Innovatieve toiletten voor ontwikkelingslanden

23 augustus 2012, 15:46

Toiletten die water zuiveren, elektriciteit genereren of nuttige stoffen uit ontlasting halen. Sanitair in minder ontwikkelde gebieden biedt veel mogelijkheden voor innovatie, zo bleek tijdens de Reinvent The Toilet Fair vorige week. Acht universiteiten demonstreerden in Seattle een prototype van een toilet dat de sanitaire omstandigheden in ontwikkelingslanden moet verbeteren.

Dit deden ze in opdracht van de Bill & Melinda Gates Foundation, die een toilet wil ontwikkelen voor de 2,6 miljard mensen die over slechte sanitaire voorzieningen beschikken. De teams die in de ogen van de stichting de meeste progressie hadden gemaakt, werden beloond met een bedrag voor verdere uitwerking van hun model.

Het fonds van de softwaremagnaat en zijn vrouw had de meeste waardering voor het werk van het California Institute of Technology. Professor Michael Hoffman en zijn team hebben een toilet ontwikkeld, dat met behulp van zonne-energie elektriciteit en waterstofgas produceert. Het gas wordt gebruikt voor cellen die energie leveren wanneer de zon niet schijnt.

Ook de winnaars van de tweede en derde prijs pasten bijzondere snufjes toe om het toilet op meerdere manieren nuttig te maken voor de omgeving. Runner-up Loughborough University toonde bijvoorbeeld een toilet dat uitwerpselen omzet in biologisch steenkool en zout haalt uit urine. Ook produceert het schoon water.

Basisvoorwaarden voor de te ontwikkelen modellen waren dat ze structureel hygiënisch en toegankelijk zijn voor mensen die nu van gezond sanitair zijn verstoken. Daarnaast moet het toilet kunnen werken zonder aansluiting op systemen als riolering of een elektriciteitsnet. De universiteiten kregen tenslotte een eigen opgave om uit te werken.

Plasmavergassing
Zo is de TU Delft aan de slag geweest met het principe van plasmavergassing. Een team van Werktuigbouwkunde (onder leiding van Georgios Stefanidis) heeft een zelfvoorzienend systeem ontwikkeld waarbij uitwerpselen worden gedroogd en vervolgens dankzij plasmamicrogolven worden omgezet in het zogeheten syngas. Hiermee wordt weer elektriciteit opgewekt.

Een tweede team van Industrieel Ontwerpen onder leiding van Laura Talsma heeft ook gekeken naar de gebruiksaspecten van een toilet. Daarvoor hebben ze antropologisch onderzoek gedaan in New Delhi (India) en Durban (Zuid-Afrika). Gates wil een toilet voor afzonderlijke huishoudens, maar volgens universitair hoofddocent Johan Molenbroek (begeleider van Talsma) kan zoiets niet in elke gemeenschap.

“Bij de sloppenwijken in New Delhi gedogen de autoriteiten helemaal geen woningen. De wegen zijn er wel begaanbaar. Mobiele toiletten, vervoerd door bijvoorbeeld vrachtwagens, zouden daarom beter passen op deze plaats. Je kunt daarbij kleine ondernemingen stimuleren, die deze toiletten exploiteren”, zegt Molenbroek.

Onderhandeling
Dat de TU Delft niet in de prijzen is gevallen, betekent niet dat het project wordt stilgelegd. De universiteit is met de Gates Foundation in onderhandeling over de verdere ontwikkeling van het toilet.

Marcel Crul, ook als begeleider verbonden aan het project, verwacht dat er uiteindelijk een aantal varianten van het Gates-toilet zullen komen.

"Wanneer precies weet ik niet, marktinroductie duurt nog wel enkele jaren. Eind 2013 moeten werkende prototypen echt in ontwikkelingslanden getest worden”, aldus de docent onderzoeker van Industrieel Ontwerpen.

Trefwoorden

toilet reinvent the toilet challenge johan molenbroek tu delft bill gates

1	Gebiedsontwikkeling Westerpark West in Amsterdam voltooid vrijdag, 30 oktober
2	Gashouder naar ontwerp van Inside Outside en Buro van Stigt getransformeerd tot cultuurpodium maandag, 2 november
3	Amsterdam tendert twee gebouwen in Kenniskwartier op de Zuidas vrijdag, 30 oktober
4	Nieuwe huisstijl van MORE Architecture benadrukt het maken van ruimte dinsdag, 3 november
5	Harvey Otten/XOOMlab en Ruimtemaken completeren met Kickstart transformatie bedrijventerrein tot woonwijk vrijdag, 30 oktober

Gerelateerde nieuwsberichten

Waterstudio wint met drijvende voorzieningen

21 november 2012

Opleiding gericht op aanpak sloppenwijken

1 oktober 2012

TU Delft krijgt beurs Bill Gates voor toilet

20 juli 2011

Naar de wc gaan levert geld op in Sneek

15 april 2010

Kartonnen toilet beste sanitaire idee

26 maart 2010

Waterprijs voor sloppentoilet

26 maart 2009

Toiletactivist Sim Jae-duck overleden

15 januari 2009

Het nieuwe plassen ontlast het milieu

19 november 2008

Prins geeft aftrap voor sanitaire verbeteringen

22 november 2007

Zuid-Koreaan wil sterven in toilet

25 oktober 2007

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Yassine Salihine curator van Nederlands paviljoen Architectuurbiënnale Venetië 2027

3 uur geleden

Salihine is hoofdcurator bij Design Museum Den Bosch, waar hij onder meer werkte aan de tentoonstelling Van Bauhaus tot Mekka (2025), over architect Mahmoud Bodo Rasch.

BiermanHenket Architecten verkozen tot Architect van het Jaar 2026

Gisteren, 21:30

Tijdens de uitreiking van de Architectenweb Awards 2026, op woensdagavond 4 november 2026 in het Keilepand in Rotterdam, is BiermanHenket Architecten uitgeroepen tot Architect van het Jaar 2026.