'Vlietenmuseum toont gelaagdheid Mechelen'

31 augustus 2010, 9:36

OKRA Landschapsarchitecten heeft samen met het Belgische awg architecten de prijsvraag voor het ontwerp van het Vlietenmuseum in Mechelen gewonnen. In een ruimte onder de IJzerenleen in het centrum van de stad wordt de gelaagdheid van de Vlaamse stad zichtbaar gemaakt.

Ooit lag op de locatie een vliet, een beek die een rol speelde bij de afwatering binnen het getijdensysteem van de rivier. Door de groei van de stad raakte de vliet steeds verder versteend. In eerste instantie werd de vliet gebruikt als haven maar in de loop van de tijd nam de behoefte aan een marktplaats in het centrum steeds meer toe.

Het eerste deel van de Vliet werd overkluisd en in gebruik genomen als vismarkt. In de daaropvolgende perioden is de vliet in een aantal achtereenvolgende segmenten overkluisd. De IJzerenleen en het gewelf daaronder is niet het product van één ingreep maar een geëvolueerd bouwwerk.

Steeds is op basis van functionele argumenten de situatie aangepast naar de wens van dat moment. Dit geldt ook voor het ombouwen van het gewelf naar een schuilkelder in de tweede wereldoorlog. De vliet onder het gewelf is drooggelegd en in het midden is een riolering aangebracht. Het gewelf is in negen achtereenvolgende schuilkamers verdeeld.

Lange museale ruimte
“In de transformatie van de overkluisde vliet naar een museale ruimte is de historie van de IJzerenleen het uitgangspunt voor het ontwerp”, zegt OKRA. “Op de eerste plaats willen we de kwaliteit van het gewelf van de Vliet onder de IJzerenleen benadrukken. Het fraaie beeld voor het vlietenmuseum is een lange museale ruimte onder de vloer van de stad waar je hem niet zou verwachten.”

“Om het museum te ontsluiten willen we twee entrees realiseren aan het begin en aan het eind van het gewelf. Het bijzondere aan het museum is dat je het niet ervaart op de IJzerenleen. Pas als het museum open is voor bezoekers wordt het zichtbaar. Voor de entree van het museum slaan twee lange grote luiken open. Als de luiken open staan is de entree en het gewelf van de vliet zichtbaar.”

“We vinden de sporen van de tijd een belangrijk aanknopingspunt om te komen tot een gelaagd ontwerp. De vliet is door de noden van de tijd gegroeid tot een mystieke ruimte, die het nu is. De gelaagde opbouw willen we gebruiken om het museum te compartimenteren door verschillende ruimtes met verschillende maten te ontwerpen en het verrassingseffect van de schuilkelders in het museum op te nemen. De drukschotten tussen de verschillende kamers van de kelder laten we door middel van (semi)transparante scheidingen in het plan terug komen.”

“Centraal in het museum ligt een tonrond riool dat ongeveer 35 centimeter uit de vloer komt. Het riool is gerealiseerd om het gewelf als schuilkelder geschikt te maken. Het riool wordt aan beide zijden van een loopstrook voorzien. De zo ontstane verhoogde vloer bevat alle noodzakelijke technieken voor het museum en wordt door middel van verlichting quasi zwevend boven de keldervloer ontworpen. Het gewelf wordt daardoor gevrijwaard van storende op- en aanbouwen.”

Gipsalbast
“De sfeer in het gewelf wordt in belangrijke mate bepaald door de manier waarop daglicht in de ruimte valt. Rond de lichtgaten worden kokers voorgesteld van gipsalbast. Gipsalbast is een doorschijnende steensoort die bestaat uit volledige uitgekristalliseerd gips. De steensoort is translucent en bezit een tekening van aderen zoals in marmer.”

“Met de verbouwing van de overkluizing willen we een ruimte ontwikkelen met een gelaagde opbouw waar de scenografen en uiteindelijk de bezoekers van het museum op een steeds veranderde manier gebruik van kunnen maken.”

Trefwoorden

awg architecten mechelen museum okra landschapsarchitecten

1	Finalisten presenteren ontwerp voor Shift Landmark in Rotterdam woensdag, 4 maart
2	Nieuwe Hittekaart Woningmarkt 2026 van BPD toont aanhoudende woningdruk dinsdag, 3 maart
3	Strijp-S krijgt woonbuurtje met karakteristieken voormalig Philips-terrein maandag, 2 maart
4	Melkmeisje staat model voor woontoren De Catharina in Zaandam vrijdag, 27 februari
5	Haagse gemeenteraad stemt in met bouw van 11.400 woningen in nieuw stadscentrum maandag, 2 maart

Gerelateerde nieuwsberichten

OKRA wint prijsvraag bedrijventerrein Kopenhagen

22 januari 2013

Groen licht voor Stadswerven Dordrecht

16 mei 2011

awg en OKRA winnen prijsvraag Wetteren

16 november 2011

Mechelse bibliotheek met sporen van kloosterhistorie

22 oktober 2019

Vier nieuwe vennoten voor awg architecten

6 mei 2021

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Sweco neemt Belgische activiteiten Conix RDBM Architects over

Vandaag, 16:31

Sweco voegt opnieuw een grote vis toe aan zijn vijver van overgenomen architectenbureaus. Vanaf 30 april zet Conix RDBM Architects zijn Belgische activiteiten voort onder de naam Sweco Architects.

VAi schijnt licht op feministische vrouwenwerkgroep uit de jaren tachtig

Vandaag, 15:47

In de jaren 1980 ging de Vlaamse Werkgroep Vrouwen en Wonen de strijd aan met het heersende patriarchale woon- en maatschappijmodel. Het Vlaams Architectuurinstituut organiseert een tentoonstelling over deze wegbereiders en hun boodschap.

Eerste school die is gerealiseerd volgens Circlewood-systeem voltooid

Vandaag, 13:51

In Weesp is de eerste school opgeleverd die volgens het modulaire houtbouwsysteem van CircleWood werd gerealiseerd.

BureauVanEig ontwerpt sluishuisje bij oudste sluis binnenstad 's-Hertogenbosch

Vandaag, 11:45

Het gebouwtje biedt onderkomen aan de sluis- en brugwachter bij de Anthoniebrug over de Zuid-Willemsvaart. Het sluishuisje wordt geplaatst op de fundering van de huidige, tijdelijke keet.

Gelderland geeft voorrang aan vergunningen met minder stikstof

Vandaag, 12:24

De plannen zijn onderdeel van het pakket maatregelen dat het Gelderse bestuur wil nemen om de vergunningverlening voor zaken als de woningbouw weer op gang te krijgen.