‘Beeld negentiende-eeuwse architecten onjuist’

27 oktober 2009, 16:11

Het negatieve beeld van architecten uit de negentiende eeuw moet volgens NWO-onderzoeker Petra Brouwer bijgesteld worden. De architecten worden meestal bestempeld als 'ouderwets' omdat zij teruggrepen op oude stijlen. Maar deze bouwmeesters zagen dat juist als een vernieuwing, betoogt Brouwer.

,,Hun nieuwe kennis ondermijnde het eeuwenoude gezag van het klassieke schoonheidsideaal.” Brouwer promoveert vandaag aan de Vrije Universiteit.

Brouwer bestudeerde handboeken van architecten en geschiedenisboeken over de bouwkunst, en ontdekte dat er in de negentiende eeuw juist veel gebruik werd gemaakt van de nieuw verworven kennis van de natuurwetenschappen.

Architecten waren niet langer meer gebonden aan kennis die zij opdeden op de werkplaats, maar konden veel kennis uit boeken halen. Materialen werden in de handboeken van de negentiende eeuw bijvoorbeeld uitgebreid omschreven, mede dankzij nieuwe kennis van bijvoorbeeld geologie en biologie.

Een veelgehoorde kritiek op de negentiende-eeuwse architecten, is dat zij zich lieten sturen door nostalgie. Zij bouwden namelijk veel in neostijlen.

,,Brouwer laat echter zien dat de architecten juist op een hele vernieuwende manier te werk gingen met de bouwstijlen uit het verleden. Zij hielden niet langer vast aan de schoonheidsidealen uit de klassieke oudheid, maar gebruikten verschillende stijlen uit het hele verleden”, zegt het NWO.

Het vertekende beeld over de architecten wordt volgens Brouwer grotendeels bepaald door het beeld uit het laatste decennium van de 19de eeuw. De architecten die toen terugkeken op de afgelopen eeuw, zagen een veelheid aan bouwstijlen zonder een echte eigen stijl. Volgens hen was er juist in alle voorgaande eeuwen wel een eenduidige stijl geweest.

Volgens Brouwer stapten deze criticasters in een klassieke val. Het verleden wordt vaak als eenduidig gezien en het heden als complex. Het eenduidige beeld van het verleden is vaak echter niet meer dan het resultaat van selectieve geschiedschrijving.
Bron: NWO

Trefwoorden

nwo petra brouwer negentiende eeuw

1	In beeld: Folly Art Norg 2026 woensdag, 19 augustus
2	Amsterdam start nieuwe tender voor woongebouw in Beatrixpark woensdag, 19 augustus
3	Architectenbureaus presenteren schetsontwerp Hart van Zuid in Wijchen maandag, 24 augustus
4	De Playlist: Bert Dirrix en zijn vrouw stellen hun huis open voor concerten donderdag, 20 augustus
5	Merle Ebskamp nieuwe directeur van architectuurcentrum Aorta vrijdag, 21 augustus

Gerelateerde nieuwsberichten

Subsidie voor conserveren bouwtekeningen

3 juli 2008

Architectuurhistoricus schrijft beste geschiedenisboek

22 oktober 2007

Grootste Cuypers-overzicht ooit in het NAi

18 juli 2007

Andere nieuwsberichten

Vlaams Architectuurinstituut duikt wereld van de bacteriën in

3 uur geleden

Vanaf 30 september presenteert het Vlaams Architectuurinstituut de tentoonstelling We The Bacteria. In en rond DeSingel in Antwerpen toont het VAi de fascinerende wereld van de micro-organismen, onder meer in relatie tot architectuur.

CRa: geef ruimtelijke kwaliteit opnieuw sleutelrol in rijksbeleid

Vandaag, 11:36

Volgens het College van Rijksadviseurs (CRa) moet ruimtelijke kwaliteit opnieuw een prominente rol gaan spelen in het rijksbeleid. Het CRa pleit er in een dinsdag uitgebracht advies onder meer voor om een eigentijds architectuurbeleid te ontwikkelen.

De winkel verbouwen

Vandaag, 09:00

Deze zomer had architect Alexander Pols eindelijk tijd om de nieuwe website van zijn bureau te vullen. Ter inspiratie scrolde hij eindeloos door websites van bekende en minder bekende architectenbureaus.

Architectenbureaus presenteren schetsontwerp Hart van Zuid in Wijchen

Gisteren, 15:21

Het verouderde winkelcentrum wordt gerenoveerd en uitgebreid met woningen, een aantal flankerende gebouwen met onder meer een school en wijkcentrum maakt plaats voor nieuwbouw.