RLI: 'Benut kracht van zelforganisatie burgers'

24 april 2014, 13:31

Steden moeten meer inzetten op de zelforganiserende kracht van hun inwoners. Dat stelt de Raad voor Leefomgeving en Infrastructuur (RLI) in het woensdag verschenen rapport De toekomst van de stad: de kracht van nieuwe verbindingen. Ook het belang van complementaire stedelijke regio’s neemt toe.

De RLI, een adviesorgaan van de overheid, signaleert steeds meer maatschappelijk initiatief van bewoners en ondernemers. Mensen nemen het heft in eigen hand en beginnen stadstuinen, buurtleeszalen, energiecoöperaties en buurtzorg. Hieraan liggen onvrede en een afnemend vertrouwen in de overheid ten grondslag, aldus de raad.

De onvrede komt vooral voort uit de vele privatiseringen sinds de jaren tachtig, waarbij organisaties als woningcorporaties en zorginstellingen uitgroeiden tot logge en grote instanties waar mensen geen band meer mee voelen. Vroeger had Nederland juist ‘kleine, vaak met hun doelgroep verbonden en lokaal ingebedde organisaties’.

Stimulerend beleid
Het toenemende aantal maatschappelijke initiatieven betekent volgens de RLI niet dat burgers automatisch bezuinigingen opvangen door te doen wat de overheid niet meer doet. “Een terugtredende overheid is niet automatisch een naar voren tredende samenleving.” Het Rijk en de gemeenten dienen stimulerend beleid te voeren, zegt de raad.

“Wil de stad van de toekomst de zelforganiserende kracht in de samenleving benutten, dan moet het Rijk belemmeringen voor maatschappelijke initiatieven weghalen en bestaande infrastructuurnetten en leidingensystemen in orde maken voor het accommoderen van nieuwe initiatieven.”

“Gemeenten moeten een doordacht voorzieningenbeleid voeren (gericht op ontmoetingsplekken), beleid voor leegstaand maatschappelijk vastgoed ontwikkelen, verschillen binnen de gemeente accepteren en ruimte geven aan nieuwe samenwerkingscollectieven.”

“Van maatschappelijke organisaties wordt verwacht dat zij terug gaan naar de burgers (bijvoorbeeld door minder overleg met de koepels en meer met collectieven van bestaande cliënten) en nieuwe maatschappelijke initiatieven verwelkomen/faciliteren”, vertelt de RLI.

Complementaire stedelijke regio’s
Ook moet de ontwikkeling van complementaire stedelijke regio’s worden gestimuleerd, vervolgt de raad. “Terwijl enerzijds steden steeds belangrijker worden in de mondiale economie, dreigen ze in Nederland aan verdienvermogen te verliezen door een gebrek aan agglomeratiekracht”, waarschuwen de onderzoekers.

Om dit laatste te ondervangen, moet het Rijk ‘het huidige topsectorenbeleid verbreden tot een ruimtelijk-economisch beleid op basis van complementariteit en het lenen van de buren’.

“Gemeenten moeten complementariteit uitgangspunt van hun stedenbeleid maken, op basis van inzichten in de eigen identiteit en kwaliteit, de economische kracht en een strategie van lenen van de buren. In de beleidslijnen van alle overheidslagen moet gestuurd worden op infrastructuur als basis voor de gewenste complementariteit.”

“Dat moet gedaan worden niet alleen vanuit het oogpunt van mobiliteit, maar juist vanuit de relatie met de ruimtelijke potenties van plekken. Alle overheidslagen tezamen moeten met elkaar aan de slag om een regionale investeringsagenda en regiofonds in te stellen”, aldus de RLI.

Trefwoorden

steden burgerinitiatief raad voor de leefomgeving en infrastructuur

1	Gebiedsontwikkeling Westerpark West in Amsterdam voltooid vrijdag, 30 oktober
2	Gashouder naar ontwerp van Inside Outside en Buro van Stigt getransformeerd tot cultuurpodium maandag, 2 november
3	Amsterdam tendert twee gebouwen in Kenniskwartier op de Zuidas vrijdag, 30 oktober
4	BiermanHenket Architecten verkozen tot Architect van het Jaar 2026 woensdag, 4 november
5	Nieuwe huisstijl van MORE Architecture benadrukt het maken van ruimte dinsdag, 3 november

Gerelateerde nieuwsberichten

Rli: ‘Behandel de luchtvaart qua uitstoot voortaan als een gewone bedrijfstak’

19 april 2019

Wooninvesteringsfonds verkoopt huurhuizen

3 juni 2014

'Veel ontslagen bij woningbouwcorporaties'

30 mei 2014

Stadsklas voor stedelijke opgaven 21e eeuw

30 april 2014

OESO: Nederland moet meer halen uit steden

25 april 2014

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Zoetmulder en Open Muur Architecten winnen tender voor IKC De Scheg

56 minuten geleden

In het winnend ontwerp voor het kindcentrum in Amstelveen worden onderwijs, opvang en sport samengebracht in een gebouw.

Nieuwe editie lichtkunstfestival GLOW van start

Gisteren, 14:25

Zaterdag start in Eindhoven en omgeving een nieuwe editie van lichtkunstfestival GLOW. Onder het thema Connect zijn er een week lang verschillende lichtkunstwerken te zien in de Brabantse regio.

Foto's uitreiking Architectenweb Awards 2026

Gisteren, 13:45

Op woensdagavond 4 november 2026 zijn in het Keilepand de Architectenweb Awards 2026 uitgereikt. Architectuurfotograaf Jan Paul Mioulet / DAPh maakte een beeldverslag van deze feestelijke avond.

Yassine Salihine curator van Nederlands paviljoen Architectuurbiënnale Venetië 2027

Gisteren, 09:56

Salihine is hoofdcurator bij Design Museum Den Bosch, waar hij onder meer werkte aan de tentoonstelling Van Bauhaus tot Mekka (2025), over architect Mahmoud Bodo Rasch.