Luzia Hartsuyker-Curjel overleden

19 april 2011, 17:17

Afgelopen zondag is architect Luzia Hartsuyker-Curjel overleden. Het Nederlands Architectuurintstituut bevestigde een bericht daarover op de website architectuur.org. Hartsuyker-Curjel behoort met haar man Enrico Hartsuyker tot de belangrijkste vernieuwers op het gebied van steden- en woningbouw in de tweede helft van de twintigste eeuw.

Hartsuyker-Curjel werd in 1926 in het Duitse Karlsruhe geboren, maar belandde zes jaar later in Zwitserland. Haar ouders, vader Hans Curjel was joods, besloten wegens de opkomst van het nazisme uit te wijken naar het buurland.

Aan de ETH in Zürich leerde ze de Nederlandse Italiaan Enrico Hartsuyker kennen. Architectuurhistoricus Siegfried Giedion, die tevens goed bevriend was met Hans Curjel, was daar docent en geldt als belangrijkste inspirator van het duo.

Wederopbouw
In 1953 vestigden de Hartsuykers zich in Nederland, aangetrokken door de moderne architectuur en de wederopbouw die er aan de gang was. De eerste jaren kenmerkten zich door kleinschalige opdrachten, maar vanaf de jaren zestig werden de opgaven groter. De twee kregen woningbouwopdrachten in onder meer Amsterdam en Arnhem.

Geïnspireerd door ontevredenheid over hun eigen woonsituatie ontwikkelde het echtpaar eigen woontypologieën. De atriumwoningen op Cannenburg in Amsterdam-Buitenveldert (1965) vormen hiervoor een belangrijk visitekaartje.

Tot de latere belangrijke woningbouwprojecten behoren het Keizershof in Arnhem (1974), woon-werkgebouw Woondok aan het Rotterdamse Schouwburgplein (1985) en ‘vrouwvriendelijke woningen’ in Almere Muziekwijk (1990).

“In de sociale woningbouw onderscheidden de Hartsuykers zich door alternatieve woningindelingen en nieuwe ruimtelijke oplossingen aan te dragen”, meldt de BONAS-biografie van de Hartsuykers.

“Kenmerkend zijn de woningen met een open ruimte in het midden, de zogenaamde patiowoningen en de rondloopwoningen, waarbij geen enkele muur op de buitenomtrek van het huis aansluit, vaak met keuken en natte cel in het midden. Vaak zijn kleine niveauverschillen en vides, voor een verticaal ruimtelijke werking, toegepast.”

Baanbrekend
In de stedenbouw waren de modellen Biopolis en Hydropolis baanbrekend, vanwege de radicaal vernieuwende uitgangspunten. Er werd niet uitgegaan van scheiding van functies, zoals in de jaren zestig gebruikelijk was, maar juist van integratie ervan. Een daarvan afgeleid voorbeeld is het seniorencentrum Zonnetrap (1975) te Rotterdam-Lombardijen.

“Parallel aan hun ideeëngoed, zoals vormgegeven in Biopolis, hebben zij de bewoning van deze groep senioren opgevat als een kleine stad. Voor de woningen betekende dat terassenbouw met voor iedere woning een eigen balkon”, meldt de BONAS-biografie.

“Voor de voorzieningen betekende dat het uitbreiden van het idee dienstencentrum tot een samenstelling van winkels, ateliers en kleine bedrijven die een stedelijke levendigheid in het gebouwencomplex zou bewerkstelligen. Op deze wijze zou het bejaardencentrum een ontmoetingsplek voor de eigen bewoners en die van de buurt kunnen worden.”

Luzia Hartsuyker-Curjel is 85 jaar geworden.

Trefwoorden

luzia hartsuyker-curjel enrico hartsuyker overlijden

1	Tentoonstelling in Het Noordbrabants Museum rond 50 jaar BPD Kunstcollectie dinsdag, 5 mei
2	Negentiende-eeuwse woningen in Feijenoord gered door er kluswoningen van te maken maandag, 4 mei
3	Uitkijkradartoren van RO&AD Architecten bereikt hoogste punt dinsdag, 5 mei
4	Symposium rond het ontwerp van scholen – standaardisatie versus maatwerk woensdag, 6 mei
5	Maarten Baas klokt opnieuw in op Schiphol maandag, 4 mei

Gerelateerde nieuwsberichten

Video: Enrico Hartsuyker (1925-2013)

18 januari 2013

2011: De belangrijkste gebeurtenissen

23 december 2011

Andere nieuwsberichten

Jeroen de Willigen wordt stadsbouwmeester van Antwerpen

Vandaag, 15:31

Op 1 juli begint hij aan zijn vijfjarige periode in de Vlaamse stad. De Willigen blijft verbonden aan zijn bureau De Zwarte Hond, zijn voorzitterschap van de BNA zal hij uiterlijk 1 januari volgend jaar opgeven.

Oorspronkelijke uitgangspunten leidend bij renovatie Patrimonium’s Hof

Vandaag, 14:42

In opdracht van Hef Wonen werkten Mainport Putter & Partners en SmitsRinsma met veel zorg aan Rotterdamse historisch ensemble.

DP6 en i29 transformeren oude HBS in Utrecht tot onderkomen SSR

Vandaag, 13:44

In Utrecht is de voormalige HBS aan de Catharijnesingel getransformeerd tot het nieuwe onderkomen van SSR, het opleidingsinstituut van de Rechtspraak en het Openbaar Ministerie.

Jaarboek Architectuur in Nederland 2025/2026 gepresenteerd

Gisteren, 21:15

In de 39e editie van het architectuurjaarboek heeft de redactie 25 projecten uitgelicht, waaronder het gebouw dat de cover siert: SAWA door Mei architects and planners.

Nieuwe coalitie Moerdijk hamert op duidelijkheid en compensatie

Vandaag, 16:27

Er wordt al langere tijd gesproken over opheffing van het Brabantse dorp Moerdijk, een van de elf kernen van de gemeente.

Noorden gaat onderzoeken hoe regio kan bijdragen aan Lelylijn

Vandaag, 12:09

De politiek praat al jaren over de Lelylijn, maar het loopt vast op de kosten.

BAM denkt mee te profiteren van toenemende defensie-uitgaven

Gisteren, 15:38

Bouwconcern BAM denkt mee te kunnen profiteren van de energietransitie en toenemende defensie-uitgaven van de overheid.

ABN AMRO: tweedeling koper en huurder op woningmarkt groeit

Gisteren, 11:30

Volgens deskundigen van de bank is wonen de laatste jaren over de gehele linie betaalbaarder geworden. Echter, vooral zittende huiseigenaren profiteren.