Dudok vreesde sloop Utrechtse schouwburg

5 januari 2011, 10:42

Willem Marinus Dudok vreesde dat de door hem ontworpen Stadsschouwburg van Utrecht nog voor de opening in 1941 gesloopt zou worden. Ook ontving de befaamde architect dreigbrieven van nationaalsocialisten die het moderne ontwerp bepaald niet zagen zitten.

Dat meldt het NOS Journaal op basis van een dossier uit het Nationaal Archief, dat net als andere stukken op 1 januari openbaar is gemaakt. Het laat zich volgens de nieuwsdienst lezen als ‘een spannend hoofdstuk uit de geschiedenis van de architectuur in oorlogstijd’.

De bouw van de Stadsschouwburg was in 1937 begonnen en zou in 1941 worden voltooid. Het ontwerp voldeed niet bepaald aan het nationaalsocialistische ideaalbeeld dat op een meer klassieke leest was geschoeid. Zo verfoeide de leiding van de NSB het ontwerp omdat het ‘niet volksch’ zou zijn.

Dudok ontving daarnaast verschillende anonieme brieven, waarin werd gedreigd dat hij zijn praktijk zou moeten stoppen en zelfs in de gevangenis zou belanden.“Tegen de opening werd de stemming zo vijandig, dat het gebouw in zijn vrije gebruik en zelfs in zijn bestaan werd bedreigd. ‘Sluiten of slopen', luidde het parool”, schrijft de architect.

Het gevonden dossier is, bijna pijnlijk ironisch, een weerwoord van Dudok aan de Ereraad waarvoor hij in mei 1946 moest verschijnen. Hij was door het dagelijks bestuur van de Bond van Nederlandse Architecten aangeklaagd, volgens de NOS omdat hij in de ogen van zijn vakbroeders ‘op zijn minst Duitsgezind’ zou zijn geweest.

Dudok werd gezuiverd van alle blaam. De Utrechtse Stadsschouwburg staat inmiddels tientallen jaren op de monumentenlijst.

Trefwoorden

utrecht willem marinus dudok schouwburg

1	Tien ontwerpteams geselecteerd voor volgende fase Nationaal Slavernijmuseum maandag, 1 juni
2	KAAN Architecten combineert kantoor Trudo met sociale huurwoningen in houten gebouw op Strijp-S woensdag, 3 juni
3	Powerhouse Company debuteert in Midden-Oosten met hoofdkantoor ingenieursbedrijf vrijdag, 29 mei
4	Serge Schoemaker creëert loftwoning in Amsterdams grachtenpand maandag, 1 juni
5	Expostie toont nooit gerealiseerde bouwplannen voor Leeuwarden dinsdag, 2 juni

Gerelateerde nieuwsberichten

Muur van Mussert krijgt status rijksmonument

27 februari 2018

Digitale catalogus van oeuvre Dudok online

4 januari 2017

Schouwburg Utrecht dicht voor verbouwing

14 april 2014

Van Hoogevest wint opdracht Stadsschouwburg

22 augustus 2011

Schouwburg XL in Leidsche Rijn Centrum

14 januari 2010

Toon alles

Andere nieuwsberichten

SAWA verkozen tot BNA Beste Gebouw van het Jaar 2026

Gisteren, 21:15

De publieksprijs ging naar het Schoonhovens College door Geurst & Schulze architecten, terwijl de vakjury nog een eervolle vermelding toekende aan Station Wildeman, ontworpen door BETA.

Onderzoek en publicatie bepleiten waardenrijke woongebouwen

Gisteren, 14:31

Nieuwe publicatie laat zien hoe woongebouwen weer kwaliteit, sociaal-maatschappelijke betekenis en toekomstbestendigheid kunnen krijgen.

IABR landt dit najaar in Piekfabriek in Rotterdam-Zuid

Gisteren, 11:12

De Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam (IABR) vindt dit najaar plaats in de Piekfabriek op het voormalige Hunter Douglas-terrein in Rotterdam-Zuid.

Studio Groen+Schild ontwerpt atelier voor kunstenaarsduo Spacecowboys

Gisteren, 10:33

Naast een ‘schone’ en ‘vuile’ werkplaats bevat het ontworpen gebouw een atelierruimte en een overdekte buitenruimte met uitzicht over de uiterwaarden.

Gemeente Sittard-Geleen viert 25-jarig jubileum met architectuurprijs

Gisteren, 13:39

Voor de Architectuurprijs Sittard-Geleen komen projecten in aanmerking die tussen 2001 en 2025 zijn gerealiseerd binnen de grenzen van de Limburgse gemeente.

Groene Hart kan volgend jaar alsnog opengaan voor windturbines

Gisteren, 12:16

De Zuid-Hollandse coalitie heeft de plannen om in het Groene Hart ruimte te maken voor windturbines voorlopig teruggetrokken, maar volgend jaar kunnen alsnog locaties worden opengesteld.