Zeeuws monument voor verdronken dorpen

1 juli 2009, 10:26

Aan de Oosterscheldedijk op het Zeeuwse eiland Noord-Beveland, tussen het dorp Colijnsplaat en de Zeelandbrug, verrijst dit najaar het Monument voor de Verdronken Dorpen in Zeeland. Het monument vestigt de aandacht op de geschiedenis van minstens 117 verdronken Zeeuwse dorpen.

Het ontwerp is van de hand van beeldend kunstenares Lydia Schouten uit Amsterdam. De officiële oplevering van het monument op dinsdag 13 oktober maakt onderdeel uit van een meerjarig onderzoeksproject naar de verdronken geschiedenis van Zeeland door Stichting Cultureel Erfgoed Zeeland (SCEZ) uit Middelburg. Op de kruin van de dijk wordt een toren geplaatst, die verwijst naar de kerktorens van destijds uit de verdronken dorpen. Deze waren vaak nog zichtbaar, lang nadat de dorpen zelf al waren weggevaagd door het water. Vanaf de toren naar de waterkant kan de bezoeker over treden lopen, opgebouwd uit betonblokken, volgens het systeem Leendertse (een dijkbekleding in 1935 bedacht door M. Leendertse uit Bruinisse).

In de blokken leest de bezoeker de spreuk “Het geldt voor nu, het geldt voor later – Wantrouw de macht van wind en water”, ter herinnering aan de Sint-Elisabethsvloed. Tevens zijn de namen van de 117 verdronken dorpen in Zeeland gezandstraald in de blokken en daarna ingevuld met contrasterende betonverf.

De toren zelf bestaat uit een stalen constructie van 7.40 meter hoog, met aan de buitenzijde gebogen platen transparant acrylaat. Hierop zijn schilderingen aangebracht: watergolven en vaag daarachter schimmen. In de schemertijd wordt de toren gedurende maximaal twee uur van binnenuit verlicht. Daarna wordt het monument opgenomen in de duisternis.

Aan de toren hangen zeven stalen trechters. In vier daarvan zijn speakers aangebracht, waaruit drie maal per dag een geluidscompositie klinkt. Het geluid is gericht op de traptreden aan de zeezijde.

Bezoekers aan het monument horen het geluid van opkomende storm (water en wind), afgewisseld met meerstemmige zang uit de vijftiende eeuw en in de verte Middeleeuwse kerkklokken. Na enkele minuten sterft het geluid weg en is er de stilte om over de verdronken dorpen na te denken. De tijdstippen waarop de geluidscompositie klinkt, verwijzen naar jaren waarin zich enkele van de vele fatale stormvloeden voordeden, welke het Deltalandschap voorgoed veranderden en dorpen deden verdwijnen: 11.34 uur (na de vloed uit 1134 startten de bedijkingactiviteiten), 14.04 uur (Sint- Elisabethsvloed uit 1404) en 15.30 uur (Sint-Felixvloed uit 1530).

De energievoorziening van het Monument voor de Verdronken Dorpen geschiedt door een zonnepaneel, een unieke situatie voor een kunstwerk in Nederland.

Nabij het monument komt een informatiepunt over de verdronken dorpen. Het gaat om kerkdorpen die ruwweg zijn ontstaan in de periode 900 tot 1500, weggevaagd door het water, veelal als gevolg van een stormvloed, soms ook door langer lopende processen.

Sporen in het landschap, bodemvondsten en archiefmateriaal herinneren tot op de dag van vandaag aan het leven van mensen op inmiddels verdwenen plekken.

De feestelijke oplevering van het Monument voor de Verdronken Dorpen in Zeeland vindt plaats op dinsdag 13 oktober. Bij de presentatie en in de dagen daarna wordt een cultureel programma opgevoerd met poëzie, theater en muziek.
Bron: Bron + beelden: Stichting Cultureel Erfgoed Zeeland

Trefwoorden

verdronken dorpen lydia schouten monument stichting cultureel erfgoed zeeland

1	Ontwerp voor eerste torens Rijnhaven in Rotterdam onthuld maandag, 7 september
2	Nominaties Kantoorgebouw van het Jaar 2026 bekend woensdag, 9 september
3	Korteknie Stuhlmacher herbestemt, herorganiseert en verbindt Huis73 maandag, 7 september
4	V8 architects ontwerpt gebouw met sociale woningen in Max Euwe Kwartier maandag, 7 september
5	DP6 en De Unie Architecten ontwerpen Collectiecentrum Rotterdam woensdag, 9 september

Gerelateerde nieuwsberichten

Zeelandbrug rijksmonument op 50e verjaardag

15 december 2015

Ontwerpen voor dijkbekleding Oosterschelde

27 april 2010

Huis Gandhi mogelijk monument

6 augustus 2009

Geld voor monumenten Antillen en Aruba

3 augustus 2009

Winnaars prijsvraag De Verbinding bekend

29 juli 2009

Watersnoodmuseum uitgebreid en verbouwd

22 april 2009

Toon alles

Andere nieuwsberichten

Architect Cor Kalfsbeek op 93-jarige leeftijd overleden

Vandaag, 10:00

Vanaf de start van zijn bureau in Borger (1967) en later vanuit zijn schuurwoning aan de Hooiweg in Paterswolde heeft hij een omvangrijk oeuvre gerealiseerd in Noord-Nederland.

Nieuwe expertengroep voor Vlaams Bouwmeester benoemd

Gisteren, 13:58

De komende vijf jaar zullen Sofie De Caigny, Joachim Declerck, Filip De Rynck en Sofie Verstraete het bouwmeesterschap van de vorig jaar aangetreden Veronique Claessens ondersteunen.

Mobiele speelinstallatie voor kinderen met en zonder beperking

Gisteren, 11:46

Op zaterdag 26 september opent op het Berlijnplein in Utrecht een mobiele speelinstallatie waar kinderen met en zonder beperking in kunnen spelen.

Woonwerkgebouw van Hoogte 2 Architecten in Arnhemse wijk Coehoorn is gereed

Gisteren, 09:30

Het gebouw werd ontworpen en gebouwd voor de CPO-groep Cohousing Arnhem.

Leefbaar Rotterdam: stel collectie Boijmans tijdelijk tentoon in Schielandshuis

Gisteren, 12:29

Museum Boijmans van Beuningen is sinds 2019 gesloten voor een renovatie en gaat niet voor 2030 weer open voor het publiek.

Houten kap van Torentje op Binnenhof bijna 480 jaar oud

Gisteren, 10:22

Het hout is afkomstig van bomen uit Zuid-Zweden die in de herfst van 1546 of de winter van 1546/’47 zijn gekapt.

Zorgen in Staten Utrecht over uitblijven geld voor Rijnenburglijn

10 september, 1:33

Meerdere partijen in de Provinciale Staten van Utrecht betwijfelen of het plan voor de bouw van 25.000 woningen in de polder Rijnenburg in de huidige vorm kan doorgaan.