw en oude industriële panden

31 juli, 1:02

De nieuwe woonzorglocatie van de Achterhoekse zorgorganisatie Sius ligt aan de rand van het centrum van Winterswijk.

Kindcentrum door Sweco Architects brengt onderwijs, kinderopvang en buitenruimte samen in hart van dorp

30 juli, 12:09

Sweco Architects ontwierp nieuwbouw voor het Kindcentrum ’t Rendal in Brabantse Lierop.

Rijkswaterstaat spreekt van uitzonderlijke situatie door droogte

Vandaag, 17:45

Ook de komende weken zal het droger en warmer dan gemiddeld blijven. Rijkswaterstaat spreekt in zijn wekelijkse droogtemonitor van een uitzonderlijke situatie.

VMN media neemt Vastgoedjournaal over

Vandaag, 10:05

Met de overname komt het vastgoedplatform onder een dak met andere vakmedia, waaronder Vastgoedmarkt, Cobouw en De Architect.

Rijn bij Lobith staat op laagste peil ooit gemeten

31 juli, 4:45

Rijkswaterstaat verwacht dat de stand van de Rijn de komende dagen nog verder zal zakken. Ook de hoeveelheid water die vanuit Duitsland het land binnenstroomt is met 692 kubieke meter per seconde extreem laag.

Proef met laadplekken waar ook brandstofauto's mogen parkeren

29 juli, 10:34

Met de pilot wordt onderzocht of laadpalen sneller geplaatst kunnen worden als gemeenten parkeerplaatsen niet langer exclusief voor elektrische auto's hoeven te reserveren.