Over de ideologie die geen ideologie wilde zijn

10 september 2002, 9:22

Ernst van Rijn studeerde aan de TU Delft en de Architectural Association en werkte daarna onder andere bij Kollhoff en Van Berkel & Bos. Sinds 1999 is hij architect en stedenbouwkundige bij VHP s+a+l in Rotterdam.

VHP is een alleseter, een ruimtelijke veelvraat. Uw portfolio gaat van Mainport naar pleinmeubilair; dan via stadstuin en juridisch ontwerp, Batavia Stad en de Zuidtangent weer terug
We hebben een voorkeur ontwikkeld voor opgaven waarin we zeer specialistische disciplines zoals ruimtelijk recht, engineering en imagineering tegelijkertijd in kunnen zetten. Bij de Zuidtangent werden we bijvoorbeeld gevraagd zowel over landschappelijke inpassing als stedelijke potenties en architectonische conceptualisering en vormgeving na te denken. Landschappelijke overwegingen leidden daar tot de keuze voor bepaalde architectonische details, in casu de luifel en de stoeprand; het totale resultaat is geweldig! Cross-discipline zijn we op ons best, s+a+l wordt dan salsa.

Van Stoel tot Stad?
In meest letterlijke zin wel ja. Maar het betekent bij ons toch ook iets heel anders. Bakema keek met een ideologische bril naar de wereld en projecteerde daar zijn maatschappelijke visie op via het ontwerp. Onze paradoxale postmoderne ideologie is het echter om opgaven te benaderen zónder vooropgestelde ideologie, om ze met een ‘open mind’ te ontdekken en er dan flexibel en intelligent mee om te gaan.

‘Flexibel’ suggereert een zekere karakterloosheid, een bureau zonder wil en zonder eigenschappen. Maar u bekent ook kleur: ‘open mind’ duidt op ontvankelijkheid en ‘intelligent’ betekent zoveel als gevoelig, fijnzinnig. U toont karakter door zich te verzetten tegen de blinde projectie van idealisme, tegen de architectuur van de botte wilskracht en het macho dictaat?
Onze generatie ontwerpers heeft - inderdaad mede door historische ontwikkelingen als feminisme en een algehele afkeer van het verdachte dictaat - geleerd zich open te stellen voor wat er speelt in een bepaalde opgave, context, situatie; we hebben geleerd te luisteren. Waar Bakema en in het algemeen de modernisten het ontwerp gewoonlijk wél leverden in de vorm van een dictaat, zijn wij eerder geneigd een proces in de goede zin van het woord te manipuleren, te bespelen. Plannen en voorstellen zien we graag als proces-initiaties, als verleidingen en soms provocaties. Niemand kan zich nu nog beroepen op de autoriteit van een ideologisch moralisme of een bevoogdend gelijk. Het dictaat is vervangen door strategie, opbod, uitdaging, medeplichtigheid. Dat is een politiek verhaal.

U bent in deze analogie dus eigenlijk noch macho, noch feminist maar neemt de positie in van het spelende kind! Om uw ontwerpbenadering uit te leggen gebruikt u immers voortdurend spelidioom: bespelen, initieren, provoceren, uitdagen, verleiden, medeplichtigheid, strategie en het gebrek aan spelers met vooropgestelde autoriteit. Is dat hoe ik uw weerzin tegen ideologie mag interpreteren?
Ja, het is inderdaad op te vatten als een spel. En het mooie aan dit spel dat we dagelijks spelen is dat het eigenlijk nooit gaat om de vraag ‘wie heeft er gelijk?’, want er zijn immers geen objectieve criteria meer om dat te meten. Het gaat om de vraag ‘wie krijgt er gelijk?’. In die zin is het ook wel degelijk een krachtmeting, anders dan kwalificaties als ‘karakterloos’ en ‘willoos’ suggereren.

Klik hier voor meer projecten van VHP s+a+l
Bron: door: Hajo Schilperoort i.o.v. architectenweb

1	Internationaal hoofdkantoor Fugro naar ontwerp van cepezed voltooid woensdag, 12 augustus
2	Sec.architecten geeft verbouwde school eenduidiger uitstraling dinsdag, 11 augustus
3	Redactie Jaarboek Architectuur in Nederland zoekt projecten voor jubileumeditie maandag, 10 augustus
4	De Playlist: Sebastian Janusz is klassiek pianist en componist maandag, 10 augustus
5	Prestigieuze Duitse onderscheiding voor André Kempe en Oliver Thill woensdag, 12 augustus

Andere nieuwsberichten

Bouwstart voor Anna Maria van Schurmangebouw bij Utrechtse Dom

14 augustus, 11:58

Naar ontwerp van DP6 worden aan de voet van de Dom drie rijksmonumentale panden uit verschillende periodes gerenoveerd en herontwikkeld. Een gebouw uit de jaren vijftig wordt vervangen door nieuwbouw.

Multifunctionele accommodatie in groene setting voor Heemstede

14 augustus, 9:38

Aan de Sportparklaan in Heemstede is de multifunctionele accommodatie de Beets opgeleverd. Het gebouw, dat is ontworpen door j2o Architectuur, biedt ruimte aan basisonderwijs, kinderopvang en een gymzaal in een groene setting.

Nieuwe Instituut verwerft omvangrijke diacollectie Louis le Roy

13 augustus, 10:39

Het Nieuwe Instituut heeft een bijzonder deel van de nalatenschap van landschapsarchitect Louis le Roy (1924–2012) opgenomen in de Rijkscollectie voor Nederlandse Architectuur en Stedenbouw.

De Playlist: Ard Hoksbergen geniet van gelaagdheid Boards of Canada

13 augustus, 9:15

In de dertiende aflevering van onze zomerserie spreken we met architect Ard Hoksbergen, die fan is van het elektronische duo Boards of Canada. “Elk album is voor mij een trip die je van A tot Z moet doorlopen.”

Bundesbank begint zoektocht naar nieuw hoofdkantoor in Frankfurt

14 augustus, 10:49

De Bundesbank zoekt via een Europese aanbesteding een kant-en-klaar of volledig gerenoveerd pand met grond binnen de stadsgrens van Frankfurt.

Washington Post: verbouwing Witte Huis kost 927 miljoen dollar

13 augustus, 11:51

De balzaal is het grootste en duurste onderdeel van dit bouwproject van de regering-Trump.

Amsterdamse wethouder ontkent achterhouden kosten Oostbrug

12 augustus, 9:33

Stadsomroep AT5 schreef dat Van der Horst al voor de verkiezingen wist van een forse kostenoverschrijding, maar dat ze die informatie achter hield.

Koophuizen in bijna alle gemeenten in prijs gestegen

11 augustus, 9:54

Landelijk gezien werd voor een koophuis gemiddeld ruim vier procent meer neergeteld in het tweede kwartaal.

Vastgoedadviseur: nog jaren minder huurhuizen door verkoopgolf

10 augustus, 10:09

Dat leidt vooral voor studenten en jonge starters die een huis zoeken tot grote problemen, verwacht CBRE.

In twintig jaar bijna verdubbeling aantal restaurants, categorie fastfood groeide het hardst

5 augustus, 11:28

In totaal zijn er bijna 39.000 eetgelegenheden in Nederland. Hiervan bestaat iets meer dan de helft uit fastfoodzaken, zoals cafetaria's en broodjeszaken.

Ga naar het nieuws-archief