Zeeuws monument voor verdronken dorpen

1 juli 2009, 10:26

Aan de Oosterscheldedijk op het Zeeuwse eiland Noord-Beveland, tussen het dorp Colijnsplaat en de Zeelandbrug, verrijst dit najaar het Monument voor de Verdronken Dorpen in Zeeland. Het monument vestigt de aandacht op de geschiedenis van minstens 117 verdronken Zeeuwse dorpen.

Het ontwerp is van de hand van beeldend kunstenares Lydia Schouten uit Amsterdam. De officiële oplevering van het monument op dinsdag 13 oktober maakt onderdeel uit van een meerjarig onderzoeksproject naar de verdronken geschiedenis van Zeeland door Stichting Cultureel Erfgoed Zeeland (SCEZ) uit Middelburg. Op de kruin van de dijk wordt een toren geplaatst, die verwijst naar de kerktorens van destijds uit de verdronken dorpen. Deze waren vaak nog zichtbaar, lang nadat de dorpen zelf al waren weggevaagd door het water. Vanaf de toren naar de waterkant kan de bezoeker over treden lopen, opgebouwd uit betonblokken, volgens het systeem Leendertse (een dijkbekleding in 1935 bedacht door M. Leendertse uit Bruinisse).

In de blokken leest de bezoeker de spreuk “Het geldt voor nu, het geldt voor later – Wantrouw de macht van wind en water”, ter herinnering aan de Sint-Elisabethsvloed. Tevens zijn de namen van de 117 verdronken dorpen in Zeeland gezandstraald in de blokken en daarna ingevuld met contrasterende betonverf.

De toren zelf bestaat uit een stalen constructie van 7.40 meter hoog, met aan de buitenzijde gebogen platen transparant acrylaat. Hierop zijn schilderingen aangebracht: watergolven en vaag daarachter schimmen. In de schemertijd wordt de toren gedurende maximaal twee uur van binnenuit verlicht. Daarna wordt het monument opgenomen in de duisternis.

Aan de toren hangen zeven stalen trechters. In vier daarvan zijn speakers aangebracht, waaruit drie maal per dag een geluidscompositie klinkt. Het geluid is gericht op de traptreden aan de zeezijde.

Bezoekers aan het monument horen het geluid van opkomende storm (water en wind), afgewisseld met meerstemmige zang uit de vijftiende eeuw en in de verte Middeleeuwse kerkklokken. Na enkele minuten sterft het geluid weg en is er de stilte om over de verdronken dorpen na te denken. De tijdstippen waarop de geluidscompositie klinkt, verwijzen naar jaren waarin zich enkele van de vele fatale stormvloeden voordeden, welke het Deltalandschap voorgoed veranderden en dorpen deden verdwijnen: 11.34 uur (na de vloed uit 1134 startten de bedijkingactiviteiten), 14.04 uur (Sint- Elisabethsvloed uit 1404) en 15.30 uur (Sint-Felixvloed uit 1530).

De energievoorziening van het Monument voor de Verdronken Dorpen geschiedt door een zonnepaneel, een unieke situatie voor een kunstwerk in Nederland.

Nabij het monument komt een informatiepunt over de verdronken dorpen. Het gaat om kerkdorpen die ruwweg zijn ontstaan in de periode 900 tot 1500, weggevaagd door het water, veelal als gevolg van een stormvloed, soms ook door langer lopende processen.

Sporen in het landschap, bodemvondsten en archiefmateriaal herinneren tot op de dag van vandaag aan het leven van mensen op inmiddels verdwenen plekken.

De feestelijke oplevering van het Monument voor de Verdronken Dorpen in Zeeland vindt plaats op dinsdag 13 oktober. Bij de presentatie en in de dagen daarna wordt een cultureel programma opgevoerd met poëzie, theater en muziek.
Bron: Bron + beelden: Stichting Cultureel Erfgoed Zeeland

Trefwoorden

verdronken dorpen lydia schouten monument stichting cultureel erfgoed zeeland

1	Gebiedsontwikkeling Westerpark West in Amsterdam voltooid vrijdag, 30 oktober
2	Gashouder naar ontwerp van Inside Outside en Buro van Stigt getransformeerd tot cultuurpodium maandag, 2 november
3	Amsterdam tendert twee gebouwen in Kenniskwartier op de Zuidas vrijdag, 30 oktober
4	Nieuwe huisstijl van MORE Architecture benadrukt het maken van ruimte dinsdag, 3 november
5	BiermanHenket Architecten verkozen tot Architect van het Jaar 2026 woensdag, 4 november

Gerelateerde nieuwsberichten

Zeelandbrug rijksmonument op 50e verjaardag

15 december 2015

Ontwerpen voor dijkbekleding Oosterschelde

27 april 2010

Huis Gandhi mogelijk monument

6 augustus 2009

Geld voor monumenten Antillen en Aruba

3 augustus 2009

Winnaars prijsvraag De Verbinding bekend

29 juli 2009

Watersnoodmuseum uitgebreid en verbouwd

22 april 2009

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Nieuwe editie lichtkunstfestival GLOW van start

Vandaag, 14:25

Zaterdag start in Eindhoven en omgeving een nieuwe editie van lichtkunstfestival GLOW. Onder het thema Connect zijn er een week lang verschillende lichtkunstwerken te zien in de Brabantse regio.

Foto's uitreiking Architectenweb Awards 2026

Vandaag, 13:45

Op woensdagavond 4 november 2026 zijn in het Keilepand de Architectenweb Awards 2026 uitgereikt. Architectuurfotograaf Jan Paul Mioulet / DAPh maakte een beeldverslag van deze feestelijke avond.

Yassine Salihine curator van Nederlands paviljoen Architectuurbiënnale Venetië 2027

Vandaag, 09:56

Salihine is hoofdcurator bij Design Museum Den Bosch, waar hij onder meer werkte aan de tentoonstelling Van Bauhaus tot Mekka (2025), over architect Mahmoud Bodo Rasch.

BiermanHenket Architecten verkozen tot Architect van het Jaar 2026

Gisteren, 21:30

Tijdens de uitreiking van de Architectenweb Awards 2026, op woensdagavond 4 november 2026 in het Keilepand in Rotterdam, is BiermanHenket Architecten uitgeroepen tot Architect van het Jaar 2026.